Het chaospunt

Date 25 oktober 2006

Worden Wij Wakker? Dat is de titel van het nieuwste boek van Marcel Messing, dat het afgelopen weekend gepresenteerd werd op het mini-symposium Het Omslagpunt, dat uitgeverij Ankh-Hermes in Driebergen hield. Wij waren er. Als een vurige dominee hield deze filosoof, antropoloog, auteur en kathaar après la lettre een betoog dat onze ogen opende voor de Brave New World, die inmiddels al geen sciencefiction meer is, maar een werkelijkheid die geruisloos bezit van ons neemt. Het is allemaal al veel erger dan we vermoeden en de complotten vlogen ons om de oren. 11 september, geheime genootschappen, biometrie, nano-technologie, het internet, Google, het heeft allemaal één bedoeling: de mens tot slaaf te maken, hem totaal te controleren. Even vroeg ik mij af of deze lezing zélf daar niet ook bij zou kunnen horen, want zaaien van angst vind ik altijd verdacht. Alle complottheorieën kunnen zelf ook weer een complot zijn, zodat je uiteindelijk zelf zal moeten uitzoeken wat waarheid is. En ik ook.

Misschien zitten al die complotten wel meer in ons hoofd dan in de tastbare werkelijkheid. Want er leven altijd gedachten, verlangens en ideeën in ons, die we liever niet onder ogen willen zien, die we ‘slecht’ noemen. Waaraan we liever maar even niet denken, die we willen vergeten. Dat heet dan officieel het ‘onbewuste’, maar gaat wel een eigen leven leiden als je het bestaan ervan niet erkent. En als je jezelf heel goed vindt, heb je in dezelfde mate allemaal slechte neigingen voor jezelf verborgen. Omdat die toch gezien willen worden, ga je die dan op anderen projecteren. En omdat er iets als gedachtekracht bestaat worden die anderen misschien wel dat geprojecteerde kwaad in jezelf. Zo wordt Bush door ons geschapen en zou hij niet bestaan hebben als we in onszelf heelheid hadden gevonden, zodat we niets hadden hoeven projecteren. Met andere woorden: met die complottheorieën is niks mis, want die verschrikkelijke Brave New World-realiteit bestaat uit niets anders dan gestolde gedachten van onbewust levende mensen. Van zieke mensen, van mensen die niet heel zijn, die niet durven geloven dat ze even goed als slecht zijn.

Natuurlijk moet er puin worden geruimd. Maar zolang de projector doordraait en we niet de film eruit hebben getrokken, blijft het dweilen met de kraan open. Verbeter de wereld, begin bij jezelf. Wat niet wil zeggen dat we daar ons hele leven mee bezig moeten blijven, zoals je maar al te vaak binnen narcistische clubjes in de sfeer van de jaren zestig meemaakt. Na elk facet dat je in jezelf hebt verbeterd, zul je toch de rotzooi die het tot nog toe heeft veroorzaakt moeten opruimen. Hoewel ik niet geloof in een Verbeter jezelf, begin bij de wereld, zoals veel politici en maatschappijhervormers ons willen doen geloven, betekent dat nog niet dat je alleen met een Verbeter jezelf weg kunt komen. We mogen, ja moeten de realiteit onder ogen zien van een wereld die we zelf hebben geschapen. En wat Marcel Messing betreft breken er donkere tijden aan en is er maar één remedie: wakker worden, de feiten onder ogen durven zien, niet meer blijven doorgaan alsof er niks aan de hand is.

Dat was ook de oproep van wetenschapper en musicus Ervin Laszlo, de voorzitter van de Club van Budapest die op dit symposium zijn nieuwste boek Het Chaospunt introduceerde. We moeten gewoon erkennen dat maar een klein deel van de wereldbevolking – wij dus – het grootste deel ervan uitbuit en een verschrikkelijke aanslag op het leven op aarde doet. Dieren en planten verdwijnen, poolkappen smelten, het klimaat verandert, aarde, lucht en zeeën vervuilen, ons eten verliest zijn voedingswaarde. Het is niet meer vol te houden dat dit ‘natuurlijke fluctuaties’ zijn, die niet door ingreep van de mens zijn veroorzaakt. Dit kan nog maar een paar jaar zo doorgaan en dan is er het beslissende moment waarop het echt niet meer verder kan. Zo rond 2012 heeft de chaos een kritiek punt bereikt, wat echter tegelijk een mogelijke belofte inhoudt. Want juist in een toestand van chaos kunnen kleine oorzaken grote gevolgen hebben, zoals de natuurkundigen ons hebben geleerd. Dit vlindereffect opent de mogelijkheid dat niet het grootste of het sterkste de toekomst van de wereld gaat bepalen, maar dat dit even goed iets schijnbaar onbenulligs kan zijn dat de toekomst van deze wereld kan bepalen. Er is hoop. Je kúnt de wereld verbeteren is dan ook de titel van een eerder verschenen boek van Laszlo.

Steeds meer mensen raken overtuigd van het belang van de onderwerpen die tijdens dit symposium ter sprake kwamen. Zo heeft Al Gore zijn film An Inconvenient Truth gemaakt, en komt er steeds meer en meer in het nieuws over de aanslagen die de mens op het milieu gedaan heeft en nog steeds blijft doen. Zoals de bevlogen Marcel Messing meer het accent op de uiterlijke, maatschappelijke veranderingen legt, heeft de voor mij meer verstilde en bescheiden Ervin Laszlo een meer innerlijke, spirituele dimensie. Misschien ook omdat ik hem ken van zijn mooie boek Kosmische Visie, dat openbaart hoe wij allemaal met elkaar en alles zijn verbonden in het zogenaamde ‘akasha-veld’. In contrast met hem stond Messing een opwekkende show te geven, die hij liet eindigen met het slotkoraal uit de Negende van Beethoven. Hij vergat alleen de tekst van Schillers Ode an die Freude erbij te powerpointen, want lang niet iedereen zal die kennen. Messing en Laszlo. Ik genoot van beiden. Vriend en ik kochten hun boeken en lieten ze signeren.

Vesteda ontgroent

Date 18 oktober 2006

Razend ben ik! Hartkloppingen, frustratie, trillende handen, concentratiestoornissen. Ja, ook ik heb emoties, en zal dat af en toe weten ook! In de jaren zestig was ik al tegen ontgroening en was dan ook een blauwe maandag lid van de Olofspoort, die daar niet aan deed. Maar zoals de voor de dood vluchtende tuinman hem juist in de armen loopt, zo word ik alsnog met ontgroening geconfronteerd. Maar dan letterlijk.

Ik ben hier komen wonen omdat er zoveel bomen waren, waardoor de onder de bladeren gelegen huizen en tuinen een sprookjesachtige sfeer uitstraalden. Ja, het is hier donkerder dan in de tuinen van de doorzonwoningen in Almere, maar ik hou van de schaduw en de overdaad aan zingende vogels die deze lommerrijke buurt opvrolijken. De bomenkruinen beschermen me tegen stormen en het verkeerslawaai van de snelwegen die hier vlak achter liggen. Onder de kastanjeboom geven ze een zoele koelte op hete zomerdagen. Maar deze uitbundige natuur wordt niet door iedereen gewaardeerd. Want er zijn in de afgelopen jaren al veel bomen verdwenen en tot vandaag de dag lopen er bezwaren en beroepen tegen verleende kapvergunningen. Dat was één van de oorzaken waardoor ik nu in de gemeenteraad zit, en gelukkig hebben we daar al kunnen bereiken dat een groot aantal beuken op de trotse Geemlanderlaan onlangs niet zijn omgezaagd.

Vanmorgen lag er weer een brief van verhuurder Vesteda en een ‘Commissie woonomgeving’ van de bewonersvereniging in de bus. Nu moeten bomen verdwijnen die te dicht op onze schuurtjes zouden staan omdat ze (a) niet vitaal zouden zijn en (b) schade aan de riolering zouden berokkenen. Nou, de boom voor mijn schuurtje geniet zo te zien nog best van het leven en als hij de riolering aantast moeten ze dat maar aantonen. Pas als blijkt dat dat werkelijk zo is mogen ze wat mij betreft… de riolering verleggen.

En laat Vesteda nou niet zeggen dat dit allemaal te duur is en dat je om kosten te besparen maar een hele straat bomen tegelijk moet weghalen. Want waarschijnlijk hebben ze – net als veel andere woningexploitanten – schandelijk veel geld in kas. En als het aan minister Dekker (VVD) ligt, mag mijn dure woning nog best ongebreideld veel duurder worden. Wegens steeds afnemend woongenot zou ik huurverlaging moeten krijgen, en niet de ongemotiveerde maar vanzelfsprekende jaarlijkse huurverhoging. Vesteda bestond het onlangs om een kapvergunning aan te vragen voor een buurvrouw die hier pas een paar jaar geleden is komen wonen en nu klaagt dat er te weinig zonlicht in haar tuin komt. Ja, meid, ga hier dan niet wonen! Het is toch de wereld op zijn kop als mensen meteen hun tuin beginnen leeg te halen? Dan hóór je hier gewoon niet! ‘Ja maar,’ piept Vesteda, ‘die woning heeft al tijden onverhuurbaar leeggestaan vanwege die tuin!’ Ja, hallo? Zou het misschien ook zo kunnen zijn dat de huur misschien een beetje aan de hoge kant is? Ik weet niet beter dan dat lichtbeneming geen argument is om te kappen, dat heb ik binnen de gemeente al vaak horen zeggen, dus ik ben benieuwd hoe dit afloopt. De hoge populier zal wel een gevaar voor zijn omgeving zijn, of zoiets, alsof er dagelijks huizen verbrokkelen onder omgevallen bomen.

Zo wordt het wereldgebeuren weerspiegeld in het leven in een dorp. Zoals er nog steeds gekapt wordt in het regenwoud, gebeurt dat ook hier in Oldegeppel. Wie teveel groen kapt, laat zijn nageslacht letterlijk stikken, maar dat bewustzijn schijn maar héél langzaam tot de massa door te dringen. Ja, ook ik heb emoties, en een tikje wraaklustig droom ik graag van hete zomers, waarin buurvrouw omkomt van de hitte terwijl ik lekker loom onder mijn kastanje van mijn pilsje geniet. Zolang die er nog staat.

Spam

Date 12 oktober 2006

Het internet moet vrij blijven. Voor iedereen toegankelijk, voor vriend en vijand. Voor gebruiker en misbruiker. Daar kiezen we kennelijk voor. Terecht. Want juist aan het floreren van deze vrijplaats hebben we te danken dat niets meer verborgen blijft. Geen godsdienst of staat kan zaken die het daglicht niet verdragen nog verborgen houden. Censuur is uit de tijd, want wat je van de ene website afhaalt is in een mum van tijd weer op een andere site te vinden. Wat niet alleen geldt voor openbarende rapporten en onderzoeken, maar ook voor de meest bizarre beelden, die ik nog steeds niet durf te bekijken. ‘Elluk fòdeel hebsu nadeel,’ om maar iets te citeren dat aantoont dat voetballers soms best iets te zeggen hebben.

Dat nadeel loopt elke dag steeds langduriger mijn computer binnen. Met het speciaal daarvoor ontworpen programma Mailwasher gooi ik eerst de meeste spam weg. Zojuist verwijderde hij er 122 uit mijn zakelijke mailbox. Bij Planet Internet, waar ik privé ‘host’, staat standaard een spamfilter aan, maar er is toch nog veel dat door de mazen van het net glibbert. Bovendien doen ze daar niks anders dan deze ongewenste mail in een apart mapje te zetten dat je normaal niet ziet, maar dat toch je mailbox doet vollopen, en ik kan niks vinden om de mail meteen ongelezen weg te flikkeren. Voor tips in deze hou ik me aanbevolen. Tenslotte laat ik mijn e-mailprogramma Thunderbird automatisch mijn post sorteren op ‘gewenst’ en ‘ongewenst’. Het vergt nu enkele minuten per dag om zo’n paar honderd spams te verwijderen, maar ik ben bang dat het in de toekomst niet bij een paar minuten blijft. En voor ik het weet staat mijn mailbox weer zo stijf van de Viagra, dat ik niet eens met vakantie durf te gaan. Na een week of twee ben ik al niet meer bereikbaar omdat dan mijn box vol is. En een grotere mailbox aanschaffen, alleen voor die Rolexen, nee, dat zie ik ook niet zitten.

Natuurlijk zijn er zat mogelijkheden om het spam-probleem aan te pakken. Bijvoorbeeld het invoeren van een tarief voor e-mail. Van 1 cent per mail, dat is al genoeg om spam de wereld uit te helpen, want dan vervuil je het internet niet zo snel met 100.000 e-mails. En zelf zal ik die cent per e-mail echt niet missen. Een andere oplossing is het verbod op spam af te dwingen aan landen die toestaan het te verspreiden, gewoon door te dreigen hen van het internet af te sluiten. Een beetje hard misschien, maar dan moeten ze intern maar orde op zaken stellen. Als landen doorgaan met atoomproeven wordt er ook vaak gedreigd met een handelsembargo. Maar daarmee is helaas wel de vrijheid die het internet ademt aangetast.

De meest voor de hand liggende oplossing moet je zoeken bij de provider zelf. Die beheert een tig aantal mailboxen en kan daardoor makkelijk zien of een bepaalde verdachte mail in veel verschillende boxen tegelijk komt. Dan weten ze vrijwel zeker dat het spam is en kan deze verwijderd worden, uiteraard op verzoek van de klant. Waarbij zelfs nog onderscheid gemaakt kan worden tussen verschillende soorten spam, want er zijn vast wel mensen die in Viagra of Rolexen zijn geïnteresseerd, of die creatief omgaan met de combinatie van beide. Dan blijft het internet vrij, maar geef ik mijn postbode opdracht om alles dat ook bij veel buren bezorgd wordt meteen weg te gooien. Waarbij ik bovendien nog kan vragen om een uitzondering te maken voor spam die ik wel graag wil ontvangen. Zo hoeft niet alles dat door de mazen van het internet glipt in mijn mailbox te belanden. Zoals de twintig spams die tijdens het schrijven van dit stukje zijn binnengekomen.

iPod

Date 29 september 2006

Bij tijd en wijle valt mijn smaak samen met wat modieus is. Volgens mijn gevoel voor statistiek kan dat ook bijna niet anders. Ja, ik zou het zelfs verdacht van mezelf vinden als ik nooit van iets populairs hield. Dat ruikt naar non-conformisme dat meer op principes en egotripperij gebaseerd is dan op een eigen smaak. Ik vind het niet verwerpelijk om in het Rembrandtjaar van Rembrandt te houden. In andere jaren trouwens ook niet. De vraagtekens rijzen echter wel op als ik van Rembrandt ga houden omdat het nu een Rembrandtjaar is. Want dan lijkt het erop alsof ik alleen mee wil doen om bij anderen in de smaak te vallen, door hen gewaardeerd en geaccepteerd te worden.

Neem nou een Levi 501 waarin ik jaren heb rondgelopen, gewoon omdat het heerlijke broeken zijn. Ik voelde me zelfs af en toe een beetje opgelaten bij het idee dat ik in iets populairs rondliep, want de mensen zouden wel eens kunnen denken dat ik ook zo’n kuddedier ben zonder eigen smaak. En dat ik maar al te duidelijk wil laten blijken dat ik er nog helemaal bij hoor. Uiteraard zijn er vandaag de dag ook veel modieuze verschijnselen waar ik helemaal niets in zie. Van die jongens die met tussen hun knieën zwabberende kruisen rondlopen. Meisjes met uitdagende navels waar de jongens dan weer van af moeten blijven. Jongens die bang zijn hun lijf te laten zien en in zwemkleding rondlopen waarmee je tig-kwadratige zeilboten kunt optuigen. Maar laat ik het nu hebben over een ‘stukje’ mode – die toch voor een groot deel door jongeren wordt bepaald – waarin ik wél iets in zie. Of beter gezegd: in hoor.

Vriend gaf mij een iPod. Al enkele maanden vielen mijn smachtende blikken op deze gelikte mp3-spelertjes van Apple. De vormgeving is perfect in zijn eenvoud. De bediening is zo slim dat je er nauwelijks een handleiding bij nodig hebt. Zelfs aan de verpakking is aandacht gegeven. Kortom: hier is sprake van kwaliteit. Met het programma iTunes op mijn computer maak ik hele afspeellijsten om naar de iPod te kopiëren. Hiervoor gebruik ik mijn eigen cd’s, zodat ik aan het rippen sloeg: Beatles, Rolling Stones, Pink Floyd, Incredible String Band, Bread, Queen, R.E.M., Bon Jovi, Jayhawks, Coldplay… Al experimenterend ontdekte ik dat met het programma iTunes ook de gelijknamige internetwinkel bezocht kan worden, waar je voor € 0,99 een nummertje koopt of voor € 9,99 een heel album. Dat werd dus de Golden Earring erbij, en twee losse vrijwel vergeten nummertjes van Nova die nergens anders meer te vinden zijn: Aurora en Horizon: heerlijke zomerse elektronische luie strandmuziek. En omdat het nog steeds zomer is, fiets is straks met die beroemde witte oordopjes door bos en hei. Als ik de muziek niet te hard zet kan ik nog best heel aardig de buitenwereld horen. Hoop ik.

Maar toch vind ik het wat eng. Het is heerlijk om de wereld zo een eigen achtergrondmuziek te geven, maar wat zullen de anderen van me denken? Of wat zal ik van mezelf denken als ik mezelf tegenkom? Dat daar weer zo’n zombie fietst die zich in zijn eigen wereldje heeft verloren? Of dat daar weer zo’n oudere jongere peddelt die zo nodig wil laten merken dat hij er nog helemaal bij hoort? Afijn, dat denken ze dan maar. Laat mij maar de wereld met muziek kleuren.

Pepernoten

Date 14 september 2006

Gisteren zag ik ze weer bij Albert Heijn. Speculaas. Marsepein. Pepernoten. Kruidnoten, bedoel ik, wellicht van naam veranderd omdat er volgens Europese normen niet genoeg peper in zit. Denk ik. Of gewoon om aandacht te vragen, want dat is één van de grondvesten van commercie. Maar het is niet alleen de alternatieve naam die de aandacht naar dit smulgoed trekt. Het is zeker ook het moment waarop dit wordt aangeboden. Begin september. Zo slenterde ik ooit in deze maand door de Bijenkorf, waar ze al aan het verbouwen waren. Voor de kerstafdeling! Het moest niet mogen. Diefstal is het. Ja, diefstal. Wat er dan gestolen wordt? De herfst!

Te vaak maakt commercie misbruik van de psychologie. Zo mag bekend verondersteld worden dat de meeste mensen een hekel hebben aan nietsdoen en dat ze daarom het liefst altijd ergens mee bezig blijven. Actieve vakanties en zo. Want als je niets doet krijg je maar rare gedachtes en zo, en droom je maar een beetje nutteloos weg. Daar sta je dan in de file. Of voor de spoorbomen in Blikkum. Of op de bus te wachten. Of zit je erin voor je uit te kijken. Of loop je de hond of een vervelende vriendin uit te laten. Die put van dreigende stilte en nutteloosheid is door slimme jongens gedempt met mobieltjes. Een vondst, dat moet ik toegeven, want met een mobieltje verveel je je nooit.

En zoals de mobieltjes het nietsdoen hebben gestolen, zo ontnemen de vele winkels ons de herfst. De stilte van oktobermisten. De geheimzinnige geuren en het geritsel van gevallen bladeren. Het vredige verlangen naar rustige kou, krakend ijs en verstillende sneeuw. Maar na een zomer waarin het volle leven uitbundig gevierd wordt is de herfst bij uitstek het jaargetijde van de dood. Donkere avonden. November slachtmaand. De zon in het teken van de Schorpioen. Verval en verrotting. Als je meent dat dat allemaal niet bij het leven hoort, ja, dan wil je die herfst het liefst snel overslaan. En daar speelt de commercie slim op in. De herfst mag er niet meer zijn, die wordt begraven onder pepernoten, speculaas en marsepein.

9/11

Date 11 september 2006

Waar ik was op 11 september? Met de Rozenkruisers bezochten we die dagen katharenland, in het dal van de Ariège in Zuid-Frankrijk, vlakbij de Pyreneeën. Heel bijzonder was het om met zo’n 1200 mensen in de ‘Cathédrale’ van de grotten van de Lombrives te zijn, waar het licht werd uitgedaan zodat je enkele minuten in een volstrekte duisternis en stilte was. Zich verbergend voor pausen die moordpartijen niet uit de weg gingen, verborgen de katharen – die zo hun eigen opvattingen over het christelijke geloof hadden – zich in veel grotten in de bergen waar ze woonden en werkten. En hun tempeldiensten vierden, zoals in de grot ‘Bethléhem’ waar je, uitgestrekt en naakt staand in een pentagram in de rotswand, na een jarenlange scholingsweg in hun mysteriën werd ingewijd. De grofstoffelijke wereld vonden de katharen maar niks, en je diende alles in het werk te stellen om daarvan bevrijd te worden. Kruisvaarders wilden daar graag een handje bij helpen, maar kennelijk verkozen de katharen hun eigen tempo om te leren zonder lichaam te leven, want de laatsten van hen verschansten zich in de Montségur, een vrijwel onneembare vesting op een steile bergtop.

Zwetend van hoogtevrees genoot ik niet echt van het uitzicht toen we via een in mijn ogen gammele metalen trap bovenop één van de muren van het kasteel waren geklommen. Vriend wees me nog op een salamander die op het steen lag te zonnen. Ik zag hoe anderen rustig over de paar meter brede bovenkant van de muur kuierden, met aan de ene kant het ravijn van de berghelling en aan de andere kant dat van de binnenplaats van het kasteel. Terwijl ik zelf nauwelijks rechtop durfde te staan. Ik had geen oog voor de groene bergen om me heen, en vroeg me alleen af hoe ik weer veilig beneden kon komen langs die enge trap. Na het overleven van die afdaling moesten we ook nog van de berg zelf af naar beneden. Na een half uur de vele kronkelende paden te hebben gevolgd, kwamen we weer langs de plaats waar in het voorjaar van 1244 de laatste 215 mensen vrijwillig in de brandstapel sprongen toen hun vesting uiteindelijk toch veroverd was en ze weigerden om zich tot het katholicisme te bekeren.

Omdat Rozenkruisers een beetje wereldvreemd zijn, zouden we pas de volgende dag horen wat er gebeurd was toen we bovenop de Montségur zaten. Die dag gingen we weer naar huis, eerst met de trein naar Toulouse en toen met het vliegtuig, waar de krant ons vertelde wat er de vorige dag allemaal gebeurd was. Starend over de landschappen beneden dacht ik toen wat veel anderen ook dachten: de wereld zal nooit meer dezelfde zijn. Op Schiphol moesten we ergens midden op het platform uitstappen om met een busje naar de bewoonde wereld vervoerd te worden. En thuis zouden we pas via internet, televisie, kranten en radio horen wat er werkelijk allemaal gebeurd was. Maar nu, vijf jaar later, vraag ik me serieus af of we eigenlijk wel weten wat er echt gebeurd is. Raak ik er steeds meer van overtuigd dat ‘9/11’ in scène is gezet om Bush en consorten excuses te verschaffen om wereld en olie te veroveren.

Geest of beest

Date 31 augustus 2006

Op je gezondheid! Zo heet het boek van huisarts Moolenburgh dat ik de afgelopen dagen met rode oortjes heb gelezen. Nou, die wens is niet overbodig, want volgens hem leven we in een crisis waarin geen plaats meer is voor een neutrale vrijblijvendheid. Want het is erop of eronder en ‘het Beest verzet zich met man en macht tegen de mogelijke grote ommekeer van de mensheid en heeft daarbij de jeugd als het voornaamste doel uitgekozen’ (p. 308). Dat doet hij op de drie niveaus, die als een rode draad door het boek lopen: het lichaam met vaccinaties, fluoride, drugs, hersenbeschadigende kleur- en smaakstoffen en gsm-straling, de ziel door confrontaties met beelden waar kinderen nog lang niet aan toe zijn zoals gewelds- en seksscènes op internet, tv en in tijdschriften, en het verstand door het systematisch inprenten van leugens zoals de evolutietheorie, die zegt dat je niet veel meer bent dan een dier dat kan praten. En het beest heeft haast want de ontwikkelingen gaan snel en als een nieuw bewustzijn doorbreekt dan heeft het de strijd verloren.

Ik lees dat de auteur meer dan vijftig jaar huisarts is, en boeken gepubliceerd heeft als Beschavingsziekten en gezondheid, De wetenschap kent geen tranen en Engelen. Iemand die uit eigen ervaring weet waarover hij praat en systematisch lichaam, ziel en geest beschrijft vanuit de vier elementen aarde, water, lucht en vuur. Een arts die de hele mens benadert, wat betekent dat ieder mens alleen en uitsluitend op een ‘anekdotische’ wijze ècht genezen kan worden. Hiermee weet de farmaceutische ‘wetenschappelijke’ industrie geen raad, want anekdotes kunnen niet statistisch gemeten en bewezen worden. Ook het gegeven dat de mens méér is dan een lichaam wordt daar niet welkom geheten, want ook dat is onmeetbaar en onzichtbaar, dus onzin. Homeopathie kan niet werken, dus werkt het niet, dus moet het verboden worden. Zo heeft het beest zich vermomd in mensen die over onze gezondheid moeten waken, maar die ons in feite steeds zieker en zwakker maken. Kijk maar gewoon om je heen en vergelijk de gezondheid van de mensen eens met die van pakweg 25 jaar geleden…

De alternatieve wereld wordt de laatste jaren steeds meer verdacht gemaakt. Zo is er de Stichting Skepsis met medewerkers als Rob Nanninga, Midas Dekkers en Govert Schilling die zich bezighoudt met het belachelijk maken van ayurveda, Bhagwan, homeopathie, astrologie, Rupert Sheldrake en nog veel meer. Echte wetenschappers zou ik deze mensen niet willen noemen, daarvoor zijn ze veel te sektarisch en dogmatisch in hun denken. Net als ‘grootinquisiteur’ Cees Renckens met zijn Vereniging tegen de Kwakzalverij. En dan is er natuurlijk nog onze minister Hans Hoogervorst die alles behalve medicijnen heeft gestudeerd, maar toch heel goed weet dat ME géén ziekte is en dat homeopathische middelen uit de winkelschappen moeten verdwijnen. In dit soort mensen en instellingen vindt het beest voeding. Het beest dat macht wil, en daarom gelooft in het verdeel en heers, want over geheelde, gezonde mensen kun je niet de baas spelen. Het beest dat – vermomd als mensen en instellingen die het goed met ons voorhebben – druk bezig is generaties van mensen ziek te maken en in machtswellust geniet van decadentie en een wereld die naar de bliksem gaat.

Zijn nu alle genoemde mensen en instellingen trawanten van de duivel, van het kwaad? Ik vrees van wel. Ze hebben zich goed vermomd, wellicht zo goed dat ze er zelf in geloven. Ze zijn als de kille Sneep, die lessen toverdrank geeft op Zweinstein en een helper van Perkamentus lijkt, maar die uiteindelijk een dooddoener, een aanhanger van Voldemort blijkt. En stinkende heelmeesters maken zachte wonden, die onopgemerkt steeds groter worden en bezit van je nemen. Deze ‘heelmeesters’ moeten bestreden worden. Maar niet op de ouderwetse, gewelddadige manier vol haat, want die heeft nog nooit geholpen. Ik ben niet kwaad op de rotte plek in de appel, maar hij moet wel verwijderd worden. Daarom stel ik dan ook voor om Rob, Midas, Govert, Cees, Hans en gelijkgestemden met zijn allen op een onbewoond eiland te parkeren, zodat ze onze samenleving verder niet meer in de afgrond kunnen storten en zelf rustig de tijd hebben om tot iets menswaardigs te evolueren.

Het wordt hoog tijd voor de Orde van de Feniks. Net als de Aquariussamenzwering is dat geen concreet aanwijsbare groep, maar eerder een energieveld dat gevoed wordt door gelijkgestemden. Door wakkere mensen die genadeloos de vingers op de zere wonden leggen. Zoals Moolenburgh in zijn Op je gezondheid! Een zo schokkend boek, dat je er na lezing bijna dankbaar voor zou zijn dat er antidepressiva bestaan.

Pluto exit?

Date 24 augustus 2006

76 is hij geworden. Voor ons mensen hier in het Westen is dat tamelijk normaal, maar voor een planeet toch een beetje kort. Het was een kleine venijnerik, een bijna onzichtbare en juist daarom zo machtige kracht die altijd het onderste boven haalde. In het geniep wroette hij in duistere gronden en confronteerde je met de onderwereld, met je angsten, met de dood en met intense seks. Juist de innerlijke gebieden waar je niets van wilde weten en die je vooral voor jezelf geheim wilde houden, juist die legde hij onverbiddelijk bloot. En hoe meer je je daartegen verzette, hoe kwaadaardiger hij werd. Pluto. Sinds zijn ontdekking in 1930 heeft hij vijf tekens door de dierenriem gehobbeld, van Kreeft naar Boogschutter, en nu hebben de astronomen op een congres in Praag besloten dat hij geen planeet meer genoemd mag worden. Niet zozeer omdat hij te klein is, maar omdat hij geen objecten in zijn baan heeft schoongeveegd, en middenin een zwerm kleinere rotsen, de Kuipergordel, rustig zijn gangetje gaat.

Als het aan de astronomen ligt tellen we dus voortaan acht planeten in plaats van negen. Het is natuurlijk de vraag in hoeverre dit gegeven door de collectieve psyche gedragen zal worden. Want soms nemen over ons gestelde betweters besluiten die nauwelijks draagvlak blijken te hebben, zoals we onlangs zagen met de nieuwe spellingregels. Maar als dat nu wel het geval is, en we braaf alle schoolboeken gaan herdrukken, en Pluto inderdaad exit is, dan is deze verandering heel kenmerkend voor onze tijd en is de devaluatie van Pluto weinig hoopgevend. Omdat we onze angst, de dood, onze transformatie niet meer onder ogen willen zien. Omdat we de macht en de kracht van het kleine, het subtiele, het onzichtbare ontkennen, zoals bijvoorbeeld blijkt uit de hetze tegen homeopathie. Omdat we ervoor hebben gekozen gladjes te leven en de problemen, zoals de milieurampen die we zelf uitlokken, niet meer onder ogen te zien. Ja, in onze tijd kunnen we bijna niets anders meer dan Pluto met de shift-toets ingedrukt in de prullenbak mieteren zodat hij voorgoed verdwenen is. Opdat we ons als zombies probleemloos door het leven heen modderen. Hoe gaat het? Ik mag niet klagen…

Moeten astrologen nu Pluto uit de horoscopen schrappen? Als één planeet dat niet met zich laat doen, dan is het Pluto wel. Maar goed, het is te proberen. Zelf voel ik daar niet veel voor. Gewoon omdat ik ervaren heb dat deze planeet, eh… dit rotsbrok wel degelijk iets te zeggen heeft. Bij mij staat hij samen met Saturnus in het achtste huis, het huis dat bij Pluto hoort, dus wees er maar niet zo verwonderd over dat ik in mijn jeugd veel angsten had, dat ik psychologie heb gestudeerd en me graag bezig hou met occulte zaken. En dat ik ook wel eens gewoon ordinair bang voor de dood kan zijn. Er zijn ook astrologen die werken met de immateriële brandpunten van de banen van de Maan en de Zon om de aarde. Of met andere brokstukken in ons zonnestelsel, of met planeten die nog ontdekt moeten worden. Voor mij is dat allemaal oké omdat iedereen van zijn eigen ervaring moet uitgaan, en daarbij zijn eigen affiniteiten en vaardigheden heeft. Niks mis mee. Alles is uiteindelijk in alles weerspiegeld, en of je nu de ingewanden van offerdieren leest, de lijnen in de hand of de stand van de sterren maakt dan niet veel meer uit. Zo blijft voor mij Pluto een veelzeggende planeet in de horoscoop. Juist omdat hij zo klein is.

Witte spelling

Date 18 augustus 2006

Er liggen nu twee boekjes voor me: het Groene Boekje en het Witte Boekje. Het laatste, uitgebracht door het Genootschap Onze Taal, vind ik het leukst. Omdat het een protest is tegen de onzinnige spellingregels waarmee de Nederlandse Taalunie ons al tien jaar opscheept. Een pannenkoekje van eigen deeg, zal ik maar zeggen. Het in 1996 gewijzigde gebruik van de tussen-n is daarin de grootste boosdoener, een reeks ingewikkelde regels en bijbehorende uitzonderingen die niet meer te volgen waren. Typisch het werk van mensen die alle contact met de werkelijkheid hebben verloren, zelfs geld verdienen met het maken van voorschriften waarmee de Nederlandse bevolking nodeloos tien jaar is lastiggevallen. De spelling van het Groene Boekje is immers voor overheidsinstellingen en scholen verplicht! En als onderwijzers de regels voor de tussen-n moeten gaan uitleggen, ja, dan komen ze minder aan echt belangrijke dingen toe. Vóór 1996 hadden we het minder moeilijk met die tussen-n. Oké, ik wist niet of het trappehuis of trappenhuis was: is een trap iets dat zich tussen twee verdiepingen bevindt, of is het gehéél van alle treden van begane grond tot bovenste verdieping één trap? Maar dit was een uitzondering. Je had maar één rug, dus de ruggegraat om zo te schrijven als je het zelf het beste vond, hoeveel zielenpijn je de makers van het nieuwe Groene Boekje er ook mee bezorgde. Gezien alle perikelen rond die tussen-n had ik verwacht dat de regels in het nieuwe Groene Boekje weer teruggedraaid zouden worden. Nee dus.

Het heeft het Genootschap Onze Taal een subsidie van € 40.000 gekost. Want het is begrijpelijk dat de Taalunie niet blij is met dit anarchistische gedrag, waaraan dan ook nog onder andere de Volkskrant, Trouw, NRC Handelsblad, Elsevier, Vrij Nederland, HP/De Tijd, de Groene Amsterdammer, Tekstnet, de NOS en Planet Internet meedoen. En terecht. Behalve het terugdraaien van de tussen-n-regels – of beter: het gebruik ervan vrijlaten – heeft het Witte Boekje nóg een paar pré’s, namelijk het vermelden van afkortingen en eigennamen. Niet altijd even logisch trouwens, want een kilobyte is een kB maar mega- en gigabyte MB en GB, terwijl het woord terabyte wel voorkomt, maar de TB nog ontbreekt. En zo zijn er nog meer rare dingen in het Witte Boekje te vinden. De hoofdstad van China heet weer Peking, Windows en Apple heten Windows® en Apple®, en wat te denken van het hoofdlettergebruik in ‘De weltschmerz is zum Kotzen’?

Dat is nog allemaal te vergeven, want bonte koeien hebben nu eenmaal vlekjes. Maar ik kreeg toch hier en daar even een teleurstelling te verwerken. Wat te vinden van persé? Of, nog erger, van handvaten? Hier is een beleid gevoerd dat toestaat dat fouten verdwijnen als ze maar lang genoeg worden herhaald. Als maar lang genoeg iedereen een woord verkeerd schrijft, dan wordt dat uiteindelijk goedgekeurd. Hier zie ik het democratische principe uit de jaren zestig terug, waarin alles aangepast dient te worden aan het laagste niveau. Waarin het lagere niet tot het hogere wordt verheven, maar het hogere geacht wordt zich aan het lagere aan te passen op straffe van excommunicatie wegens elitair en/of autoritair gedrag. Op school had ik braaf het verschil geleerd tussen een IJ en een Y, maar toen ik IJmuiden in het midden van het telefoonboek zocht bleek die plaats onder de Y te staan. Daarmee werkte zelfs de overheid mee aan de verloedering, het platmaken van alles dat een beetje ontwikkeling had en boven het maaiveld uit kwam. Ik herinner me een sketch van Freek de Jonge waarin hij als pilaarheilige geroepen wordt om uit zijn ivoren toren naar beneden te komen. ‘Kom jij maar boven!’ was zijn antwoord.

Ik maak mezelf maar even wijs dat er niet alleen voetbaden, maar ook hándbaden bestaan. En dat je voor die laatste handvaten nodig hebt, net zoals je bloed en bier in vaten stopt. Vanwege de erin vermelde afkortingen (met wat ze betekenen!) en namen (zowel geografische zoals Tsjechoslowakije, als van personen zoals Bhagwan Shri Rajneesh) kan ik veel sneller de juiste spelling vinden dan met het Groene Boekje, waarbij ik dan vaak de Schrijfwijzer van Jan Renkema nodig heb. Trappehuis of trappenhuis? Even opzoeken. Shit, het staat er niet in!

Godsdienst of religie

Date 6 augustus 2006

‘Primitieve godsdienst,’ mompel ik als onze trein ergens in het zuiden van Rotterdam een betonnen moskee in aanbouw voorbijglijdt.
‘Dat is een pleonasme,’ wijst Vriend me terecht.
Ja, hij heeft gelijk. Elke godsdienst is per definitie primitief.Omdat je denkt bevrijd te kunnen worden door uiterlijkheden als een gebed, of de komst van een eind der tijden waarin alles uiteindelijk op zijn pootjes terecht zal komen. Omdat je denkt dat de messias je zal verlossen en de goeden van de kwaden zal scheiden. Omdat je denkt dat de bevrijding van iets anders zal komen dan van jezelf. Terwijl er helemaal geen bevrijding nodig is. Want alles is er al, volmaakt. Er is niks mis met de schepping, met het hele bestaan zoals het is. Alleen als je dat accepteert word je bevrijd. Van de illusie dat er foutjes in de schepping zitten. Van de illusies van genot en vreugde, maar ook van die van pijn en verdriet. Bevrijding komt nooit van buiten, maar is iets dat je voor jezelf moet verwerven. Pas dan is het echt, en zal het je ook nooit meer kunnen worden afgenomen. Zelfs de meest progressieve Gay Messiah van Rufus Wainwright zal je niet kunnen bevrijden omdat je alleen jezelf kunt bevrijden.

Niet alleen de islam, maar ook het christendom is primitief. En dan heb ik het even niet over de meer esoterische, mystieke kanten die elke godsdienst kent: de soefi’s van de islam en de gnostici van het christendom waar niks mis mee is. Die hebben begrepen dat het om een innerlijke revolutie gaat en zo hun bevrijding gevonden. Want die is niet te vinden in gods-dienst, wat betekent dat je denkt in de hemel te komen door een god te dienen. Die is alleen te vinden in re-ligie, want her-verbinden betekent, ofwel heel worden met het Al, wat alleen kan door zelf heel te worden, jezelf te helen. Dat is met gebed noch offer te koop, tenzij door het offer van jezelf als afgescheiden van het Al.

God is dood, kerken worden afgebroken of ingericht als kledingmagazijn of woongebouw. En laten we eerlijk zijn: was het christendom toch niet een beetje tot een sadomasochistische godsdienst verworden? Daarvan werd ik me in de jaren tachtig opeens bewust, staand voor een kruisbeeld in een kerkje ergens in het zuiden van het land. Is het niet een beetje pervers om een lijdende man aan een kruis te aanbidden? En wat te denken van sommige heiligen, zoals Sebastiaan die zich met pijlen liet doorboren? Ik moet toegeven in de hemel vaak met hem gestoeid te hebben – want hij was een mooie jongen – en we kleurden vrolijk de wolken rood met de spelletjes die wij ons konden permitteren omdat we toch onsterfelijk waren. En wat te denken van een Laurentius, die zich levend en naakt op een rooster liet braden? Dat is natuurlijk een ultieme test om erachter te komen in hoeverre je nog met je lichaam bent vereenzelvigd. Maar hij wilde zichzelf zo graag aan God schenken dat hij in zijn enthousiasme helemaal vergat dat Hij een vegetariër was! Als ik zou knielen en bidden voor beelden van de martelingen van Bas en Laurens zou ik toch een beetje raar worden aangekeken!

Met het openstellen van onze grenzen hebben we in het westen heel wat primitiefheid in huis gehaald! En sommige politici beweren nog dat wij ons aan hen moeten aanpassen in plaats van omgekeerd. Natuurlijk mogen we niet vergeten dat we aan de islam veel te danken hebben. Aan haar schilderkunst en architectuur kunnen we in het westen een voorbeeld nemen. Onze wiskunde en ons getallenstelsel hebben we aan hen te danken. En de Griekse astrologie, die we in het westen hadden verworpen, is later door de Arabieren weer via Spanje in Europa teruggebracht. Die cultuur herken ik echter niet in de massa’s mensen die nu het westen overstromen. Burka’s en Bach blijken onverenigbaar. Niet dat ik die mensen ongelijk geef, want in hun positie had ik precies hetzelfde gedaan. Nee, ik geef onszelf ongelijk, omdat we niet het lef hadden om grenzen te stellen, in welke betekenis dan ook. We geloofden liever in het ‘weg met ons’ en verbeeldden ons dat het elitair was om onze eigen normen en waarden te beschermen.

Met de islam hebben we helaas ook het fundamentalisme in huis gehaald. Ik vrees trouwens dat het moeilijk is om die twee van elkaar te scheiden, want elke godsdienst leidt voor je het weet tot fundamentalisme. Zodat enerzijds Rotterdam straks een nieuwe moskee rijker is, maar anderzijds de Gay Pride, die gisteren in een zonnig Amsterdam werd gevierd, extra beveiligd moest worden. Tegen een godsdienstige mentaliteit die we – met uitzondering van een paar zwaar gristelijke regionen – net ontgroeid leken te raken, maar die we nu weer hebben geïmporteerd. Mag ik eigenlijk nog spreken van ‘onze’ cultuur? Ja, het is waar: sinds de jaren zestig is het hiermee bergafwaarts gegaan, en momenteel lijken we wat onze cultuur betreft een collectieve zelfmoord te plegen. Eigen schuld, dikke bult. Hadden we maar onze grenzen moeten stellen. Hadden we maar moeten beseffen dat godsdienst en religie onverenigbaar zijn.

Onze trein dendert verder. De tunnel in…