De maanwassers

Date 30 november 2016

Bijna iedereen gelooft dat de schijngestalten van de maan ontstaan doordat zij steeds vanuit een andere hoek door de zon wordt verlicht. Niets is minder waar. Dat is namelijk het werk van Waf en Beertje. De laatste leerde ik in 1985 kennen op het vliegveld van Minneapolis, op terugreis van een festival in Rajneeshpuram. Ik werd meteen verliefd op hem en besteedde mijn laatste dollars aan hem. Meteen genoot hij van de luxe van een eigen zitplaats in het vliegtuig. Waf ontving ik zo’n tien jaar later als cadeautje van Whiskas, en kreeg zijn naam omdat hij als een vrolijk hondje uit de verpakking sprong. Waf en Beertje kunnen het uitstekend met elkaar vinden. Wel kan Beertje vaak om honing zeuren en Waf om salami, maar ze komen – hoewel ze het daar niet altijd mee eens zijn – niets tekort.

Beertje was al lang het zonnetje in huis, dus zat er niets anders op dan dat Waf het maantje in huis werd. Kennelijk kende Waf  het boek Geen water, geen maan van Osho, want hij begreep al snel dat de maan niet zonder water kon, dus gewassen moest worden. Daarmee ging hij na nieuwe maan steeds twee weken aan de slag, totdat het volle maan was om daarna twee weken even te rusten. Al snel is Beertje hem daarbij blijven helpen, en later bleken ze bij hun werk graag van maagdelijke blanco papiersnippertjes gebruik te maken. Hun drukste dagen zijn zo halverwege het wassen, tijdens het eerste kwartier, want dan groeit de maan het snelst. En als de maan vol is, dan is het maar hopen dat ze hun werk ook kunnen zien want het is sneu als na al hun gewas, waarvan ze soms pijnlijke pootjes overhouden, de maan achter wolken niet te zien is.

Tijdens wassende maan zijn Waf en Beertje op maandag vrijgesteld van corvee in het Astraaltje, een clubhuis voor dieren in het bos waar ze bijna elke nacht heen gaan. Daar drinken en praten de dieren bij een knus knetterend haardvuur. Als het Astraaltje gesloten is – elke maandag dus – gaan ze, al dan niet na het schoonmaken, graag een wandelingetje maken rond het Zwanenmeer. Daar is trouwens altijd de maan te zien, en soms organiseren ze buiten een feest waar ze dansen op muziek van de Rolling Stones die dan lekker hard mag klinken omdat er in de wijde omtrek niemand woont en alle dieren uit de omgeving al op het feest zijn. Ja, Waf en Beertje zijn soms echte feestbeesten! Maar dat mag ook wel, want als zij er niet waren, wie zou dan de maan wassen? Dankzij hen gaat voor niks de maan op!

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Beter rekenen en spellen

Date 26 november 2016

Al een jaar of twee test ik elke werkdag mijn vaardigheden in rekenen en spellen. Daar zijn twee verwante websites voor, waar je dagelijks vier reken- of spelopdrachten krijgt. Van tevoren moet je aangeven op welk niveau je meedoet: 1F is dat van speciaal onderwijs, primair onderwijs en praktijkonderwijs, 2F hoort bij vmbo en mbo 1,2 3, en niveau 3F is dat van mbo 4, havo en vwo. In totaal dus 20 vragen per week waarvan de scores in een keurig staafdiagram worden bewaard. Daar zie je alles van de afgelopen zes weken: zowel je eigen scores als het gemiddelde van alle deelnemers. Ik zit op niveau 3F en uiteraard wil ik steeds beter scoren dan het gemiddelde.

De opdrachten van Beter Rekenen vind ik het leukst. Hier zijn zo’n 40.000 actieve deelnemers. Van de vier vragen is de laatste het moeilijkst. Zo werd vandaag gevraagd of de hoek tussen de grote en de kleine wijzer van de klok om 8:23 uur groter of kleiner is dan die om 9:28 uur, en daar heb je dan wel even een rekenmachientje voor nodig. Het leuke van dit soort opdrachten vind ik niet zozeer het rekenen zelf, maar het vinden van de manier waarop je een oplossing vindt: eenvoudige problemen zijn soms ingewikkeld op te lossen en omgekeerd. Maar ik scoor er goed op: mijn laatste fout was op 21 oktober toen ik weer eens ongeduldig de vraag niet goed las. Wat voor mij nieuw was, is dat meneer Van Dalen al lang niet meer op antwoord wacht: vroeger dacht ik dat 4 : 4 x 2 gelijk was aan ½, maar dat is tegenwoordig 2 omdat je de bewerking gewoon van links naar rechts moet uitvoeren. Want computers zien geen verschil tussen vermenigvuldigen en delen, evenmin als tussen optellen en aftrekken – dat zijn eigenlijk dezelfde bewerkingen. Zo leer ik nog eens wat nieuws.

Met Beter Spellen heb ik het moeilijker. Scoor ik met Beter Rekenen 24% boven het gemiddelde van de ongeveer 150.000 gebruikers, met Beter Spellen is dat maar 11%. En dat terwijl ik, in navolging van mijn grootvader en vader, duidelijk iets met taal heb. Vele jaren heb ik ons dorpsblad gecorrigeerd, en van slecht taalgebruik kan zelfs mijn bloeddruk stijgen. Het moeilijke en tegelijk leuke van taal is dat het bepaald niet altijd logisch is. Gisteren maakte ik het helemaal bont door geen enkele meerkeuzevraag goed te beantwoorden: ik koos voor de schrijfwijzen crèmetje, minitieus, cadeauïdee en tesamen – allemaal fout! Heel soms kom ik ook een woord tegen dat ik helemaal niet ken, zoals ‘stadden’, wat mijn spelchecker trouwens ook niet kent. Dat Beter Spellen, net als Beter Rekenen, veel op scholen gebruikt wordt, is geen overbodige luxe want je kunt vandaag de dag bijna geen artikel meer lezen of er staan de meest stomme taalfouten in. Die leiden af van de inhoud. Als mensen veel taalfouten maken verwijt ik hen niet alleen dat ze niet opletten, maar ook dat ze kennelijk geen echte communicatie willen, want daar moet je iets voor over hebben.

Het leuke van beide sites is dat er bij de juiste antwoorden verwezen wordt naar pagina’s waarop een en ander wordt uitgelegd, zodat je tenminste kan weten waarom je bepaalde fouten maakte. Hoewel Beter Spellen ook een pagina ‘weetwoorden’ heeft, omdat het moeiijk uit te leggen is waarom alcohol met een c en karamel met een k wordt geschreven. Geciteerd wordt Jeltje van Nieuwenhoven, die in 2007 voor het laatst juryvoorzitter was van het Groot Dictee der Nederlandse Taal, die over zulke woorden ooit zei: ‘Vraag me niet waarom, het is gewoon zo.’ En soms is het leuk om dingen te weten zonder de oorzaak ervan te doorgronden en ze gewoon zichzelf te laten zijn.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Aanslag op aandacht

Date 19 november 2016

Symptomen als die van ADHD. Verlies van 15 IQ-punten, net als na een slapeloze nacht of wiet te hebben gerookt. Reactietijden trager dan die na gebruik alcohol. Aldus enkele gevolgen van de aanslag op de aandacht die pushberichten op je smartphone opeisen. Daarover afgelopen donderdag een artikel van Wouter van Noort in nrc.next. ‘De voornaamste reden dat smartphones zo’n slechte invloed hebben: door de afleiding van telefoons zijn mensen vaker aan het multitasken, en multitasken is bewezen slecht voor de kwaliteit van denken en werken.’ Volgens hoogleraar psychologie Sherry Turkle bestáát multitasken niet eens. Je hebt immers maar één aandacht! En volgens veel psychologen moet je aandacht trainen om het te kunnen behouden. En dat lukt niet echt met al die pushberichten op je smartphone, zo’n bericht is ‘zo sterk dat het automatisch de aandacht grijpt. Waar je ook mee bezig bent, als je ziet dat er een nieuw bericht binnenkomt op je smartphone, zal je aandacht er altijd even naartoe gaan.’ Ons brein is namelijk gesteld op nieuwe informatie omdat het voor onze verre voorouders van levensbelang kon zijn.

Kortom: als je je hersens kapot wil maken kan de smartphone daar goed bij helpen. Gelukkig staat er bij het artikel ook een aantal tips om dit zoveel mogelijk te voorkomen. Apps waarmee je kunt aangeven wanneer je niet gestoord wil worden, zoals Freedom voor de iPhone en ClearLock voor Android. Of een doosje voor je mobieltje dat elektromagnetische straling blokkeert. Maar toch vind ik deze maatregelen een beetje de wereld op zijn kop. Want waarom staan we überhaupt toe dat dit alles gebeurt? Is de vrije markt dan belangrijker dan onze gezondheid? En de aanslag op onze hersenen beperkt zich toch niet alleen tot pushberichten? Je kan tegenwoordig nauwelijks een webpagina openen of na de zinloze meldingen over cookies komt er na een paar seconden wel weer een advertentie overheen of tussendoor. Allemaal reclame, voor zichzelf of voor een ander – dat maakt niet uit want het trekt aandacht. Als ik een klassiek boek lees vallen er toch ook niet om de zoveel pagina’s reclamefoldertjes uit? Op mijn brievenbus kan ik nog een sticker pakken dat ik geen reclame wil, en dat werkt wel aardig, maar hoe doe ik dat met reclame en websites?

Eigenlijk zouden diverse websites en spelletjes die ons met reclame bestoken een betaalde reclameloze versie moeten aanbieden. Die moeten ook ergens van leven en ik vind het niet vanzelfsprekend dat alles maar gratis moet zijn. Zo zou Facebook veel meer aan me kunnen verdienen, en ik snap niet dat ze dat zelf nog niet hebben bedacht. Hoeveel ze nu al aan me verdienen is te lezen in The Guardian (met ook hier een pop-up): als Europese gebruiker verdient Facebook US$ 1,50 per maand aan mijn gebruik. Dus als hij voor minimaal dat bedrag van mijn privacy wil afblijven verdient Mark Zuckerberg nog veel meer aan me. Stom dat hij mij die mogelijkheid niet geeft, door bijvoorbeeld € 4,- per maand te vragen. Welverdiend, want ik maak er dagelijks gebruik van, ondanks de chaotische structuur van Facebook waardoor je maar al te vaak niet komt waar je wezen wil, wat ook weer een aanslag op logisch en helder denken. Maar wellicht heeft het wel een commerciële reden om je alle hoeken en gaten van Facebook laten zien, dus kan dat niet wat overzichtelijker worden voor een eurootje meer?

Wat moet het rustig zijn geweest in de Sovjet-Unie! Het door het kapitalisme gedragen reclameterrorisme laat onze zintuigen en hersenen zo weinig mogelijk met rust. Eigenlijk zou de meeste reclame verboden moeten worden, denk ik wel eens. Dat is wellicht de enige manier waarop uiteindelijk het beste product het meest verkocht wordt. Jammer voor al die mensen in de reclamebusiness, maar dan hadden die maar een behoorlijk vak moeten leren.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

American nightmare

Date 9 november 2016

Na 9/11 hebben we nu ook een 11/9 waarvan de gevolgen niet te overzien zijn. De wereld zal nooit meer zijn zoals die was. Dat ging op 12 september 2001 steeds door me heen toen ik vanuit een vliegtuig naar de aarde keek. Zo ook vandaag na een onrustige nacht. Je vraagt je af hoe het grootste deel van een volk kan kiezen voor zo’n schreeuwlelijke brulaap als Trump met zijn racistische, seksistische en xenofobe ideeën, die graag Syrië wil bombarderen, vriendje van Poetin wil worden en het worst zal wezen of het milieu door klimaatverandering naar de filistijnen gaat. Een groter contrast met Obama is niet denkbaar, en de samenleving polariseert meer dan ooit, waarbij de halve westerse wereld zijn hart vasthoudt over hoe dit moet aflopen.

Wie zijn dan al die mensen die op Trump hebben gestemd? Onder hen lijkt conservatisme, religie en haat jegens de gevestigde orde hoogtij te vieren. Tegelijk moeten ze wel dom zijn, want hoe kan je anders iemand als deze narcistische blaag serieus nemen? Maar vooral lijkt er een strijd op te laaien tussen laag opgeleide mensen en de meer elitaire hoog opgeleide politiek correcte elite. De Trump-stemmers voelen zich niet gehoord, ja zelfs belazerd door een overheid die niet naar hen luistert, en die in slaap wil laten sukkelen met de belofte van de American dream die nooit ingelost wordt. Ze zijn het gewoon zat, en als het niet goedschiks kan, dan maar kwaadschiks.

De winst van Trump en het verlies van Clinton zijn dan ook hoofdzakelijk aan de democraten te danken. Die bleven systematisch weigeren om voeling met het volk te hebben, en lanceerden een weinig inspirerende kandidaat waar Sanders het veel beter gedaan zou hebben. Zo heeft de bestuurlijke elite een koekje van eigen deeg gekregen. De politieke mokerslag die nu is gevallen kan je de fans van Trump moeilijk verwijten, want domme mensen kan je nu eenmaal niet kwalijk nemen dat ze dom zijn. Het zijn de democraten die, samen met veel westerse overheden, dit allemaal hebben laten gebeuren, terwijl juist zij het zijn die beter hadden moeten weten.

Het gif dat ze hebben laten gisten zal ook overslaan naar Europa en naar ons land, waar Rutte en consorten ook getuigen van blindheid voor wat onder mensen leeft, zoals nu het het doordrukken van het associatieverdrag met Oekraïne. Of, zoals ik op lokaal niveau meemaak, het doordrukken van een HOV-traject dat we niet willen – het is allemaal dezelfde mentaliteit die ertoe leidt dat mensen het praten en argumenteren zat zijn, niet meer willen luisteren en naar andere middelen gaan grijpen en zo zelfs een oorlog riskeren. Laat dit, zoals Rutger Bregman schrijft, in vredesnaam een wake-upcall zijn!

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Liefde is inzicht

Date 31 oktober 2016

‘Liefde is het inzicht dat de dingen en mensen niet iets anders kunnen zijn dan wat ze zijn,’ las ik laatst. Het is een uitspraak van Alexander Smit (1948-1998), een leerling van Nisargadatta Maharaj en Wolter Keers, en aan wie een Faceboekgroep is gewijd. Daarop zijn veel lezingen en uitspraken van hem te vinden. Zelf heb ik hem nooit ontmoet. Veel sannyasins bezochten eind vorige eeuw zijn lezingen, maar zelf vond ik één meester – Osho – wel genoeg. Bovendien vertellen alle verlichte meesters toch allemaal hetzelfde? Achteraf toch jammer. Ik bedoel: jammer dat ik zijn warme stem nooit live heb gehoord, hem nooit in levende lijve heb meegemaakt. Alleen in dode lijve, toen hij opgebaard was in de Amstelkerk, alsof ik daarmee toch nog een beetje van zijn uitstraling kon proeven. Later las ik onder andere zijn boek Bewustzijn zodat ik toch nog wat kon genieten van de glashelderheid en directheid waamee hij de advaita-traditie in ons land mede tot leven heeft gebracht.

‘Liefde is het inzicht dat de dingen en mensen niet iets anders kunnen zijn dan wat ze zijn.’ Een uitspraak om even bij stil te staan. Alexander had het vaak over liefde, maar dan zonder zoetsappig te worden. Alleen al de oprechte manier waarop hij het woord in zijn mond neemt getuigt van moed. Want maar al te vaak durven we er eigenlijk niet over te beginnen, bang als we zijn om voor sentimentele watjes of hippies te worden aangezien. Dat komt ook omdat het woord teveel misbruikt is, en mede daarom een stroperige en slijmerige of puur seksuele connotatie heeft gekregen. Het woord ‘liefde’ komt dan ook niet meer voor in partij- en verkiezingsprogramma’s, terwijl liefde eigenlijk de bouwsteen van het bestaan is. Zoals Paulus in zijn brief aan de Korintiërs zei: ‘Had ik de liefde niet, ik zou niets zijn.’ Want wat zou het leven waard zijn als er niets meer was om van het houden? Liefde verenigt, liefde maakt heel, liefde geneest.

‘Liefde is het inzicht dat de dingen en mensen niet iets anders kunnen zijn dan wat ze zijn.’ Liefde is acceptatie van alles zoals het is. Zonder oordeel, zonder verwachting. ‘Wij zijn er niet om aan elkaars verwachtingen te voldoen,’ zei Fritz Perls, de grondlegger van de gestalttherapie. Liefde is het opzij schuiven van onze eigen ideeën over hoe alles zou moeten zijn, en het plaatsmaken voor innerlijke leegte en stilte waarin we koel en objectief kunnen kijken naar de realiteit zoals die werkelijk is. En zo is liefde de enige weg om de werkelijkheid, de ander en onszelf te leren kennen.

De Kaarsvlam, november/december 2016

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Witte Sint

Date 27 oktober 2016

Eerlijk gezegd vind ik dat Sinterklaas niet wit mag zijn. Als witte voel ik me daarmee echt gediscrimineerd, vereenzelvigd als ik word met zo’n rijke autoritaire stinkerd die bovenop zijn schimmel vanuit de hoogte alle lakens en cadeautjes uitdeelt. Ik wil er niet op vastgepind worden dat mijn blanke ras uit slavendrijvers bestond, en dat zij haar Hollandse welvaart voor een aanzienlijk deel te danken had aan het verhandelen van zwarte mensen. Piet mag niet zwart zijn, maar Sint wél wit? Ik ben helemaal niet zo trots op het blanke ras dat een groot aandeel heeft in het naar de afgrond helpen van de wereld. Daar wil ik niet mee geassocieerd worden tijdens dat feest op 5 december. En het is een slecht voorbeeld voor de kinderen.

Die hele discussie rond Zwarte Piet is op zichzelf al discriminerend. Je kan niet tegen discriminatie vechten zonder zelf te discrimineren. Dat doe je namelijk al door verschillen te zien tussen blank en zwart, tussen man en vrouw, tussen arm en rijk, tussen homo en hetero. Oké, we zijn nog niet allemaal licht getinte biseksuele hermafrodiete middenklassers, maar dat betekent nog niet dat we al die verschillen belangrijk moeten vinden. Mijn moeder wilde weten wat de vader van een lagere schoolvriendje deed. Betonvlechter was die. En van een ander vriendje moest ik goed in mijn oren knopen dat ik er rekening mee hield dat hij een Jood was. Zo raken vriendschappen gecorrumpeerd, ontdaan van hun speelse onbevangenheid.

Zo kende ik Zwarte Piet als een vrolijk hulpje van Sinterklaas, een aardige guit die het gewoon leuk vond om Sint te helpen. Maar omdat hij zwart is mag hij dat niet meer doen – als dát geen discriminatie is weet ik het niet meer. En als Piet niet meer zwart mag zijn, mag Sint ook niet meer wit zijn! Als je echt gelooft dat Piet niet zwart mag zijn, moet je ook Sint door de schoorsteen halen. En moet niet alleen Sint de goedheiligman zijn, maar Piet ook. Moet niet alleen Piet kinderen in de zak stoppen, maar Sint ook. Dan ben je consequent bezig. Ik snap niet dat Piet zich dit allemaal maar laat aanleunen. Pieten zouden met zijn allen het recht moeten opeisen om zwart te zijn.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Coming-Outdag

Date 11 oktober 2016

Vandaag is het Coming-Outdag. En hangt op veel gemeenten de regenboogvlag uit. Dit op initiatief van het COC Midden-Nederland, die ook de gemeente Blaricum hierover in mei een open brief stuurde. Want ‘ook binnen uw gemeente wonen mensen die homoseksueel, lesbisch, transgender, intersekse of in dubio zijn. Deze mensen verdienen aandacht binnen uw gemeente, uw beleid en wij vinden het belangrijk dat een gemeente laat zien er ook voor deze inwoners te zijn. Coming-Out Dag op dinsdag 11 oktober a.s. is wat ons betreft de perfecte gelegenheid om met het hijsen van een regenboogvlag bij uw stadhuis of stadskantoor te tonen dat het binnen uw gemeente geen probleem mag zijn om ‘uit de kast’ te komen. De betrokkenheid van de gemeente hierbij kan veel verschil maken! Met name richting onderwijsinstellingen, sportverenigingen en zorgaanbieders.’

Dat leek me een goed idee en toen ik tijdens een rondetafelgesprek voorstelde om aan deze oproep gehoor te geven, was eigenlijk iedereen het er direct mee eens. En daar stonden we dus vandaag, onder een helaas niet al te enthousiast wapperende regenboogvlag. Want drie vertegenwoordigers van het COC gingen bij verschillende gemeentes naar de vlaggen kijken en kwamen dus ook bij ons. Na een praatje deelden ze boeken, dassen en ribbons uit. Aan de burgemeester, gemeentesecretaris, twee wethouders, zes raadsleden en de griffier die een mooie foto maakte die Rosmarijn van de VVD meteen tweette. Zo’n grote opkomst had ik niet verwacht, dank je wel jullie allemaal! Een en ander heeft echter wel tot gevolg dat ik nu vanavond die mooie regenboogdas moet dragen tijdens de vergadering, en ik héb het helemaal niet zo op dassen.

Is zo’n Coming-Outdag eigenlijk nog wel nodig anno 2016? Ik vrees van wel. Het liefst had ik ook regenboogvlaggen gezien op schoolpleinen, voetbalvelden en zorgcentra, waarvoor het COC terecht extra aandacht vraagt. Want reken maar dat het nog steeds lastig is om als jongere uit de kast te komen nadat je met veel onzekerheid en moeite je afwijkende seksuele identiteit hebt ontdekt. Om over de sportwereld maar niet te spreken. Of over ouderen die in een wereld vol taboes zijn grootgebracht en het er nog steeds moeilijk mee hebben. De emancipatie is immers pas zo’n veertig jaar geleden een beetje op gang gekomen. Zo werd pas in 1971 het artikel 248bis geschrapt volgens welk homo’s pas op hun 21e seksueel contact mochten hebben en hetero’s al vanaf hun 16e, met als doel ‘het beschermen van jongens en meisjes van 16 t/m 20 jaar tegen homoseksuele verleiding, en daarmee de verspreiding van homoseksualiteit tegen te gaan.’

Het is een hele verademing om te zien hoe vooruitgang wordt geboekt, hoe steeds meer instellingen zich hard maken voor emancipatie en durven mee te doen met de jaarlijkse Coming-Outdag. Want wat voor ons vanzelfsprekend is, is dat nog niet voor iedereen, zeker niet in onze multiculti samenleving. Er blijft veel werk te doen om mensen de kans te geven zichzelf te kunnen zijn.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Economie

Date 10 oktober 2016

Ik snap helemaal niets van economie. Maar sinds het lezen van Joris Luyendijk – die van de bestseller Dit kan niet waar zijn – begrijp ik dat dit helemaal terecht is. Een paar dagen geleden deed hij in de NRC een oproep om de Nobelprijs voor Economie af te schaffen. Zo’n prijs suggereert namelijk dat je met een exacte wetenschap bezig bent, en economie is allesbehalve dat. Als economie een échte wetenschap was, zouden economen de financiële crisis wel hebben voorspeld. Maar bij economen gaat het om ‘een almaar grotere nadruk op statistische analyse en modellenbouw, ten koste van ethiek en eigen observatie.’ En dat niet alleen: ‘Neem een cruciaal concept als bruto binnenlands product (bbp). Zoals de dissidente econoom Ha-Joon Chang aangeeft (…) zijn keuzes wat wel of niet wordt meegerekend bij het bbp (bijvoorbeeld werk van huisvrouwen) zwaar ideologisch. Hetzelfde geldt voor de berekening van inflatie en de beslissing om de explosie van huizen- en aandelenprijzen nauwelijks mee te wegen.’ Het zijn ‘geen objectieve metingen als de temperatuur buiten. Het zijn politiek geladen constructies, want veel economie is politiek vermomd als technocratie.’ Terwijl een paar procentpuntjes verschil, of zelfs minder dan dat, een heel beleid kan bepalen.

Volgens Wikipedia is economie een ‘wetenschap die zich bezighoudt met de menselijke behoeftebevrediging (…) keuzes die mensen maken bij de productie, consumptie en distributie van schaarse goederen en diensten.’ Waarbij dan onder andere wordt aangenomen dat mensen kiezen tussen alternatieven, dat er rationele keuzes worden gemaakt en dat die uit eigenbelang worden gemaakt. Wat een onzin! Mensen maken vaak helemaal geen eigen keuzes, genudgd als ze worden door overheden en reclame, die erop gericht zijn om mensen onbewust te laten kiezen voor producten en diensten die ze anders helemaal niet zouden kopen of afnemen. Dat is ook waarover het hele debat over privacy uiteindelijk gaat: dat mensen zich met hun ‘ik heb niets te verbergen’ uiteindelijk laten inkapselen in hun eigen filter bubble waardoor ze denken eigen keuzes te maken terwijl dat helemaal niet zo is. Een beetje econoom die de wereld wil aansturen huivert ervan dat mensen hun eigen keuzes zouden gaan maken. Laten economen dan maar eens verklaren waar al die fans van Donald Trump vandaan komen, terwijl Donald Duck een veel betere president zou zijn.

Economie is dus niets anders dan politiek. Stop erin wat je eruit wil halen, en zo kan je er alles mee bewijzen. En onze bestuurders stinken er nog in ook. Maar dat maak ik wel vaker mee in bestuurdersland, dat mensen de meest onzinnige dingen geloven die dure bureaus zo uitgebreid mogelijk opschrijven, het liefst voorzien van getallen die alleen maar geloofwaardig zijn omdat het getallen zijn. Als mensen echte rationele keuzes maakten, namen ze geen veel te dure economen in dienst maar goedkopere astrologen, want die doen het minstens even goed. Want als er iets niet economisch is, dan is het wel de economie zelf.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Vindicat

Date 29 september 2016

Eerlijk gezegd heb ik het nooit begrepen. Mijn broer wel. Die liet zich kaalscheren om lid te worden van het studentencorps. Een ontgroening heeft me altijd met een gevoel van afschuw vervuld. Van de weeromstuit zocht ik het studentenleven in De Olofspoort, hoewel ik daar niet veel meer heb gedaan dan een lange tekst van George Harrison langs de lambrisering te schilderen, Gerard Reve te interviewen en wat aan de bar te hangen. Een wellicht maffe sfeer daar, maar alles is beter dan dat machogedoe van die studentencorpora. Ik begreep dat zo’n ontgroening een echte man van je maakt, maar als er iets is wat de wereld naar de klote helpt zijn het wel echte mannen. Zoals bij het Groningse Vindicat waar een bangalijst circuleerde met gegevens van vrouwen die ‘met hun kut over een kanon’ moesten worden getrokken. Je zal daar als manlijke homo maar tussen zitten, maar ik neem aan dat die De Kast, een steenworp verderop in de Oosterstraat, worden ingejaagd.

Echte mannen. Nou ja, echte mannen? Zo’n knaapje dat nog nat achter de oren is en zich ‘rector’ noemt kan ik moeilijk serieus nemen. Maar toch worden in die kringen vriendschappen voor het leven gesloten. Velen aan de top van politiek en bedrijfsleven hebben elkaar daar leren kennen,  waarbij de ontgroening bijdraagt aan een sterke onderlinge band waarmee later de handen boven elkaars hoofden worden gehouden. Lijden verbroedert, het doorstaan ervan vergroot zelfvertrouwen. Dat er af en toe een dode bij valt moet je maar voor lief nemen. Zoals eerder bij Vindicat een student overleed na het drinken van twee liter jenever, waar ze nog steeds reclame voor maken bovenop hun gebouw. En ‘Hooghoudt’ symboliseert wellicht meer dan alleen een sterk verslavende drug: ze hebben letterlijk van alles hoog te houden daar. Uiteraard zijn niet alleen bij Vindicat – zullen we het maar Vindikut noemen? – misstanden rond ontgroeningen te vinden.

Rutger Bregman vergelijkt studentencorpora met geheimzinnige sektes waartegen het halve land in opstand zou komen als ze islamitisch waren. Maar omdat dat niet zo is worden geheimhouding, het eigen rechter spelen, vernedering en mishandeling door de vingers gezien en gedoogd. Het studentenleven behoort immers sinds kort bij ons Immaterieel Cultureel Erfgoed! Terwijl ze hun eigen sharia hebben, zwijgcontracten laten tekenen en vrouwonvriendelijk zijn. Echt iets om trots op te zijn! ‘Handhaaft en beschaaft’ is de betekenis van de volledige naam van dit oudste Nederlandse studentencorps. Dat lukt dus niet echt. Gelukkig is deze beker aan me voorbijgegaan, kind van de jaren zestig als ik ben, opgevoed met slogans als ‘Beter langharig dan kortzichtig’. En totaal niet begrijpend waarom ik me moet laten pesten en vernederen om ergens bij te mogen horen. Alsof ik niet goed ben zoals ik ben. Zo masochistisch ben ik nou ook weer niet.

Volgende zomer zullen ze wel weer staan te hossen op het balkon dat uitkijkt over de Grote Markt. En zal het bier weer rijkelijk vloeien, bier dat steeds meer naar bloed gaat smaken.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Lof der lafheid

Date 21 september 2016

Een volk dat voor tirannen zwicht zal meer dan lijf en goed verliezen. Dan dooft het licht …

Aldus Van Randwijk op het oorlogsmonument bij het Weteringscircuit in Amsterdam. Daar moest ik gisteravond aan denken tijdens de gemeenteraadsvergadering waarin de grote meerderheid boog voor de macht. Omdat het niet anders kan, omdat je geen andere keuze hebt, om erger te voorkomen, heet het dan. Maar mensen hebben alleen maar macht als hen die gegeven wordt, als die erkend wordt, als je je daardoor laat manipuleren en chanteren, en dingen gaat doen die je principieel helemaal niet wil. Met buigen voor de macht versterk je de macht, in ons geval van de nogal psychopathische provinciale gedeputeerde Elisabeth Post die systematisch weigert naar argumenten en het volk te luisteren. Die miljoenen over de balk gooit om haar eigen volstrekt irrationele plannen door te drukken voor haar VVD-speeltje dat naar de naam HOV luistert. Die de meest voor de hand liggende oplossing voor dat hoogwaardig openbaar vervoer niet ‘HOV-waardig’ vindt, iets dat ze in mijn ogen dus zélf niet is.

Ja, natuurlijk is iedereen het met mij en mijn partij eens dat de provincie bij monde van mevrouw Post, in de rug gedekt door de Commissaris van de Koning Johan Remkes, een besluit neemt dat bepaald niet de beste oplossing is voor het probleem dat er eigenlijk helemaal niet is. Zo hield ik gisteren een betoog waarin ik stelde dat de huidige bus 320 eigenlijk allang HOV-waardig is en dat er dus nauwelijks iets hoeft te veranderen. Waarna ik talrijke argumenten aanvoerde waarom je moest blijven kiezen voor meerijden van de bus over het huidige tracé, en niet over het door Post gewenste tracé dat door ons college werd voorgesteld. Daar heb ik geen enkel tegenargument op gehoord. Kennelijk zijn die er niet, en dat maakt het zo tragisch. Iedereen wéét dat het een slecht besluit is, maar besluit toch een andere weg te gaan, zich te laten chanteren, want de macht heeft nu eenmaal de macht en de realiteit gebiedt om uiteindelijk het beste voor de gemeente en haar inwoners te kiezen. Vreemd dat politici zich voegen naar de realiteit, terwijl ze er juist zijn om die te creëren.

Wat gisteravond in Blaricum is gebeurd is exemplarisch voor waarom mensen steeds minder vertrouwen hebben in de politiek. En terecht. Achteraf hoorde ik dat mensen in de goed gevulde publieke tribune het liefst hun stoelen hadden omgedraaid om met hun rug naar de raad te gaan zitten. Hadden ze wat mij betreft best mogen doen. Als politici niet eens meer voor hun eigen standpunt durven uit te komen, als ze te lui zijn om zélf eens in de stukken te duiken en een eigen mening te vormen, en als ze niet de moed hebben hun rug recht te houden, is het hek van de dam en is het vragen om burgerlijke ongehoorzaamheid. Als argumenten niet meer tellen verwordt politiek tot een laag en leeg spel dat alleen draait om de macht. ‘Bestuurskracht is bereiken wat je wil bereiken,’ werd ons eergisteren verteld door bureau DeLoitte op een bijeenkomst van alle raden in het Gooi in De Witte Bergen. Wat het hoogwaardig openbaar vervoer betreft scoort Blaricum daar dus niet hoog op. Tenzij je wil bereiken dat de macht aan de macht blijft, hoe onredelijk zij ook is.

Blaricum als laffe gemeente. Een lafheid die getuigt van een mentaliteit waarop onze ouders, die de oorlog hebben meegemaakt, niet trots geweest zouden zijn. Hier dooft het licht …

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites