Weg met de feiten!

Date 30 maart 2019

Tja. Als blogger moet je over van alles en nog wat een mening hebben. Zeker omdat er niets anders overblijft in tijden waarin de feiten er niet meer toe doen. Wel lekker makkelijk eigenlijk. Je roept maar wat. Je hoeft nergens meer over na te denken. Gelukkig maar. Weg met de wetenschap die de waarheid meent in pacht te hebben! Weg met de kunst die pretendeert schoonheid te brengen! Weg met de media die toch alleen maar nepnieuws verkondigen! Eindelijk bevrijd uit de klauwen van de feiten. Die bestaan gewoon niet. En wat heerlijk om niet meer alles wat je zegt en schrijft te hoeven onderbouwen. Iedereen die in zijn eigen werkelijkheid leeft en niet meer hoeft na te denken! Wat een rust!

Ik hoef er niet meer zo moeilijk over te doen om te schrijven wat in me opkomt. Bijvoorbeeld dat rechtse mensen dommer zijn dan linkse mensen. Vroeger vond ik dat ik daarvoor dan wel met bewijs daarvan moest komen opdraven. Dat hoef ik lekker niet meer. En dat doe ik ook niet meer, omdat het gewoon zo is. Nu mag ik er heerlijk op los bashen, en daar zal ik graag gebruik van maken. Nu het denken op zich al het meest stomme is dat een mens kan doen – ‘the mind is very cunning,’ riep Osho al vaak – kunnen we eindelijk weer terugkeren naar de wereld waarin het geloof belangrijker was dan de rede. En terecht, want wat heeft de rede ons eigenlijk meer gebracht dan wat materiële welvaart?

Feiten bestaan niet, dus wat je zelf gelooft is gewoon waar. En zelfs waarheid bestaat niet, evenmin als de werkelijkheid. Allemaal illusie! Wees vrij! Leef naar wat in je opkomt. Je bent niemand verantwoording schuldig! Alles is oké! Ontken wat je niet zint en steek rustig je kop in het zand. Creëer je eigen wereld, trek je niets van andere betweters aan, durf daarin alleen te staan. Je hoeft niet te bewijzen dat de aarde plat is, want voor jou is dat gewoon zo. Je hoeft zelfs niet eens naar jezelf op zoek te gaan, want dat weet Google veel beter dan jij zelf. Laat de samenleving maar vergruizen tot los zand met iedereen in zijn eigen bubbel. Tracht de wereld niet te verbeteren, want die bestaat niet. Heerlijk, zo’n samenleving zonder feiten. Ik mag zelfs van mening zijn dat feiten wél bestaan. Hoewel? Dat weer net niet, ben ik bang. Maar voor het overige mogen we nu wél eindelijk geloven in waar we zin in hebben. Dat lucht op. Nou ja, voor zover er nog lucht is om van deze verademing te genieten.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Romantische schrijvers

Date 23 maart 2019

Het leuke van de boeken van Gaby den Held is dat de verhaallijnen verhaspeld zijn met dromen en herinneringen, zodat je soms niet meer weet wat de echte realiteit is. Een kameraadje in Second Life heeft ons aan elkaar gekoppeld, zodat we nu elkaars boeken lezen. Dat dit op dit virtuele platform gebeurde is eigenlijk niet zo verwonderlijk, want romantici drijven nu eenmaal op andere werelden. Ik ben nu dus bezig met het proeflezen van zijn binnenkort bij Uitgeverij IJzer te verschijnen roman Charlie Dark. Net als in zijn boek Maan gaat het over de liefde voor een jeugdkameraadje, nog lang voordat seksuele lusten opborrelen. Heel herkenbaar, omdat ik wel eens denk dat vriendschap eigenlijk veel belangrijker is dan met elkaar in bed te duiken. Met volwassenheid beginnen de problemen en worden mensen steeds onbereikbaarder voor elkaar omdat ze steeds meer hun openheid, spontaniteit en naïviteit verliezen. Als kind ben je nog echt, maar na de puberteit ontstaat de strijd om het bestaan, om bezit van elkaar. Vroeger droomde ik wel eens van het idee dat iedereen na zijn veertiende jaar de brandstapel op moest. Misschien niet zo’n gek idee eigenlijk, want het zijn de volwassenen die cynisch worden en alles verpesten.

Gaby heeft ook mijn boek gelezen, en is de eerste die het echt mooi vindt. ‘Wat vooral opvalt is de lieflijke sfeer die je onmiddellijk meevoert. De hoofdpersonages zijn bijna zonder uitzondering sympathiek waardoor de vermeende gruwelijkheid van het kannibalisme op de achtergrond raakt,’ schrijft hij in een review. ‘Ook alle rituelen zijn zo liefdevol beschreven dat je er helemaal in meegaat. Het verhaal leest bijzonder vlot en heeft de sfeer van een spannend jongensboek.’ Zo had ik het zelf nog niet eens bekeken. En zo leer je van elkaar, leer je je eigen schrijfsels beter kennen. Gaby is net als ik een romanticus. Eindigt bij mij de liefde in een glorieus sterven, bij hem blijven de liefdes onbeantwoord en leiden zelfs tot zelfmoord. Mijn ‘en ze stierven nog lang en gelukkig’ is bij hem een sfeer van ontembare liefde die ondanks alles een heel leven lang blijft branden, zo niet obsederen. Maar is die bezetenheid die liefde heet niet veel belangrijker dan de teleurstellingen waarop die kan uitlopen? En is genieten van, zo niet zwelgen in lijden niet de kern van de romantiek? ‘Lijd alsof het het ervaren van geluk is,’ hoorde ik ooit de toen 20-jarige Arthur Jussen zeggen voordat hij achter de vleugel plaatsnam. Dat is romantiek.

Gaby heeft nu een huis bij ons in Sweetgrass gehuurd. Hij kon een deur niet open krijgen en toen ik die op een kier wilde zetten stortte het hele huis ineen. De volgende dag ben ik anderhalf uur bezig geweest met alles weer op zijn plek te zetten. Net als Pink Floyd hén ik iets met architectuur. En soms hou ik van uitdagingen, zodat ik dat eigenlijk best een leuke klus vond. Gaby geniet nu van de ruimte in en buiten het huis, kijkt uit over het zwanenmeer en ik heb zijn radio op een klassieke zender gezet. We praten veel met elkaar. Niet alleen in Second Life, maar ook via de mail. Hij vertelt over hoe de omslagen van zijn boeken tot stand komen, en ik over het laten vertalen van mijn boek, wat fantastisch gebeurt en waardoor ik veel nieuwe Engelse woorden en uitdrukkingen leer. Schrijven als hobby, iets mooiers is er gewoon niet. Gaby schrijft veel gedetailleerder dan ik en er lopen soms iets teveel personages in zijn boeken rond, maar dat laatste kan ook aan mij liggen want bij films kan ik ook niet veel meer dan van drie personen onthouden wie ze eigenlijk zijn.

Second Life en Real Life lopen bij ons dus soms door elkaar heen. Maar dat vind ik niet erg, want eigenlijk hou ik niet zo van dat onderscheid. Gaby waarschijnlijk ook niet. Romantici kijken nu eenmaal veel verder dan hun neus lang is en leven daarom ook in andere werelden dan de alledaagse realiteit. Soms is voor hen het aardse leven niets dan een tranendal, maar tegelijk houden ze daarvan. De kern van het masochisme. Omdat er méér is. Iets moois dat sterven ontstijgt. De dood als vriend in plaats van als vijand. Die niet scheidt maar juist verbindt – een idee dat ik tot mijn verwondering later ook bij mijn Wijze Tante tegenkwam. Sommigen vinden romantiek een vlucht uit de werkelijkheid, maar romantici weten wel beter en zien juist hun ontkennen en vermijden van die andere werkelijkheid als een vlucht. Een vlucht voor dood en pijn die uiteindelijk toch onvermijdelijk zijn. ‘The only way you can endure your pain is to let it be painful,’ zei Shunryu Suzuki. Maar ik geef toe dat dat een hele kunst is. Een kunst die Wagner begreep toen hij zijn ouverture van Tannhäuser componeerde, die exact bij het begin en het einde van mijn eigen boek past. Alsof lijden de enige verlossing is van het lijden. Lijden als geluk.

Ik had onderschat hoeveel energie je kan opdoen van het contact met een soortgenoot. Dank je wel, Gaby, voor onze vriendschap!

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Verbeter de wereld …

Date 16 maart 2019

Het is wonderbaarlijk hoe lone wolves op internet ongemerkt rustig hun gang kunnen gaan met het delen en verspreiden van hun denkbeelden en plannen. Ik ben voor een totaal vrij internet, ook als daarop de meest verschrikkelijke ideeën worden verspreid. Dat is openheid, dat is transparantie. Het internet is van niemand en iedereen moet ervan afblijven. Dat geeft ook de mogelijkheid om dreigend gevaar op te sporen, maar in het geval Tarrant hebben kennelijk teveel mensen zitten suffen. Verbieden en filteren helpt niet, want dan gaat alles ondergronds en vindt daar zijn weg wel. Als je minder islam wilt is dat oké, maar als je die ‘kebab’ wil vermoorden ben je minstens even verkeerd bezig als Jodenhaters die ooit van een Endlösung droomden.

Alle godsdienst is primitief. Omdat geloofd wordt in de autoriteit van heilige boeken, van de woorden van imams en priesters. Uiteindelijk is het allemaal angst die met diverse pseudo-zekerheden wordt verdrongen. Angst voor de dood die je uit het hoofd wordt gepraat met mooie beloften over het paradijs. De christelijke hemel lijkt me maar een saaie bedoening, en met al die maagden kan ik ook weinig. Want ook dat moet op gegeven moment gaan vervelen. Veel religieuze leiders zijn net politici, en voor Osho was er dan ook weinig verschil zodat hij ze ‘the maffia of the soul’ noemde. Terecht. Dat is het nadeel van zélf in de politiek te duiken, geconfronteerd als je wordt met allerlei perverse machtsspelletjes. Politiek is ook religie.

Wat bezielt iemand om hele volkeren te willen uitmoorden? Angst voor verlies van identiteit. En ik geef toe: ik hoor liever kerkklokken bengelen dan geroep vanaf een minaret. Ik kom ook op voor de eigenheid van ons dorp en ben daarmee in zekere zin conservatief. Maar ik ga toch geen mensen doodmaken? Ik had een aantal jaar een heel aardige buurvrouw met hoofddoekje. En onze gemeentesecretaris draagt er ook een, en ze is er gewoon bij als we de regenboogvlag hijsen. Misschien had ze het daar moeilijk mee, maar toch. Ja, ik geloof dat verreweg de meeste moslims gewoon aardige mensen zijn, dus ik zie het probleem niet zo.

Oké, misschien radicaliseren moslims meer op het fysieke vlak, maar dat doen niet-moslims minstens even erg op het psychische vlak met hun aanbidding van het Gouden Kalf. Wat is erger: lichamelijk of psychisch leed? Of zoals ik mij in mijn boek afvraag: wat is erger, kannibalisme of neoliberalisme? We denken dat we het goed hebben in het Westen, maar is dat geen zelfbedrog? Ja, materieel genieten we van onze welvaart die stukken groter is dan die van onze ouders en waarschijnlijk ook dan die van onze kinderen. Maar op psychisch gebied is het toch een en al armoe hier? Ik vraag me soms af wat al die mensen in het Westen zoeken, want dat kan toch alleen maar tot teleurstellingen leiden? Ik denk dat de klimaatverandering een cruciale rol speelt in de behoefte je heil elders dan in je eigen land te zoeken.

Er is maar één panacee. Bewustzijn. Geen zelfverheerlijking, want werkelijk bewustzijn beperkt zich niet tot onze eigen ikjes, landjes en wereld. Werkelijk bewustzijn gelooft nergens in. Dat oordeelt niet, en weet dat de anderen ook in hem zelf leven. Dat is de enige instelling waarmee dát gedaan wordt wat gedaan moet worden. Veroordeling en haat hebben de wereld nooit verder gebracht. Bewustzijn wel, zodat alleen meditatie ons kan redden. Onderzoeken wie of wat we werkelijk zijn, waarin geen god of duivel te vinden is, waarbij oordelen wegvallen en je een innerlijke rust en vrede vindt. Alleen dat kan tot het juiste handelen leiden, en al het andere blijft aanmodderen met de kraan open. Begin bij jezelf.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Alleen maar Zijn

Date 28 februari 2019

De groep verspreidt zich over de sobere houten banken, waarna Lucas binnenkomt en voor het altaar gaat staan en zijn armen zegenend opheft.

‘Hét is met jullie,’ spreekt Lucas. ‘Hét is het naamloze dat sommigen God noemen, anderen Allah, de Kracht of het Bestaan. Hét is het Mysterie, de Grond van al wat is. Hét is dat wat alles doordringt en in alles aanwezig is. Hét is het Wezen dat alles verbindt, wat tijd en ruimte overstijgt. Hét is het onzichtbare Licht en de onzichtbare Ruimte. Hét is Alles en Niets tegelijk. En dit Hét is met ons allemaal, want iedereen en alles is Hét.’

Dan zwijgt Lucas en staat hij een poosje alle bezoekers rustig in zich op te nemen. Wat moet Mark nou met deze woorden? Vager kan het bijna niet, maar tegelijk voelt hij dat Lucas’ woorden glashelder zijn. Is hier sprake van een soort religieloze religie, een futuristische godsdienst waarin God zowel wel als niet bestaat? En als alles Hét is, wat is Hét dan anders dan de energie en elementaire deeltjes waaruit alles bestaat? En wat is daar dan zo bijzonder aan? Maar toch spreekt deze nietszeggendheid hem aan, alsof daarmee meer dan alles gezegd is. Maar wat bedoelde Lucas dan toen hij zei dat het Alles Niets is, of dat het Niets Alles is? Hij is niet de enige die in verwarring is, want iedereen blijft verbaasd zwijgen om dit te verwerken.

‘Je hoeft alleen maar te ervaren,’ begint Lucas na een lange pauze. ‘Meer hoef ik niet te zeggen, gewoon omdat er niet meer te zeggen is. Geen gebeden, schriftlezingen, godsdienstoefeningen en meditaties kunnen Hét openbaren, die staan Hét zelfs in de weg. Je hoeft alleen maar te Zijn. En juist dit is een plek om het te ervaren, want daarvoor is rust en stilte nodig. Blijf alleen en blijf in de Stilte. Ik zie jullie straks,’ en hij loopt geruisloos de kerk uit.

Uit mijn roman Strandvliet

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Graancirkels

Date 24 februari 2019

Vanmorgen zijn we naar de Besant Hall van het Theosofisch Centrum in Naarden gegaan, waar Janet Ossebaard twee uren heeft verteld over graancirkels, die ze al zo’n kwart eeuw onderzoekt. Was ze toen ze daarmee begon er heel sceptisch over, nu weet ze wel beter. Uit eigen ervaring. Tot nog toe weet niemand hoe ze ontstaan zijn, maar volgens haar zijn het berichten van buitenaardse wezens. Die komen ons zonnestelsel binnen door in hun wereld in een zwart gat te duiken, waar ze aan de andere kant weer uit komen in een wit gat: onze zon. Om dat te kunnen moet je wel wat sleutelen met zwaartekracht en dimensies als tijd en ruimte, maar op die gebieden zijn de wonderen de wetenschapswereld nog niet uit. Dus waarom niet. Onlangs las ik een serieus artikel waarin gesteld wordt dat aan de andere kant van de big bang, dus voordat die plaatsvond, zich werelden bevinden die het spiegelbeeld van ons heelal zijn, dus waar – althans voor ons – de tijd achteruit loopt en zo. Je kan het zo gek niet bedenken of natuurkundigen beginnen er geleidelijk in te geloven. Kwantummechanica met zijn superposities en verstrengeling van deeltjes. Al dit soort verschijnselen passeerde vandaag ook de revue, en het is me te makkelijk om ze af te doen als fantasie of sprookjes.

We zagen op een foto hoe uit protuberansen van de zon witte bollen ontsnapten, en zelfs een filmpje van het ontstaan van een graancirkel. Een en ander best op echtheid gecontroleerd. Beelden van orbs, waarover ik tien jaar geleden een blog schreef: de witte oplichtende bolletjes die vaak op foto’s worden gesignaleerd, en die iets anders moeten zijn dan stofdeeltjes op de lens. We zagen een tablet dat ooit de ruimte in is gestuurd, waarop als een QR-code een en ander over het mensdom – ons DNA heeft twee strengen, gemiddelde lengte 175 cm, we zijn te vinden op de derde planeet vanaf de zon, en dat soort dingen – werd verteld en waarop 28 jaar later antwoord kwam: zij hadden veel meer DNA-strengen, waren kleiner van stuk en leefden op vier planeten. En hadden een echt sciencefiction-hoofd. Dat klinkt sensationeel allemaal, maar wie zegt dat onze gedachtenspinsels niet een voor- of aanvoelen zijn van een andere realiteit dan de onze? Je zou dit alles op zijn minst voor mogelijk moeten houden. Terwijl het me met een beetje kansberekening logisch lijkt dat wij mensen niet alleen zijn in de kosmos. Ja toch? Wellicht zijn onze hersenen nog slimmer dan ze zelf kunnen bedenken.

In graancirkels zijn vaak oeroude symbolen te herkennen. Beelden die we in oude culturen en religies tegenkomen, zoals de zevenbloem en de ankh, welke laatste ook te herkennen is in apparatuur van Nikola Tesla over wie we een paar dagen geleden nog een mooie documentaire op Netflix hebben bekeken. Natuurlijk is het allemaal positief nieuws dat we van die aliens krijgen, maar iets positiefs kan geen kwaad tegenover de vele verhalen over hel en verdoemenis die we zo vaak tegenkomen als het over buitenaards leven gaat. Het zou ook kunnen aantonen dat al die andere werelden écht verder zijn dan wij, die een gevaarlijk rotzooitje van de aarde maken. Graancirkels zijn gewoon mooi en schijnen zelfs een overweldigende energie uit te stralen. Althans volgens Janet Ossebaard, maar misschien moet je daar wel een bepaalde gevoeligheid voor ontwikkelen. Wat mij betreft kan het allemaal, want ik geloof graag in het onmogelijke. Zoals dat het subject met het object kan versmelten, en dat bewustzijn creatief is en niet passief. Allemaal mogelijkheden die het verdienen om diep in je door te dringen, waarbij het bekijken van graancirkels je kan helpen. Er is meer tussen hemel en aarde. Op Janets website is veel moois te vinden. Graan, niet alleen voor biologisch voedsel, maar ook om onze geest te verrijken.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Ave verum

Date 13 februari 2019

Velen zijn het er wellicht niet mee eens. Met de tekst van het Ave verum van Mozart dat we volgende maand gaan zingen. Want dit lied gaat over het lichaam van Christus, en niet over zijn geest. Maar ik vind het prachtig. Juist daarom. Omdat het wellicht revolutionair was om zijn lichaam te groeten. Want het is het lichaam dat heeft geleden.

Ave verum corpus. Gegroet, waarachtig lichaam. In mijn oren klinkt dat best erotisch. Net zoals binnen de katholieke kerk dat lichaam tijdens de eucharistie zelfs opgegeten wordt. En Christus’ bloed wordt gedronken. Alsof zijn lichaam heilig is. Net zoals een kannibaal ooit gezegd heeft dat mensenvlees een delicatesse is, juist omdat de mens iets hoogstaands is. ‘Eet van het hogere, desnoods van het gelijke, maar nooit van het lagere,’ is een devies uit mijn boek dat dus minder origineel is dan het lijkt. Want katholieken doen dat al heel lang, zeker omdat ze in transsubstantiatie geloven: de hostie is écht het vlees en de wijn écht het bloed van Christus. Ze zijn dus eigenlijk kannibalen, en daar is in hun geval niks mis mee. Als je heilig of verlicht bent gaat die energie vast ook in je lichaam zitten.

Natum de Maria virgine. Geboren uit de maagd Maria. Die maagdelijkheid is volgens mij vaak veel te letterlijk opgevat. Zo zou ik het veel gehoorde woord ‘unigenite’ het liefst vertalen met ‘uit eenheid geboren’ in plaats van ‘eniggeboren’ (zoon van God), dus niet uit een tweeheid van man en vrouw, maar uit de eenheid die het bestaan is. Ik kan me trouwens moeilijk voorstellen dat God geen andere zonen en dochters had.

Vere passum, immolatum in cruce pro homine. Dat werkelijk voor de mens heeft geleden aan het kruis. Ik heb begrepen dat er volgens Rudolf Steiner toen een soort explosie van energie heeft plaatsgevonden, een kantelpunt in de geschiedenis. Daar kan ik me wel iets bij voorstellen. Alsof Christus’ energie in een explosie vrij kwam. De energie van goddelijkheid werd over de mensheid uitgestrooid, verlichting werd over de wereld uitgezaaid, in overgave verenigde hij zich met God, het bestaan of hoe je het albewustzijn ook noemen wil. Volgens mij werd Jezus toen Christus, en niet tijdens zijn doop in de Jordaan, hoewel hij tijdens dat laatste zich wellicht bewust werd van zijn bestemming.

Cujus latus perforatum unda fluxit sanguine. Uit wiens doorboorde zijde bloed vloeide. Die regels maken het verhaal even een beetje pervers, maar daardoor krijgt het wel kleur, komt het verhaal over zijn sterven wel tot leven. 

Esto nobis praegustatum in mortis examine. Laat ons dit een voorsmaak zijn tijdens de beproeving van de dood. Maar wat gaan we dan proeven, en wat smaakt dan zo lekker of verschrikkelijk? Ons eigen sterven! Alsof Christus een voorbeeld geeft van hoe je sterven moet. Door het lijden vrijwillig te accepteren en het juist daardoor te overwinnen. Elk beetje intelligent en bewust mens lijdt in deze wereld, in de dualiteit. Geen leven zonder lijden. Liefde lijdt. Maar overgave is de enige weg. Niet steeds pijn en lijden ontvluchten of ontkennen, maar het erkennen als een onvermijdbare realiteit. Uiteindelijk zijn we allemaal diep van binnen een Christus, maar het realiseren daarvan kan niet zonder lijden zolang we nog steeds geloven in ons eigen van anderen en de wereld afscheiden ik, dat per definitie zich niet wil verenigen met het bestaan of God.

O Jesu dulcis, o Jesu pie, o Jesu fili Mariae! O zoete Jezus, o trouwe Jezus, o Jezus, zoon van Maria! We mogen dankbaar zijn dat Jezus ons het voorbeeld heeft gegeven over hoe ook wij een Christus kunnen worden. Echt! Het is bewezen dat het kan! Maar of het echt zo gebeurd is weet ik niet. Evenmin of Christus het ermee eens zou zijn dat we zijn lichaam gingen opeten.

Ik had dominee moeten worden.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Ongezondheid

Date 3 februari 2019

Hoe ongezond mag ik zijn? Dat vraagt Bas Heijne zich af in Blad, een maandelijkse bijlage van de NRC die ik deze keer voor het eerst bekijk omdat hij niet meer glossy is. Hij vertelt hoe hij door zijn zorgverzekeraar genudged wordt een app te gebruiken om zijn mentale gezondheid voortdurend in de gaten te houden. Dat doet mijn verzekeraar ook, die heeft me een paar jaar geleden zelfs een gratis bloeddrukmeter gegeven, naast een onderzoek naar van alles en nog wat. Opdat mogelijke ziektes zo snel mogelijk ontdekt worden en in de kiem worden gesmoord. Of ik al of niet rookte, werd me gevraagd. Ja, elektronisch, maar die mogelijkheid stond niet bij de antwoorden. Ik vulde dus in dat ik rookte, met allemaal enge perspectieven en gezondheidsadviezen ten gevolge. Ik doe daar dus niet meer aan mee. Ook omdat ik vind dat verzekeraars niet op de stoel van de huisartsen moeten gaan zitten.

Tijdens een nieuwjaarsreceptie voegde ik me bij een paar jongens met wearables. Ze wisten precies hoeveel ze nog moesten lopen en vergeleken hun prestaties met elkaar. Ik had meteen een leuk excuus om een van die knapen aan te raken door hem bij de pols te pakken. Vijftig, vertelde ik hem, en dat bleek nog te kloppen ook. Hoe slecht moet je in je lijf zitten om al dat gedoe aan je lichaam te hangen? Maar het is echt een rage, waarbij ik denk aan de mogelijke toekomst die Yuval Noah Harari schetst in zijn boek Homo Deus. Daarin is de mens een machine die dank zij biotechnologie het eeuwige leven gaat verwerven, aan God gelijk wordt. Ook in zijn hersenen, die regelmatig geüpdatet zullen worden. Zou zomaar kunnen. En alleen de rijksten zullen zich het nieuwste van het nieuwste kunnen permitteren waardoor de rest van de mensen eigenlijk overbodig wordt. Die ontwikkeling is allang begonnen met de polsbandjes van die jongens. Nee, ik hou niet van wearables. Van recepties trouwens ook niet.

Ik ben geen gezondheidsfreak. Erop vertrouwend dat mijn eigen lijf wel weet wat goed voor me is, eet ik gewoon wat ik lekker vind. Zo lepel ik graag bij tijd en wijle graag een potje doperwtjes leeg. Met veel scheutjes Maggie. Zoals ik vroeger wel eens zei: een boterham belegd met kaas, tomaat, ei met wat mayonaise, en een sigaret toe, zijn alles wat ik nodig heb. Slechte eetgewoonten heb ik waarschijnlijk van mijn vader, want als ik bij hem kwam eten aten we een blik van Hak leeg. Met uitzondering van het longemfyseem waaraan hij uiteindelijk overleed, heb ik hem nooit op ziektes betrapt. Kort samengevat: ik heb relatief weinig met voeding en gezondheid, blijf eigenwijs geloven dat mijn lijf me wel vertelt wat het hebben wil. Ook als het kroketten zijn. Als je het overleven belangrijker vindt dan het leven zelf, vergeet je echt te leven. Een gezonde geest in een gezond lichaam? Dan zouden de mensen door de toenemende gezondheid hier in het Westen ook gezondere geesten hebben gekregen? Ik zie dat niet, integendeel. Voor mij gaat de geest aan het lichaam vooraf. Wellicht is het juist onze angst voor de dood die uiteindelijk zo’n rotzooitje van deze wereld maakt. Alsof sterven niet gewoon bij het leven hoort en zelfs iets heel moois zou kunnen zijn.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

72

Date 30 januari 2019

Een ruime meerderheid van de gemeenteraad, verdeeld over alle fracties, heeft me gefeliciteerd met mijn verjaardag, samen met de griffier en twee wethouders. Zodat echt officieel vaststaat dat ik nu 72 jaren oud ben. Vriend gaf me een tondeuse die ik laatst bij de kapper zag liggen en waarop ik meteen verliefd werd, samen met allerlei lekkers en een kaartje met een mooie tekst over het Hier en Nu, iets waarop ook Osho me wees in zijn dagelijkse citaat op mijn telefoontje. Ook veel vrienden van Facebook hebben zich niet onbetuigd gelaten. Vind ik leuk, soms zelfs geweldig. Verder een kaartje hier, een telefoontje en een uitgebreide brief daar. Gelukswensen van het koor waarin ik zing. En natuurlijk cadeautjes van de kapper en NS. Dat is intussen allemaal alweer eergisteren, zodat nu nog lang niet jarig ben.

72. Is dat oud? Fysiek voel ik wel wat ouderdomsgebrekjes opkomen, zodat ik wat voorzichtiger de trap oploop en zo. Maar diep van binnen ben ik nog steeds die jaren-zestig-hippie. Eigenwijs en provocerend. graag dingen op zijn kop zettend. Een mooi getal trouwens, het spiegelbeeld van een priemgetal, deelbaar door twee, drie, vier, zes, acht en negen. En vriend schreef op zijn kaart dat 72 gelijk is aan twee tot de macht drie maal drie tot de macht twee. We houden van sudoku’s oplossen en puzzelen, schijnbaar zinloze activiteiten die wel goed zijn voor je hersenen. Bovendien geloof ik in de kwaliteit van getallen. Zes is wijsheid, harmonie en schoonheid, twaalf is perfectie, dus 72 zit wel goed. Een mooie leeftijd dus. Dat mag ook wel tegen die tijd.

In mijn jeugd was ik nog een keer per jaar jarig, en dat was een hele lange tijd. Maar nu lijken verjaardagen elkaar steeds sneller op te volgen. Komt er een tijd waarin ik tijdens mijn verjaardag nog bezig ben de cadeautjes van het vorige jaar uit te pakken? Waarom krijg je eigenlijk cadeautjes? Is het dan een soort prestatie, een beloning voor het feit dat je nog steeds leeft? Alsof je dat zelf in de hand hebt! Moet het je stimuleren om maar zo lang mogelijk te blijven leven? Of is het gewoon blijheid van partners, familie en vrienden dat je er nog steeds bent? En waarom willen mensen op hun sterfbed geen cadeautjes, al is het maar als souvenir na een lange reis in de stof die achteraf als een flits aan je voorbij is gegaan?

Ik heb mijn verjaardag rustig doorgebracht. Dat op zich is al een cadeautje, een hele dag voor jezelf. Waarop je geëxcuseerd bent om alle verplichtingen te laten varen waar je even geen zin in hebt. Een vakantiedag. Vroeger hoorde daar uitbundige feesten tot diep in de nacht bij, maar tegenwoordig word ik al moe als ik daaraan denk. Toch heb ik ook daar leuke herinneringen aan. Zoals die keer ergens in de jaren 70 dat ik van een vriend een wel heel bijzonder cadeautje kreeg. Hij had een leuke knaap meegebracht. Inclusief touwen, zodat ik leuk met hem kon stoeien. Ik weet niet wat de andere aanwezigen op het feest ervan dachten, maar ik vond het – wellicht wat ongemakkelijk blozend – helemaal te gek en bijzonder origineel, helemaal uit het hart gegrepen. Eergisteren gaf Hein me iets dat ook helemaal bij me past: het dikke zware boek Pink Floyd Compleet over mijn lievelingsgroep, waarvan ik fan van het eerste uur ben en die de rode draad van mijn spirituele ontwikkeling heeft begeleid en ontsponnen. Allemaal verjaarsgedachten. Even stilstaan bij je eigen ont-wikkeling zoals mijn Wijze Tante het noemde. Waar was ik blij mee het afgelopen jaar? Wat heb ik geleerd en zou ik nu heel anders doen? Tegelijk laat ik dit soort vragen en voornemens steeds meer los. Want het hier en nu is voldoende en vol van zegen.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Mijn tegenprestatie

Date 25 januari 2019

De verplichte tegenprestatie komt weer op de agenda. Want staatssecretaris Tamara van Ark vindt dat gemeenten, zoals Amsterdam en Groningen – en dank zij mijn initiatief ook Blaricum – harder moeten worden aangepakt als ze deze niet verplicht opleggen aan mensen in de bijstand. Voor wat hoort wat, iedereen moet meedoen, de inclusieve samenleving en dat soort geloofsartikelen worden geüpgraded tot meetbare missies die Van Ark graag over de ontschotte schuttingen van de gemeenten gooit. Politiek is religie.

Dat gemeenten niet tekenen voor dit verplicht vrijwilligerswerk, dan wel dit veel te weinig opleggen, is haar een doorn in het oog. En doornen in ogen beperken nu eenmaal het zicht en de visie, met alle gevolgen van dien. Dan grijp je snel terug naar de oudtestamentische wrekende  God en ga je geloven dat straf écht helpt. Korten op uitkeringen, en als gemeenten dat niet met hun inwoners doen doet zij dat zelf wel met de gemeenten. Zo simpel is het. Maar geen psycholoog zal bevestigen dat straf echt helpt, zodat het geloof dat je daarmee problemen oplost op zich al een leugen is.

Uiteindelijk gaat alles nog steeds om geld en is die hele tegenprestatie alleen maar bedoeld om aan goedkope arbeidskrachten te komen en mensen te dwingen om mee te doen met de dolgedraaide arbeidsmarkt waarin de meeste werkgevers nooit tevreden zijn zolang mensen niet steeds langer, harder en efficiënter gaan werken. Die werkgevers kunnen vaak niet anders omdat wij het zelf zijn die alles goedkoop en snel willen hebben. Het is een vicieuze cirkel die uiteindelijk de hele planeet kapotmaakt.

Als je mensen zo graag aan het werk wil zetten, betaal daar dan een eerlijk loon voor, en zet alles op alles om passende arbeid voor werklozen te vinden, of bied hen opleidingen aan. Ja, de verplichte tegenprestatie zou een opstap naar regulier werk zijn. Misschien dat dat soms wel eens het geval is, maar ‘niet als die dwingend wordt opgelegd,’ volgens Monique Kremer, bijzonder hoogleraar actief burgerschap aan de Universiteit van Amsterdam. ‘Als mensen actief blijven, is dat vaak goed voor hun welzijn, gezondheid en sociale relaties. Maar als de gemeente dwingende taal gaat gebruiken, werkt dat averechts,’ zegt ze. ‘We weten dat heel sterke sollicitatieverplichtingen meestal contraproductief zijn voor mensen die al lang geen werk hebben.’

Zelf heb ik in de jaren tachtig ook langdurig van de bijstand geleefd. Ik ken de angst, vooral na die keer dat ik opeens duizend gulden – toen een groot bedrag – moest terugbetalen omdat de Sociale Dienst achteraf meende mij teveel uitgekeerd te hebben, maar dat ik na lange tijd heb teruggekregen omdat bleek dat er een fout was gemaakt. Dank zij juridische bijstand, iets waar Sander Dekker ­­­­­­­­­­– van dezelfde politieke partij als Tamara – graag op wil beknibbelen. Ik ken de stigmatisering en de vernedering van werklozen. ‘Als je echt werk wilt,’ zei een man met die ik meeliftte, ‘kun je morgen meteen aan de slag,’ en hij knikte in de richting van Aalsmeer. Ja hallo? Was ik dáárvoor opgeleid?

Mensen onder hun niveau te laten werken werkt echt niet, dan vraag je om problemen. Je kan als gemeente hoger opgeleiden de straten laten schoonmaken – krijgen die ook gele hesjes? – maar mensen die geen passend werk doen verdorren, met alle psychische gevolgen van dien. Zo wandelde ik ooit naar metrostation Diemen-Zuid toen daar veel bouwactiviteiten waren. Het leek me eigenlijk heerlijk om zo lekker concreet met mijn handen te werken, maar al snel  realiseerde ik me dat ik mij onder mijn collega’s niet echt thuis zou voelen. Naar vrouwen fluiten, De Telegraaf lezen en constant muziek aan mijn kop hebben was en is niet echt mijn ding.

Maar al te vaak wordt gepropageerd dat je zelf verantwoordelijk bent voor je werkloosheid. In mijn geval waren het niet de fusies van allerlei psychotherapeutische instellingen tot grootschalige RIAGGS, maar deed ik zelf niet genoeg mijn best, was ik te lui om uit mijn bed te komen en kreeg ik de bekende stigmatiserende oordelen over me heen geslingerd. Het beginnen van mijn eigen eenmansbedrijfje heb ik ook als een soort wraak ervaren: één werkloze minder waarop jullie je vernederende machtswellust kunnen uitleven! Ik bedoel maar, ik was in mijn leven student, een werkloze die spontaan vrijwilligerswerk deed, werknemer bij de Amrobank en zelfstandige met zijn eigen eenmansbedrijfje, zodat ik mij op al die terreinen wel ervaringsdeskundige mag noemen.

Je kan natuurlijk op uitkeringen gaan korten, maar wat lost dat op? Dan kunnen mensen niet meer rondkomen, komen ze letterlijk in de kou omdat ze hun energierekening niet meer kunnen betalen, gaan ze te goedkoop dus slecht voedsel eten, belanden op straat, verzanden in de criminaliteit en prostitutie omdat ze geld nodig hebben, omdat ze in leven willen blijven. Maar dat laatste is kennelijk teveel geëist, dus richten we voedselbanken op – een schande dat die überhaupt bestaan in een rijk land als het onze – en gaan we daklozen opvangen, druggebruik bestrijden en wat niet al. Alsof dat geen geld kost.

Hier in het Gooi gaat regionaal aan werkgelegenheid gewerkt worden door het koppelen van werklozen, gemeenten, werkgevers en het UWV, zodat al die instellingen meer van elkaar weten waardoor zoveel mogelijk mensen op de juiste plek kunnen belanden. Zelf zie ik het als een nuttige maar slechts tijdelijke oplossing. Ik kom het niet nalaten ervoor te waarschuwen dat het wellicht voor onze kinderen en kleinkinderen niet meer werkt. Want op gegeven moment is er écht geen werk meer, hebben robots alles overgenomen. Daar moeten we nu al over nadenken, voor het te laat is. Maar ik werd alleen maar aangegaapt en kreeg antwoorden op vragen die ik helemaal niet gesteld had. Sorry jongens, dat ik wat geïrriteerd reageerde. Een goed plan, maar zonder visie op de waarde van werk blijven het ad hoc oplossingen. En die tegenprestatie? Ik duik mijn oude dossiers maar weer eens op en heb voorlopig weer wat te doen. Mijn tegenprestatie.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

De relatieve tijd

Date 9 januari 2019

Soms kan de tijd versnellen, soms kan de tijd vertragen. Daar wist Einstein alles van, en hoewel ik dat eigenlijk niet snap blijkt het toch waar te zijn. En dat is niet het enige waar ik niets van begrijp, want die wetenschappers zeggen daar bovenop ook nog eens dat de tijd ontstaan is. Met de oerknal. Ontstaan? Dat is toch een werkwoord? En werkwoorden geven toch aan in welke tijd een zin staat? Ze zeggen toch wat er gebeurt, zelfs als het stilstand is? Zonder tijd geen werkwoorden. ‘Ontstaan’ is een werkwoord, dus daar is tijd voor nodig. Maar die zou er volgens natuurkundigen vóór de big bang niet zijn. Er zou helemaal geen tijd zijn om de tijd te scheppen. Eigenwijs als ik ben concludeer ik dat er ook vóór de oerknal tijd bestond. Hoe zou hij anders kunnen knallen? Rare jongens, die wetenschappers. Ze geloven zowel in toeval als in oorzakelijkheid, in deeltjes die ook golven kunnen zijn, in materie maar niet in geest. Het lijkt wel een geloof! Je zal vandaag de dag maar een kwantummechanicien zijn, dan heb je het er maar druk mee!

Ook in onze subjectieve beleving kan de tijd vertragen en versnellen. Daarover las ik laatst via Blendle een interessant artikel van Ellemiek de Wit uit Quest onder de kop Verdraaide tijd. Met antwoorden op vragen waarom voor onze beleving tijd kan krimpen en uitdijen. Zo vertelde iemand tijdens een treinongeluk: ‘Het was als een film die zo langzaam wordt afgespeeld dat de beelden passeren met schokkerige bewegingen.’ Dat herken ik uit de beelden die ik voor me zag als ik stoned was, meestal natuurlandschappen waardoor ik zweefde. Ook bij bijna-doodervaringen schijnt dat voor te komen. Waarom? Bij angst en opwinding gaat je interne klok sneller tikken, iets waar ook warmte toe bijdraagt. Minuscule deeltjes van seconden worden waargenomen, je beleeft meer en dat is ook belangrijk om sneller op bedreigende situaties te reageren. Hoe sneller je interne klok draait, hoe langzamer je beleving van tijd is. Zo vinden snelle denkers anderen maar traag en omgekeerd.

Het omgekeerde gebeurt als de tijd voor je gevoel voorbijvliegt. Dan is de frequentie van je eigen klok lager en slobber je veel meer secondes tegelijk op dan zich in je buitenwereld afspelen. Dat gebeurt met name als je je niet focust op tijd, de tijd vergeet. Een feestje is voorbij voor je het weet. In tegenstelling tot het wachten voor de kassa of in de file verveel je je niet. Geef tijd aandacht en alles gaat langzaam voorbij, geef tijd geen aandacht en je blijkt weer veel later naar bed te gaan dan je bedoeling was. Als je ouder wordt gebeuren er steeds minder nieuwe dingen want het leven wordt meer en meer een routine, herhaling van dingen die je al vaker hebt meegemaakt, je beleeft minder. Je hapt hele blokken tijd tegelijk op en voor je het weet is het weer nieuwjaar. Dat komt ervan als je op je lauweren gaat rusten. Je ligt op je sterfbed voor je het weet. Actief blijven dus! Niet voor niets maken ouderen graag verre reizen en gaan ze andere gekke dingen doen. Want dan blijf je een beetje bij de tijd.

Zelf geef ik de voorkeur aan die vertraagde tijd. Want dan kan je leven veel langer duren. De socioloog Karen O’Reilly ontdekte dat ‘Britse emigranten onder de Spaanse zon meer in het hier en nu leefden. Dat maakt dat de tijd voor hen minder snel voorbij vliegt.’ Want warmte versnelt je interne klok zodat de tijd voor je vertraagt, wat ook gebeurt als je koorts hebt. Kortom: hoe meer je lééft, hoe langer je leeft, althans voor je eigen beleving. In mijn roman ga ik zelfs nog een stapje verder: wie zegt dat je tijd niet zo veel kan vertragen dat een seconde beleefd wordt als de eeuwigheid, iets wat ik ‘eeuwigheid in nu’ noem? Als je daarbij optelt dat volgens recent onderzoek de hersenen na je sterven toch nog een poosje blijven nasudderen, zou je al stervend in de hemel kunnen belanden! In het enige echte nu dat een ‘altijd’ wordt omdat er geen andere tijden meer zijn dat dit eeuwige moment, dat je in nul seconden beleeft.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites