Mijn speelgoed
10 mei 2026
In de jaren tachtig waren computers nog leuk om mee te spelen. Onlangs beleefde ik opnieuw dat genot toen ik het daar met Jonathan over had. Hij is een wat geheimzinnige stille jongen. Altijd in donkere pakken, zittend in een hoekje. Een man van weinig woorden. Als ik een woord verkeerd schrijf, fluistert hij me iets toe als bijvoorbeeld “s/teached/tought/”. En nu begon hij over Python waarmee hij zat te stoeien. Ik ken die taal niet, maar voor ik het wist vertelde ik hem hoe ik vroeger zat te programmeren. Na wat zoeken naar een boekje dat ik niet meer kon vinden bleek dat Assembler te zijn. Dat was een hele uitdaging, en ik maakte op mijn TRS-80 model 1 een tekstspelletje van Mastermind waarop je naar keuze met tot zestien pionnen in hetzelfde aantal kleuren kon spelen. Dichter op wat je de processor kon laten doen kon je niet komen. En daarom was het ook zo leuk: je wist tenminste wát je deed met een computer. Als ik zo’n stukje code op de Wikipedia-pagina zie, word ik er nog steeds warm van, zelfs nu ik er inmiddels weinig meer van begrijp. Alsof het een stukje pure schoonheid is. Toen werd er nog logisch gedacht.
Paradox. Dat was een database-programma uit de tijd dat Windows nog niet bestond. Ik heb er veel mee gestoeid en tot zeven jaar geleden draaide ik de hele administratie van mijn eigen bedrijfje Aries Astro-Services erop. Dikke handleidingen erbij die ik zelfs nog in harde kaften had laten inbinden. Een van de leuke dingen ervan was dat je heel gemakkelijk verschillende databases aan elkaar kon koppelen. De naam ervan was natuurlijk ook heel aantrekkelijk voor me. Toen Vriend en ik eens naar Uddel gingen, naar het vakantiehuisje van zijn familie, nam ik dat allemaal op een notebook mee om daar verder te gaan met knutselen. Toen Windows kwam vond ik dat maar niks. ‘Windows voor kinderen’ heette een boek en dat beaamden wij grijnzend volledig. Ik had toen voor het eerst een zakcomputertje, een Psion palmtop, en zo kwam ik in contact met Marcel die daarvoor een astrologieprogramma had geschreven. Als ik die Psion niet had gehad, had ik niet een van mijn beste vrienden leren kennen. Tegenwoordig is al het programmeren klikken, kopiëren en slepen, zolang je het nog niet aan AI overlaat. Maar toen werd er nog logisch gedacht.
Het laatste dat ik programmeerde was in Visual Basic. Dat liet ik horoscopen berekenen, analyseren en afdrukken. Het leukste was het laten printen van een horoscooptekening, iets wat ik eerder al had laten doen op een Epson HI-80 plotter. Het geluid dat hij daarbij maakte met het tekenen van cirkels, lijntjes, lettertjes en symbooltjes heb ik zó vaak gehoord dat ik het vandaag nog steeds zal herkennen. Later liet ik die tekeningen door een printer maken, maar het grootste probleem was om een cirkel echt een cirkel te laten zijn, zodat ik wat extra moest patchen om ovalen te vermijden. Wat ik met elke nieuwe printer weer opnieuw moest doen. De verloedering was begonnen. Steeds vaker verdwaal ik in menu’s die andere dingen doen dan ze pretenderen. Zo zijn er diverse bestanden van mij in de cloud beland terwijl ik dacht dat ze op mijn eigen computer stonden. Steeds vaker zijn apps gemaakt om zelf niet meer te hoeven denken. Maar als je in een Tesla zit, betekent dat nog niet dat je kunt autorijden. Mensen hoeven steeds minder te begrijpen van wat ze eigenlijk aan het doen zijn. En vroeger werd er nog logisch gedacht.
Ik denk wel eens dat computers met al hun apps ons logisch denken aan het vernietigen zijn. Dat die hele informatiewereld een onzichtbare hersenschade toebrengt. Soms voel ik mij als logisch denker heel alleen en in de steek gelaten, zo niet verraden door de digitale hype. Ik kan steeds minder met apps omgaan omdat ik ze niet meer begrijp. Als ik bijvoorbeeld in Facebook wil zien wie mijn vrienden daar zijn, ga ik op ‘vrienden’ klikken in de naïeve gedachte dat ik ze daar zal vinden. Als ik een knopje of schuifje zie dat rood oplicht weet ik niet meer of die functie al uit of aan staat, of dat ik die daarmee juist uit of aan kan zetten of schuiven. Zeker wat het accepteren van cookies betreft wordt graag misbruik gemaakt van dit soort verwarringen. Nee, hoezeer computers voor mij vroeger het ideale speelgoed waren, tegenwoordig ben ik er niet meer voor weggelegd, heb er geen geduld meer voor om met al die chaos geconfronteerd te worden. De logisch denkende mens sterft stilletjes uit, en als je wil overleven moet je die manier van denken maar zo snel mogelijk afleren. Exit homo sapiens.
Gepost in Computer en internet, Uit mijn leven
