De waardigheid van HOV

Date 30 april 2016

Wat is dat eigenlijk, HOV? Hoogwaardig Openbaar Vervoer. Rond Amsterdam het zogenaamde R-net, rode bussen waarvan het lijnnummer met een 3 begint. Voor comfortabel en snel reizen. Met een hoge frequentie en betrouwbaarheid. En snel natuurlijk, zodat je eerder op je bestemming bent dan dat je ingelogd bent op de gratis wifi in de bus. De Zuidtangent met zijn bussen 300 en 310 is daar een klassiek voorbeeld van. Wat de provincie betreft moet er nu ook een HOV in het Gooi komen, bus 320 tussen Amsterdam en Hilversum, via Huizen en Blaricum. We hébben zelfs al bus 320, maar hij moet nog wel HOV-waardig gemaakt worden. Hoewel vrijwel iedereen tevreden is met de huidige bus 320, meent de provincie dat deze bus nog niet aan de normen voor HOV voldoet. En dreigt met het aanleggen van betonnen bakken voor een vrije busbaan, iets waar wij hier in de Blaricumse wijk Bijvanck niet op zitten te wachten.

Maar wat is dat dan, die HOV-waardigheid? In de bestuursovereenkomst van najaar 2012 tussen de minister, vier provincies en vier stadsregio’s staat in bijlage 2 het programma van eisen. Daarin wordt opgesomd wat kritieke, essentiële, belangrijke en wenselijke criteria zijn. Zo is betrouwbaarheid kritiek, zijn bediening, minimumfrequentie en herkenbaarheid essentieel, zijn voorzieningen belangrijk en is reissnelheid wenselijk om het openbaar vervoer als hoogwaardig te mogen bestempelen. Opvallend is dat het kennelijk niet zozeer om rijtijd maar om reissnelheid gaat, terwijl het de meeste reizigers toch echt zal gaan om de reistijd. Opvallend is ook dat die reissnelheid niet het meest heikele criterium is waaraan HOV moet voldoen. Maar dat is toch aanleiding genoeg om je acht jaar lang suf te rekenen met onderzoeksrapporten van Goudappel Coffeng, Arcadis en RoyalHaskoningDHV in de hand.

Wat is hier in Blaricum het geval? In plaats van betonnen bakken aan te leggen kun je bus 320 ook met het gewone verkeer laten meerijden. En zolang de bus aan de criteria voor HOV voldoet heeft de provincie daar niet zoveel moeite mee. Er zijn echter twee ‘meerijdvarianten’, twee routes die de bus kan volgen tussen het noordwestelijk gelegen Huizen en de zuidoostelijk gelegen oprit naar de A27. Vanuit Huizen gaat de bus volgens de eerste Meentvariant met de klok mee over tweebaanswegen, waar de bus dicht langs bewoning rijdt, er een extra barrière ontstaat naar de nieuwe wijk Blaricummermeent, en voor een eventuele betonnen bak honderden bomen moeten sneuvelen. Volgens de tweede Merkvariant – en dat is precies zoals bus 320 nu al rijdt – gaat de bus tegen de klok in over vierbaanswegen en hoeft hij minder scherpe bochten te nemen, terwijl het traject ook nog eens 400 meter korter is. Meerijden over het laatstgenoemde tracé, dat zijn naam aan ’t Merk te danken heeft, ligt dan ook het meest voor de hand.

Het gekke is dat de route waarmee je het snelst om de Bijvanck heen rijdt het minst HOV-waardig is! Hele slimme jongens hebben namelijk bedacht dat het bij HOV-waardigheid niet om reistijd gaat, maar om rijsnelheid. Zoals in de bestuursovereenkomst is te lezen: ‘maximaal 20 km/u langzamer dan toegestane snelheid’. Bij 40 km/h over een weg waar je 50 km/h mag rijden, mag je van ‘HOV’ spreken, maar als je 70 km/h rijdt waar 100 km/h is toegestaan mag dat niet. Volgens mij is die laatste toch écht het eerst op zijn bestemming! Net als de bus die je via ’t Merk laat rijden maar die niet aan de R-net norm voldoet terwijl die wel een minuut sneller is dan de bus via het Meenttracé die wel aan de R-net norm voldoet. Het is trouwens geen minuut maar 54 seconden, moet ik toegeven. Ja, we rekenen zelfs in seconden, en om die te besparen geeft de provincie graag miljoenen uit! Terwijl de oplossing zo simpel is: laat bus 320 gewoon rijden zoals hij nu rijdt en dan is iedereen tevreden. Voor ons is bus 320 al HOV! En als die in de toekomst echt vastloopt in toenemende verkeersdrukte, kan altijd nog een vrije busbaan ad 12 miljoen worden aangelegd.

Eigenlijk is deze materie te complex voor een blog. Want ik heb het nog niet gehad over groene golven, haltes, veronderstelde toename van verkeer, op- en uitstaptijden, en over het meedenken van actiegroepen en bewoners, zoals Peter van Rietschoten over de carpoolplaats. Maar het laat wel zien hoe verknipt het denken van bestuurders en politici kan zijn. Hoe ze weten te bewijzen dat de langzaamste bus de snelste is. Terwijl dat niet eens het belangrijkste criterium is om van HOV te mogen spreken. Dat zou gedeputeerde Elisabeth Post (VVD), die we ook kennen van bloemengate, toch moeten weten? Maar ze houdt, ondanks alle protest en petities, haar rug recht. En ze blijft consequent door te stellen dat als wij geen HOV willen, zij de bus 320 waar wij zo blij mee zijn gewoon opheft. Wat voor mij aantoont dat mevrouw Post zélf niet HOV-waardig is.

Ceterum censeo provinciam delendam esse.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Mijn veilige computer

Date 25 april 2016

Het blijft me verwonderen dat weinig mensen hun computer met alle data daarop veilig stellen. Zodat ze in grote problemen komen als bestanden per ongeluk zijn gewist, of hun computer zodanig in de war is geraakt dat die niet eens meer kan worden opgestart. Dat laatste had ik een paar maanden geleden toen ik mijn Windows 7 wilde upgraden naar Windows 10. Waarbij Microsoft garandeerde dat ik altijd kon downgraden naar Windows 7 als deze upgrade me niet beviel of niet goed werkte. Dat laatste was het geval, maar niet alleen werkte het teruggaan naar Windows 7 niet, ik kon zelfs mijn computer niet eens meer opstarten! Ik denk dat dit voor veel mensen het moment is om de computer uit het raam te gooien, maar als je goede back-ups hebt hoeft dat helemaal niet. En ik ga nu vertellen hoe ik dat gedaan heb en nog steeds doe.

Om te beginnen moet je wel onderscheid maken tussen back-ups en images. Bij de eerste kopieer je gewoon al je losse bestanden, bij de tweede kopieer je je harde schijf in zijn geheel. Stel je een prikbord met allemaal foto’s voor: die kun je wel allemaal afzonderlijk gaan kopiëren door er fotootjes van te maken, maar het is handiger om één foto te maken van het hele prikbord. Bij dat laatste maak je een image, één bestand waar alles in zit, en als je dat later terugzet staat alles weer keurig op dezelfde plek op je harde schijf zodat die echt helemaal identiek is aan zoals hij was toen je de image maakte. Maar waarom een image maken als je ook gewoon al je bestanden kunt kopiëren, bijvoorbeeld op een externe harde schijf die je met een USB-kabeltje aan je computer koppelt? Omdat je in Windows allemaal foutmeldingen krijgt omdat je geen rechten hebt om sommige al dan niet verborgen bestanden te kopiëren. Ook in Linux moet je, hoewel het daar wat simpeler gaat, de rechten op je eigen bestanden opeisen.

Images – en die zijn ook als back-up te gebruiken zodat je er losse bestanden uit kunt plukken om terug te zetten – maak ik meestal met Acronis True Image, en ik bewaar ze op een externe harde schijf die ik op een veilige plek opberg. Maar je kan ze natuurlijk ook in de cloud bewaren, op een externe server. Dat laatste is natuurlijk het meest veilig omdat die zelfs overleeft als je huis afbrandt. Maar het maken van een image neemt dan wel meer tijd in beslag omdat je alles moet uploaden, wat immers tien keer zoveel tijd inneemt als downloaden. En tegelijkertijd is het minder veilig, want wie weet welke overheden, geheime diensten en hackers er allemaal in je bestanden zitten te snuffelen.

Voordat je een image gaat maken is het wel belangrijk om een rescue medium te maken, een cd, dvd of USB-stick waarmee je de computer kunt opstarten als hij – althans niet fysiek – in de kreukels ligt. Het maken van zo’n schijf of stick kan meestal met het image-programma dat je gebruikt, maar je moet wel checken of je computer vanaf een schijf of USB-stick kan opstarten, en dat kan je zien en regelen in het bootmenu als je vlak na het aanzetten van je computer, dus nog voordat Windows het overneemt, op F1, F2, F10, Del of Esc drukt. Als je zo’n rescue medium hebt gemaakt is het handig een en ander te testen. Als je een externe harde schijf voor je image gebruikt: verbind die dan eerst met de computer voordat je die met het rescue medium opstart. Dan zie je op gegeven moment wel op je beeldscherm of je met behulp van je rescue disk in je computer kan kijken en zo de plek kan opzoeken waar een image of bestand moet worden teruggezet. Het lijkt een ingewikkelde procedure allemaal, maar het is wel een volstrekt logische werkwijze.

Ik zocht al tijden naar een alternatief voor Acronis True Image. Omdat ik het niet logisch in elkaar vind zitten. Als je een image wilt terugzetten moet je eerst aangeven waar je hem wilt terugzetten om pas daarna te kiezen wat je wilt terugzetten. Dat is voor mij net zoiets als dat je bij het kopiëren van een bestand eerst moet aangeven waarheen je wilt kopiëren en pas dan het bestand zelf moet selecteren. En soms wijst de pijl die aangeeft in welke richting je kopieert gewoon de verkeerde kant op. En het terugzetten van een los bestand is al helemaal een crime. Onlangs kwam ik via een computerblad Macrium Reflect tegen, en dat vind ik veel gebruikersvriendelijker. In de gratis versie ontbreken enkele mogelijkheden, maar het is goed genoeg om ermee te experimenteren. Los bestandje terugzetten? Externe disk aansluiten, programma starten, gemaakte image selecteren, ‘Browse image’ en hup: de externe disk wordt gemount en de inhoud ervan verschijnt onder een nieuwe letter in je verkenner. Computer automatisch afsluiten na maken van een image? Images laten verifiëren? Driveletter van de externe disk veranderen? Allemaal geen probleem.

Ik ga niet in op de verschillen tussen volledige, incrementele en differentiële images – die dus ook als back-up te gebruiken zijn – maar het is goed te weten dat ook dat kan, want die besparen veel tijd. En dan zijn er nog veel mogelijkheden die ik zelf nog niet heb bestudeerd. Al met al is Macrium Reflect voor mij echt een programma om reclame voor te maken. Bij deze. Ideaal voor mensen met Windows in hun computer, en er bestaat ook een Linuxversie van. Bij deze heb ik iedereen gewaarschuwd: images zijn ideaal om je computer na rampen weer draaiende te krijgen. Dat voelt niet alleen veilig, dat is ook veilig!

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Trippende hersenen

Date 14 april 2016

Onlangs deed Enzo Tagliazucchi, verbonden aan het Herseninstituut van Amsterdam, onderzoek naar het functioneren van de hersenen tijdens gebruik van lsd. Met trippende mensen onder een fMRI-scanner, wat nog nooit eerder is vertoond. Double blind, zoals het hoort. En wat bleek? Het veel gerapporteerde gevoel van verlies van identiteit en van te versmelten met het universum hangt samen met verbindingen die ontstaan tussen twee netwerken in de hersenen die normaliter gescheiden functioneren: die van introspectie en die van waarneming van de buitenwereld. Binnen en buiten versmelten met elkaar, en kennelijk is een pilletje met een geringe hoeveelheid lsd al voldoende om dit ook echt te ervaren.

Eerder onderzoek liet al zien dat mensen onder invloed van lsd hun eigen verhoogde hersenactiviteit zien, wat een verklaring kan zijn voor hallucinaties en visuele storingen, zegt Tagliazucchi. Zoals het in een artikel in De Volkskrant staat: het brein van de lsd-gebruiker lijkt erg op dat van een baby: vrij en onbeperkt. ‘Trip zet volume van het bewustzijn harder,’ kopt een ander artikel over hem in dezelfde krant. ‘Ik stel het voor als de draaiknop op de radio: je draait de ene kant op en je hebt bewusteloosheid, je draait de andere kant op en je krijgt gewoon bewustzijn. En als je verder draait, krijg je iets wat lijkt op de psychedelische toestand. Verruimd bewustzijn, zou ik dat noemen.’

In je eigen hersenen kijken! Veel psychedelische kleurige patronen zijn niets anders dan je eigen hersenactiviteit. Als je echter gelooft dat wij ons brein zijn en dat de waarnemer nooit het waargenomene kan zijn, is dat schier onmogelijk. Maar toch verwondert het me dat dit kennelijk tóch kan, zoals gisterochtend toen ik weer last kreeg van visuele stoornissen die zich in mijn hersenen afspelen en die ik ook duidelijk zie. Wat kijkt er nu eigenlijk naar wat? Ik word geacht met mijn visuele hersenschors te zien, en tegelijk kijk ik naar mijn hersenschors. Daar klopt iets niet! Kennelijk kunnen hersenen in het bewustzijn opdoemen, wat betekent dat hersenen het bewustzijn niet zijn!

Je kunt je afvragen hoe het mogelijk is dat iets chemisch kan leiden tot een spirituele ervaring van eenheid en egoverlies, hoe iets materieels je een glimp van verlichting kan doen ervaren. Wat ook te lezen is bij Jed McKenna, die zijn boek Notities besluit met een pleidooi voor het gebruik van lsd als hulpmiddel op de weg naar verlichting. De enige verklaring die ik kan bedenken is dat hersenen verlichting juist in de weg staan, dat ze gedurende de menselijke evolutie geleerd hebben om spirituele ervaringen te onderdrukken omdat deze niet echt bijdragen aan het overleven van de menselijke soort. Probeer je maar eens al trippend in leven te houden – daarvoor moet je echt wel verschil tussen jezelf en wereld om je heen maken.

‘Veel mensen hebben het beeld dat drugs de werkelijkheid vervangen door een illusie,’ vertelt Tagliazucchi in De Volkskrant. ‘Maar de wereld die we normaal gesproken ervaren is óók een illusie. Het brein is voortdurend bezig onze waarneming te construeren. Je ziet bijvoorbeeld nooit de adertjes die voor je ogen zitten, of het trillen van je ogen, omdat je brein die informatie wegfiltert. Wat een psychedelische drug dus doet, is de ene illusie vervangen door een andere. Het is lastig welke illusie “echter” is.’ Zelf denk ik dat alles illusie is. Bijna alles. Want er is één ding waarvan ik zeker weet dat het geen illusie is: mijn bewustzijn.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Stem ja!

Date 2 april 2016

Dat de Europese Unie niet echt aan mijn verwachtingen voldoet wil niet zeggen dat ik vind dat die opgeheven moet worden. Ik wil een Europese Unie, zij het dat er nog veel aan verbeterd zou moeten worden. Eigenlijk ben ik voor een Wereldunie, want al die landsgrenzen maken alles alleen maar ingewikkelder omdat ze niets anders zijn dan 195 egootjes die allemaal hun eigen zin willen hebben. Zeker nu de wereld met immense problemen wordt geconfronteerd zoals klimaatverandering en massamigratie, is het ‘niet meer van deze tijd’ om alleen voor je eigen belangen te knokken. Van concurrentie naar samenwerking: als de mens er niet toe in staat is, zal zij er wel toe worden gedwongen. We zijn pas echt ‘toekomstbestendig’ als we beseffen dat we allemaal één volk zijn op onze uitgeputte aarde, en daarnaar handelen.

Op de website van de Referendumcommissie zijn de hoofdlijnen van het associatieverdrag met Oekraïne te zien, en na lezing daarvan zou ik in de verste verte niet weten wat je daar, afgezien van wat punten en komma’s, tegen zou kunnen hebben. Het zou een opstap zijn naar lidmaatschap van de EU en ook ik heet Oekraïne niet meteen welkom bij de EU – evenmin als bijvoorbeeld Turkije – daarvoor moet er echt nog een heleboel veranderen in dat land. Maar we hebben al een aantal associatieovereenkomsten met andere landen, zoals het homofobe Marokko, waar je niemand over hoort klagen. En dat Oekraïne nog niet vrij is van corruptie mag niet betekenen dat we de graanschuur van Europa geen helpende hand willen reiken, ook niet met de bestrijding ervan. Bovendien gun ik het Poetin echt niet om er stukjes van af te knabbelen.

Maar dit is niet de enige reden voor mij om ‘ja’ te stemmen. Want het hele referendum is één grote stemmingmakerij, waarbij de initiatiefnemer Arjan van Dixhoorn ronduit bekent dat het hem helemaal niet om Oekraïne gaat maar om Europa. Waarom hebben ze, in plaats van Oekraïne voor hun karretje te spannen, zich niet ingezet voor een referendum over het al dan niet uittreden van ons land uit de EU? Er worden miljoenen verspild aan dit soort onzin, mede door GeenStijl – ook niet de meest integere club van onderbuikers met grote bekken. Nee, ik gun ze de lol niet van een massaal ‘tegen’ op komende woensdag. Doortrapt als ze zijn weten ze heel goed dat tegenstemmers vaker naar de stembus rennen dan voorstemmers, en als de benodigde 30% van de stemgerechtigden opdagen zou een meerderheid daarvan wel eens tegen kunnen zijn. En daar is geen enkele reden voor, anders dan een irreële xenofobe angst.

Daarom sluit ik me aan bij mensen als Bas Heijne en Tommy Wieringa die vandaag riepen dat we ‘ja’ moeten stemmen. Niet alleen om de strijders voor democratie in Oekraïne te steunen, maar ook om te laten weten dat we niet gediend zijn van dit soort manipulatieve spelletjes rond een referendum dat eigenlijk nergens over gaat.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Doe niets!

Date 24 maart 2016

Na de aanslagen in Brussel wist ik eigenlijk niets meer te zeggen. Terwijl je er natuurlijk wel iets over hoort te zeggen. Afschuw. Medelijden. Verontwaardiging. Kwaadheid. Angst. Verdriet. Ideeën over hoe je ISIS denkt te kunnen stoppen. Maar daar stonden de media al vol mee. Behalve De Correspondent. Die nam gedurende een dag even een time-out om even alles te laten bezinken. Ik ook. En moest denken aan het fantastische slot van De Openbaring, een oudejaarsconference van Freek de Jonge in 1982. Die typte ik indertijd uit en bevindt zich waarschijnlijk nog altijd in een doos met correspondentie uit die tijd.

Alles is gedaan
Niets helpt
Doe niets

Overal komt narigheid van
Nergens is vrede
Wees nergens

Iedereen heeft haast
Iedereen is ongeduldig
Niemand heeft tijd
Niemand is volmaakt

Wees niemand

Ervan uitgaande dat hij de tekst zelf snapte, waren deze woorden een spiritueel hoogtepunt in het oeuvre van Freek de Jonge. Doe niets: laat je niet van je stuk brengen, blijf gecenterd, laat je niet bang maken. Wees nergens: sta toe je helemaal ‘nergens’ te voelen, verloren, alleen. Wees niemand: vereenzelvig je nergens mee, met welke partij dan ook. De tekst doet mij sterk denken aan de Desiderata, een tekst van Max Ehrmann uit 1927, die ook oproept in je centrum te blijven, onverstoorbaar voor herrie en haast in onze hectische wereld. Hoeveel angst en haat er ook gezaaid wordt: laten we zelf vrij blijven van angst en haat. Want als we ons daardoor laten vergiftigen hebben we écht verloren, in de eerste plaats onszelf.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Drive my car

Date 19 maart 2016

Eigenlijk kan je het besturen van auto’s niet aan mensen overlaten. Te vaak rijden ze net iets harder dan toegestaan is, kleven ze aan bumpers van auto’s voor hen, parkeren ze hun voertuigen op de stoep, rijden ze door rood licht, letten niet op omdat ze met hun mobieltje spelen, kortom: mensen zijn een gevaar op de weg, zeker als ze veel power op vier wielen onder hun kont hebben. Het is dan ook een hele kunst om ze in toom te houden. Met huidige technieken als gps en internet is het trouwens niet zo moeilijk om bestuurders automatisch een bon te laten krijgen als ze verkeersregels overtreden, zodat je flitspalen, drempels, radars en andere ouderwetsigheden niet meer nodig hebt. Dat daar zelfs nog niet eens aan gedacht wordt vertelt iets over de hypocrisie van hen die handhaving in hun vaandel dragen. En nu is het eigenlijk te laat om nieuwe technieken te gaan gebruiken omdat er alweer veel betere methoden ontwikkeld worden om veiligheid in het verkeer te bevorderen.

Afgelopen woensdag reden er vijftig zelfrijdende auto’s in groepjes van vijf over de A2 van Amsterdam naar Beesd en weer terug. Een test die zonder noemenswaardige problemen is verlopen. Eigenlijk is ‘zelfrijdende auto’ een pleonasme, want wat betekent dit woord anders dan ‘zelf’? In de Verenigde Staten waren er wel wat ongelukken met de Google self-driving car, maar geen ernstige, en volgens Google zelf in de meeste gevallen te wijten aan gedrag van andere weggebruikers, of aan de passagier van de zelfrijdende auto zelf, die het stuur had overgenomen. Al met al best positieve ontwikkelingen, zeker als je de brokken van mens- en computergestuurde auto’s met elkaar vergelijkt. Want 90% van de dodelijke ongelukken op de weg worden veroorzaakt door menselijke fouten, en een computer wordt nooit moe, heeft geen slechte ogen en laat zich niet afleiden door muziek, praten of een mobieltje. Rijden moet je niet aan mensen overlaten, die tijd is voorbij.

De mogelijkheden zijn grenzeloos. Auto’s die op woonerven niet harder dan 30 rijden! Dat spaart weer kinderen en katten. Auto’s die zelf de efficiëntste route bepalen. Dat scheelt weer tijd en/of CO2. Auto’s die voetgangers op zebrapaden laten oversteken en geen fiets- en voetpaden blokkeren. Auto’s die met elkaar communiceren zodat er geen stoplichten meer nodig zijn. Naar je werk rijden en tegelijk in alle veiligheid kunnen lezen, bellen, e-mail verwerken, tv-kijken, spelletjes doen, een glaasje drinken en wat niet al meer! Ja, zo ziet de toekomst eruit! Zowel meer veiligheid als comfort, en dat omdat de computer nu eenmaal veel slimmer is dan de mens, zoals onlangs bleek bij het verslaan van een go-kampioen. Nu is het alleen nog zaak om zo snel mogelijk met die zelfrijdende auto’s aan de slag te gaan, want wie weet zijn ze over een paar decennia alweer ouderwets omdat teleportatie is gerealiseerd.

Discussies over de zelfrijdende auto gaan ook voor een groot deel over ethische keuzes, en computers zijn nog niet zo ver dat ze die zelf kunnen maken. Dus zullen wij mensen hiervoor zelf de algoritmes moeten bedenken, en dat is niet zo makkelijk. Moet zo’n auto remmen voor een voetganger zodat je verpletterd wordt door een zware truck die vlak achter je rijdt? Moet je in zo’n auto tegen een tegenligger rijden om plotseling overstekende kinderen te ontwijken? Mag een auto jou opofferen om anderen te redden? Het meest logisch is om hem zo te programmeren dat zoveel mogelijk levens worden gespaard, maar moet er dan verschil worden gemaakt tussen het leven van een kind, een volwassene en een bejaarde? Tussen dat van een nuchter en een dronken persoon? Tussen dat van een vluchtende terrorist en een hulpverlener? En wie is aansprakelijk? De leverancier van de auto of degene die er gebruik van maakt?

Wereldwijd komen jaarlijks 1,2 miljoen mensen om in het verkeer. Een hoeveelheid die drastisch omlaag kan. Laten we daarom de discussies over ethiek niet uit de weg gaan. Ook over het mogelijke hacken van zelfrijdende auto’s, waardoor ze misschien de neiging krijgen ons bij stranden, winkels en laadstations af te leveren waar we helemaal niet willen zijn. Of een beetje onhandig gaan parkeren op een Amsterdamse gracht. Of weigeren ons naar een bepaalde plek te brengen. Of massa-ongelukken gaan veroorzaken. Over dit soort dingen moeten we het nog heel goed hebben voordat we gaan zingen: Google you can drive my car!

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Emancipatie

Date 8 maart 2016

In het begrip emancipatie zit een innerlijke tegenstrijdigheid. Want om te emanciperen moet je weten wat of wie er emancipeert, en daarvoor moet je een onderscheid maken dat je juist wil bestrijden. Het is dan ook de vraag of emancipatie hoe dan ook kan werken. De enige methode om dat doel te bereiken is dat doel te zijn. Dus door geen onderscheid tussen man en vrouw te maken. Door die woorden zelfs uit het woordenboek en je vocabulaire te schrappen en ze gewoon door ‘mens’ te vervangen. Door ze niet meer op te nemen in de Basisadministratie van gemeenten. En laat ‘het’ het enige lidwoord zijn in onze taal. Als we dit een paar generaties volhouden gaat het verschil tussen man en vrouw vanzelf steeds kleiner worden.

Op naar de androgyne mens! Want er zijn dan ook geen manlijke en vrouwelijke eigenschappen meer. Ik denk terug aan de jaren zestig. Toen vond men lang haar van jongens verwijfd, terwijl dat nu de gewoonste zaak van de wereld is. Ik kan natuurlijk moeilijk de biologische verschillen tussen beide seksen ontkennen, maar vraag me wel af of we daar zoveel aandacht aan moeten schenken. Het is altijd stom om je ergens mee te identificeren, en dat geldt ook voor je man of vrouw zijn. Sommige mensen kunnen baren en andere niet. In sommige lijven zitten meer gaten of vlees dan in andere lijven, maar om daar zo’n heisa van te maken is toch op zijn minst een beetje overdreven.

Natuurlijk gun ik alle vrouwen een fijne vrouwendag vandaag. Maar ik geloof er niet in. Zolang mannen mannen blijven en vrouwen vrouwen, blijven ze nog maar halve mensen. Dat vraagt om problemen. Wel moet ik toegeven dat ik zelf ook nog een en ander moet leren, want ik betrap me erop soms een bloedhekel aan mannen te hebben, want die helpen de aarde eerder naar de bliksem dan vrouwen. Maar is die machoman niet juist ontstaan doordat er zo’n overdreven onderscheid is tussen mannen en vrouwen, en hij juist een superman wil worden? Hoe noem ik trouwens een supervrouw? Een vacho? Ik hou er niet van als mannen zonodig hun manlijkheid willen ontdekken, en vrouwen de vrouw in zichzelf willen hervinden.

Dat je man of vrouw bent is al erg genoeg. En of je zwart of blank, homo of hetero of wat dan ook bent: vergeet het, geef er niet zoveel aandacht aan, let er niet zo op! De beste emancipatie is gewoon jezelf zijn en je niet in een hokje laten stoppen.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Arbeit macht frei!

Date 4 maart 2016

Deze keer is het eens niet een VVD’er maar iemand van de PvdA die zich inzet voor de slavernij. Want Jetta Klijnsma wil nog steeds werklozen aan het werk zetten zonder hen daarvoor normaal te betalen. En de gemeente Rotterdam maakt graag gebruik van de mogelijkheid om mensen in de bijstand een tegenprestatie op te leggen. Schoffelen en prikken zullen ze voor hun uitkering! Dat is goedkoper dan ze tegen een eerlijk loon in dienst te nemen. Maar niet alle gemeenten doen daaraan mee, en dat irriteert haar. Dank zij mij hoort ook Blaricum, met steun van de raad, bij de twintig dissidente gemeenten die volgens Klijnsma de wet overtreden. De wet overtreden? Zelfs bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten konden ze me niet helpen vinden waar dan wel in de wet staat dat je mensen in de bijstand kunt verplichten tot het leveren van een tegenprestatie. Ja, er moest een verordening zijn, en die hebben we keurig gemaakt, en daarin bieden we mensen in de bijstand alleen maar aan om een tegenprestatie te leveren als ze dat willen. Had Jetta een en ander maar duidelijker moeten formuleren.

Nu heb ik het niet zo op de Partij van de Arbeid. Vroeger, in de tijd van Den Uyl, was dat nog een linkse partij maar daar is weinig van over. Mijn ouders moesten trouwens helemaal niks van de PvdA hebben. Toen tegenover ons huis nieuwe woningen werden gebouwd en mijn vader daar achter het groen eens een kijkje ging nemen, was hij stomverwonderd dat al die arbeiders een auto hadden. Een auto! En mijn ouders vonden het vast niet leuk dat ik linkse sympathieën had. Maar dat wil dus niet zeggen dat ik de PvdA zo waardeer. De naam zelf doet trouwens al het ergste vermoeden. Welke partij is er nu in hemelsnaam voor arbeid? Alsof we allemaal zo graag en enthousiast naar ons werk gaan! En intussen wel naar het weekend en de vakantie verlangen! Alsof werken het doel van het leven is. Alsof er iets mis met je is als je gewoon helemaal niets doet! Die zeshonderdduizend werklozen zijn een zegen! Mensen die gewoon kunnen leven, tot rust komen in onze hectische samenleving zonder de aarde te vervuilen met files en productie van overbodige consumptiegoederen.

Als je in deze tijd van robotisering en automatisering nog steeds in volledige werkgelegenheid gelooft en vandaaruit een ethiek hanteert waarin iedereen de arbeidsmarkt opgeschopt moet worden, ben je niet goed bij je hoofd. Ook arbeid moet eerlijk verdeeld worden en het verwondert me hoe sommige mensen er trots op zijn als ze tachtig uur in de week werken. Meer dan dertig uur is al diefstal van arbeid! Bovendien moet arbeid passend zijn. Mensen zijn niet universitair opgeleid om papier te prikken op de Coolsingel, dat is verspilling van talent, doet gewoon pijn en vraagt om problemen. Arbeid adelt. Ledigheid is des duivels oorkussen. Zeggen ze. Maar waar is al dit werken in de praktijk goed voor? Om mensen van de straat te houden. Om ze bezig te houden zodat ze niet gaan nadenken en ontdekken hoe het hele kapitalistische machtsspel de hele aardbol inmiddels naar de bliksem helpt. Is dit linkse taal van mij? Welnee, het is gewoon realistisch! De wereld gaat aan vlijt ten onder!

Zolang mensen ertoe gedwongen worden, maakt arbeid maakt allesbehalve vrij. Terwijl ze juist de mooiste dingen doen als die dwang weg is, als ze gewoon in denken en doen zichzelf mogen zijn. Dan blijken ze maar al te vaak helemaal geen luiwammesen en profiteurs te zijn die je ’s ochtends hun bed uit moet schoppen. Dan gaan ze vrijwilligerswerk doen en participeren ze meer in de samenleving dan al die hardwerkende Nederlanders die daar geen tijd meer voor hebben. Wie zijn de échte profiteurs? Die zitten in Den Haag, waar ze hun eigen financiële problemen over de schutting gooien. Richting gemeenten die maar moeten zien hoe ze de thuishulpen betalen. Richting de bevolking die al participerend werk uit handen van de staat moet nemen. Want: Arbeit macht frei! Een grote leugen natuurlijk, maar zolang we hard blijven werken hebben we dat niet door.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Dank je wel, Amrito!

Date 29 februari 2016

Vandaag is Jan Foudraine overleden, in ons land de belangrijkste grondlegger van de antipsychiatrie in de jaren zeventig. In 1971 werd hij beroemd met zijn boek Wie van hout? waarin hij opkwam voor patiënten die maar al te vaak als medische objecten werden beschouwd en behandeld. Koele, afstandelijke therapieën, waarin psychofarmaca en elektroshocks belangrijker waren dan een gesprek met oog voor het innerlijk van de mens. De klinieken waren heel autoritair georganiseerd, in de collegezalen werden patiënten ‘gedemonstreerd’ en niemand had nog bedacht dat ‘gekte’ wel eens een heel logische reactie kon zijn op het leven in een verziekte maatschappij. Maar het pionierswerk van Jan Foudraine kwam hiermee nog niet op zijn eind, want in 1978 vertrok hij naar Poona in India, aangetrokken door Bhagwan Shree Rajneesh, die daar zijn commune had waarin naast meditaties ook alternatieve therapie werd gegeven.

Daarover schreef hij onder zijn nieuwe naam Deva Amrito zijn boek Oorspronkelijk gezicht – een gang naar huis, dat bij mij insloeg als een bom. Kennelijk dacht ook ik een beetje dat ik gek was met mijn opvattingen over religie en spiritualiteit, want het was een verademing om mezelf hierin te herkennen. Ik was er helemaal bezeten van, zodat ik nog hetzelfde jaar in Poona bij Bhagwan belandde, wat helemaal een feest van herkenning werd. Hoe anders had mijn leven eruitgezien zonder dat boek van Amrito! Want reken maar dat het gevolgen had. Ik liep jaren in het oranje rond, met mala, en op de universiteit vonden ze dat best allemaal, ook omdat ik niet de enige was. Niet al mijn vrienden waren er even enthousiast over, want de jaren tachtig waren ook jaren waarin vlijtig werd gejaagd op sekten, waarvan de leiders immers alleen maar macht over je wilden hebben om je lichamelijk en financieel uit te kleden.

‘Jij moet verlicht worden!’ riep Amrito me toe toen ik vroeg wat ik moest doen omdat ik ruzie met een computer had. Daar had ik niet van terug. Ik zie nog steeds hoe hij zich op zijn stoel naar me omdraaide, en herinner me dat zijn woorden een serieusheid uitstraalden waar ik helemaal niet van hield. Daar hield Osho, zoals Bhagwan zich later noemde, ook niet van volgens mij. Nee, persoonlijk contact had ik niet met hem, we lagen elkaar niet zo, zijn vaak letterlijk langs elkaar heen gelopen. Hij was ook een van de sannyasins die met enige regelmaat naar Alexander Smit gingen – iets wat ik misschien ook had moeten doen, maar in die tijd vond ik één goeroe meer dan genoeg. Een paar jaar geleden zag ik Amrito voor het laatst op een bijeenkomst met Tony Parsons. In een rolstoel, maar onverbiddelijk, ongegeneerd en compromisloos op zijn strenge spirituele pad.

Je was voor velen een wegwijzer, Amrito. Ook voor mij. Je hebt mijn hart geraakt. Vaar wel! Dank je wel!

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Euthanasie

Date 23 februari 2016

Zelden zie je iemand live sterven op televisie. Zoals vorige week maandag in de documentaire Levenseindekliniek, waarin arts Remco Verwer drie mensen helpt het leven te verlaten. Een vrouw van honderd jaar die helder van geest was maar weinig meer kon, een man een dwangneurose die zichzelf regelmatig moest beschadigen, en de inmiddels beroemde Hannie Goudriaan met een semantische dementie waardoor zij nog nauwelijks tot communiceren in staat was. Haar ‘Huppakee, weg’ deed het meeste stof opwaaien. Juist de aandacht die in de documentaire aan deze woorden is gegeven is koren op de molen van de bestrijders van euthanasie, dus dat was niet zo slim. Niet alleen omdat onduidelijk blijft of Goudriaan daarmee bedoelde dat ze dood wilde, maar ook omdat het suggereert dat er heel gemakkelijk met euthanasie wordt omgesprongen. Ja, ze had een euthanasieverklaring waarin ze aangaf te willen sterven als ze dement zou worden. Maar hoe weten we of ze dat nog steeds wilde? Juist door haar ziekte konden we dat ook niet weten. En als ze niet dood wilde was er gewoon een moord gepleegd.

Bij de andere twee gevallen was het duidelijker dat sprake was van ondraaglijk en uitzichtloos lijden, en stond euthanasie in een meer positief daglicht. Vooral de man met zijn dwangneurose maakte indruk op me. Ik hield bijna van hem. Ik ben dan ook niet tegen euthanasie, want ik vind dat ieder het recht moet hebben om over zijn eigen lichaam te beschikken. Eruit mag stappen als het leven hem of haar niet meer bevalt. Niet ‘Huppakee, weg’ alsof je even een spuitje om de hoek kan halen, want een bezinningsperiode lijkt me meer dan noodzakelijk. Als iemand weken of een paar maanden lang bij vol bewustzijn nog steeds uit het leven wil stappen, moet daar een mogelijkheid voor zijn. Mijn visie op euthanasie lijkt veel op die van Osho. Nandan stuurde mij vorige week zijn samenvattende artikel hierover, dat nu te lezen is op de Nieuwsbrief van de Vrienden van Osho. Wat me opviel is dat Osho van het sterven iets meditatiefs, ja zelfs feestelijks wil maken. Terecht, want eigenlijk zou je moeten rouwen als een kind kennelijk weer geboren moet worden, en is het een feest van nieuwe kansen tijdens het stervensproces.

‘Goede reis,’ wenste Verwer de mensen toe die hij hielp hun lichaam te verlaten. Zou ik ook doen. Heb ik ook gedaan bij iemand toen ik voorgoed afscheid van hem nam. Maar tegelijk is dat eigenlijk raar. Want wat weten we eigenlijk van sterven en dood? Daar heeft niemand het over in alle discussies over euthanasie. En het feit dat we er niets over weten lijkt een excuus om het alleen maar over het sterven van het lichaam te hebben, waarmee we toch stevig materialistisch bezig zijn. Opvallend was een ingezonden brief in nrc.next van vandaag, waarin arts Hugo S. Verbrugh zich afvraagt hoe we toch zo zeker weten dat iemand na zijn sterven ‘rust’ zal hebben: ‘Het staat allerminst vast dat hierna niets meer is. De verhalen over bijna-doodervaringen, die enige tijd geleden een hype waren, zijn nu verstomd. Ze verdienen niet alleen de kritische kanttekeningen die ze destijds kregen, maar ook serieuze aandacht.’ We kunnen niet stellig beweren dat sterven iets is als het licht uitdoen. Zelfs als bijna-doodervaringen letterlijk hersenspinsels zijn, kan het nog zo zijn dat daarin het tijdsbegrip zodanig is uitgedijd dat iemand het eeuwige leven heeft.

Memento mori, gedenk te sterven. Dat wordt in onze westerse cultuur als iets zwartgalligs en wereldvreemds gezien, maar eigenlijk zou het hele leven een voorbereiding op het sterven moeten zijn. ‘De dood moet het hoogtepunt zijn van alles wat je in je leven gedaan hebt,’ zegt Osho. De Tibetaanse boeddhisten hebben dat met hun Dodenboek goed begrepen. Het leven culmineert in het sterven. Daarom zou het sterven uiterst bewust en meditatief geleefd moeten worden.

  • Facebook
  • Twitter
  • NuJIJ
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites