Gazadefensief

Date 8 januari 2009

Een volk na duizenden jaren van zwerven en vervolging welkom heten in je land, dat moet toch een hele eer zijn en echt mooi om te doen. De Palestijnen dachten daar echter anders over in 1948, toen de Engelsen zich terugtrokken en hun mandaatgebied niet alleen aan hen, maar ook aan de Joden gaven. Want al in 1920 had de Volkerenbond besloten een gedeelte van dit gebied, dat veroverd was van het Ottomaanse Rijk, aan de Joden te geven om zich daar te vestigen. Door die belofte kwam het zionisme op gang en emigreerden veel Joden naar Palestina, waar ze grond van de oorspronkelijke bewoners kochten. Het gevolg was wel dat veel Palestijnen in 1948 opeens in een Joodse staat kwamen te wonen. Hoewel ze zelf land aan de Joden hadden verkocht, bleven de Palestijnen zichzelf als de oorspronkelijke bewoners zien, en de Joden als indringers die in de afgelopen decennia in steeds grotere getale op hun land waren komen wonen. Maar wat zijn oorspronkelijke bewoners? Turken, Palestijnen, Joden? Romeinen? Hoe ver moet je teruggaan? Als je religie de identiteit van een volk bepaalt, dan hebben de Joden de oudste rechten, want hoe je het ook wendt of keert: Mozes was er eerder dan Mohammed.

Als de taart verdeeld is, is het hebberig en kinderachtig om dan ook nog het stuk van een ander te willen hebben. Natuurlijk is het niet leuk als vreemden op een stuk land komen wonen waar je zelf al generaties hebt gewoond. Maar de Palestijnen hebben zelf veel land aan Joden verkocht en zo bijgedragen aan het zionisme, waartegen Yasser Arafat en zijn Fatahpartij later zo ten strijde trekken. Termen als uitroeiing en vernietiging van de staat Israël worden zonder schaamte in de beginselen van Fatah, de Libanese Hezbollah en de Palestijnse Hamas overgenomen. Het lijkt alsof de Palestijnen niks beters te doen hebben dan het bestoken van Israëlische doelen. Beter was het om in plaats daarvan naar een creatieve oplossing te zoeken, maar terwijl de Joden het land omtoverden tot een groene oasis waar het goed leven was, kwamen de Palestijnen niet verder dan oorlogvoeren en hun land kaal en braak te laten, en het bestoken van kibboetzim en het opblazen van bussen. Ook na de oprichting van de staat Israël bleek dat land in drie oorlogen moeilijk te verslaan.

Na de Arabisch-Israëlische oorlog (1948-1949) moest Israël 82% van het haar toegewezen grondgebied inleveren, onder andere de Gazastrook aan Egypte. Die werd heroverd in de Zesdaagse Oorlog (1967), samen met de Sinaï van Egypte en de Westelijke Jordaanoever van Jordanië. In de Jom Kipoeroorlog of Oktoberoorlog (1973) wist Israël stand te houden tegen Syrië dat via de Golanhoogten, en Egypte dat via het Suezkanaal binnenviel. In al deze oorlogen met Israël werd gevochten met Egypte, Jordanië, Syrië, Libanon, Irak, Jemen, Saoedi-Arabië, gesteund door landen als Marokko, Pakistan, Libië, Algerije, Soedan, Tunesië, Oeganda en Cuba. Toegegeven: het moet frustrerend zijn als je er met zijn allen na 60 jaar nog steeds niet in geslaagd bent een klein landje als Israël van de kaart te vegen.

De grote zwakte van de Palestijnen is het niet willen accepteren van hun verlies, steeds maar blijven vechten tegen de bierkaai. Niet daarvan iets leren, maar blijven protesteren. Dat gaat zo ver dat de vernietiging van Israël nog steeds hun hoofddoel is, iets waarvoor alle middelen gerechtvaardigd zijn. Dank zij de indoctrinatie in het geloof dat je in de hemel rijkelijk beloond wordt met alles dat Allah verboden heeft, heeft Hezbollah de zelfmoordaanslagen nieuw leven ingeblazen. Deze perverse manier om anderen te doden lijkt een mooie heldendaad van zelfopoffering, maar kan net zo goed beschouwd worden als een daad van lafheid waarbij je de consequenties ervan niet onder ogen hoeft te zien en een eerlijk gevecht uit de weg gaat. Zo ook het bestoken van Israël met raketten vanuit de Gazastrook, waarbij het door de halve westerse wereld veroordeeld wordt als Israël terugslaat. Wat hadden ze dan moeten doen? Bedankbriefjes aan Hamas sturen?

Laten we niet vergeten dat het de bevolking van Gaza zelf is die Hamas in het zadel heeft geholpen. Dat het Hamas zelf is die raketten vanaf scholen en ziekenhuizen afvuurt en daarmee haar eigen kinderen en zieken in gevaar brengt. Dat het Hamas zelf is die nog steeds de vernietiging van de staat Israël nastreeft. Dat het zelden voorkomt dat Joden spontaan raketten op omliggende landen afvuren, of bussen met schoolkinderen opblazen. Laat Israël met rust en Israël laat jullie met rust! Ik dacht dat het einde van de Tweede Wereldoorlog ook het einde van het antisemitisme had aangekondigd, maar dat lijkt weer helemaal te mogen in het spoor van het morele verval van de laatste jaren. Sterker nog: we geven aan hetzes tegen Israël alle ruimte in onze media, zoals we afgelopen maandag Kader Abdolah in De Volkskrant konden lezen: ´Israël kan niet meer met doordachte acties komen, het Israëlische brein produceert slechts geweld´, ´Het land van belofte is het land van extremisten, fundamentalisten en geweldplegers geworden´, ´Israël leert nooit van de geschiedenis´. De feiten op zijn kop, een gotspe.

Of ik dit antisemitisme mag noemen? Ik denk van wel, want de diepere oorzaken van dit alles zijn te vinden in de kennelijke onverenigbaarheid van Jodendom en Islam. Net als de homo´s zijn de Joden niet erg geliefd in de islamitische wereld. Overigens hebben volgens het Centrum Informatie en Documentatie Israël ook de christenen, en dan vooral de katholieken, bijgedragen aan antisemitisme – dit vanwege een kruisiging zo’n 2000 jaar geleden. Natuurlijk was het niet slim van de Joden om zichzelf het uitverkoren volk te noemen. Natuurlijk zijn ook onder Joden fundamentalisten te vinden die geen lieverdjes zijn, maar dat haalt het niet bij wat ik allemaal in de islamitische wereld zie. Natuurlijk is in de islamitische wereld veel schoonheid en zuiverheid te vinden waar je als westerling wel eens jaloers op wordt. Er is echter wel een duidelijk verschil tussen Jodendom en Islam: de aanhangers van de laatste zijn vaak uit op het verspreiden van hun geloof en uitbreiding van macht om meer en meer mensen tot de Islam te bekeren. Dat ontbreekt bij het Jodendom, is daar zelfs heel lastig mee te combineren. Blijf je hechten aan een kinderlijke slachtofferrol of heb je als volwassene genoeg aan jezelf? Wellicht zegt dit verschil iets over de kwaliteit van deze religies.

Roze legers

Date 2 januari 2009

Ook dit jaar nodigden Hein en Floor ons uit om Oud en Nieuw bij hen te komen vieren. Dus reden we met hen mee naar hun huisje in een Feriendorf in Frankenau, en ook Liesbeth ging met ons mee naar Duitsland. Met als gevolg dat we ons op oudejaarsavond traditiegetrouw met de oliebollen rond het Risk-bord schaarden. Liesbeth was ook meegegaan, zodat wij ons met vijf mensen stortten op het veroveren van landen en werelddelen. Een fout spel eigenlijk, want het doet een beroep op lage lusten zoals agressie, vechten en moorden, maar laten we maar zeggen dat het goed is voor de ontwikkeling van strategisch inzicht. Soms verheft de strijd zich uit de virtualiteit van dit bordspel tot ruzies van vlees en bloed, maar zover is het deze jaarwisseling niet gekomen.

Ik speelde met de roze legers en had tegen het eind van het spel – we waren toen al in 2009 beland – een aanzienlijk deel van Noord-Amerika veroverd. Misschien ook omdat niemand de opdracht Vernietig alle roze legers had, een taak die de paus graag kwijlend op zich genomen zou hebben. Maar die speelde niet mee, zodat hij de natuurramp die ik vertegenwoordigde ongebreideld zijn gang kon gaan. Een gezegende is niet altijd iemand die zelf zegent, en zeker als dat een Benedictus XVI is, die in de eenentwintigste eeuw opeens homo’s tegen het lijf loopt. Die zouden volgens hem aan het werk moeten worden gezet. ‘Neuken jullie!’ roept hij de homo’s eigenlijk toe. Want de aarde kan niet overbevolkt genoeg zijn, en alles wat daartoe niet bijdraagt is tegennatuurlijk. Niet alleen mensen, maar ook de vele dieren die liever met seksegenootjes vrijen, zelfs de natuur zelf kan tegennatuurlijk zijn. En daaraan moet iets worden gedaan volgens deze kerkleider, die alleen even vergeet om zelf het goede voorbeeld te geven.

Zou je zo’n paus voor een internationaal gerechtshof kunnen dagen? Iets met misdaden tegen de menselijkheid? Iets met artikel 1 van de Universele Verklaring van Rechten van de Mens? Zou je als regering niet de ambassadeur van het Vaticaan op het matje kunnen roepen? En dat alles wegens het door de paus aanzetten tot discriminatie en haat? Want iets anders kan ik er niet van maken als hij homoseksuele gemeenschap even erg vindt als het vernietigen van regenwouden, en dit volgens hem daarom in dezelfde mate bestreden moet worden. Als een ayatollah, moefti of imam dergelijke taal uitslaat als die van Benedictus XVI, dan stond de westerse wereld op zijn kop, maar omdat het haar eigen religie betreft houdt ze de paus de hand boven het hoofd. Een paus die met zijn uitspraken miljoenen katholieke homo’s nodeloos leed berokkent. Of hen neurotiseert door hen te zeggen dat ze het wel mogen zijn, maar het niet mogen doen.

Ja, ik was trots op mijn roze legers, die tot het eind van het spel toe niet te verslaan waren. En onwillekeurig kwam het liedje In the navy van Village People in me op. Wat hebben we daar niet vaak op gedanst! En Robbie en ik maar de houterige gebaren maken die bij dit lied en het bekende Y.M.C.A. horen: armen recht voor je uit gestrekt, handen in de zij, armen groetend omhoog, handen boven de ogen – wat vond ik het leuk om hem zo te zien dansen! Een lied dat de kracht van de homowereld uitstraalt, een lied over de zelfverzekerdheid en trots waarmee we onze eigen wereld opbouwen en daarin niet te stuiten zijn. Dat lijkt me een goed voornemen voor het komende jaar. In onze eigen unieke kracht blijven staan, onszelf durven blijven.

Reclame

Date 28 december 2008

Natuurlijk voed je je kinderen zo vrij mogelijk op. Maar als ze oude dametjes laten struikelen, brievenbussen opblazen en katten gaan pesten roep je ze wel tot de orde. En dat is wat de overheid, die al decennia lang het neoliberalisme omhelst, verzuimt met haar burgers te doen. Dan verwordt de vrije markt tot het recht van de slimste en de sterkste. Liberalisme kan niet zonder respect voor de vrijheid van anderen. Des te wonderbaarlijker is het dat we vaak niet zozeer door links, maar juist door rechts worden betutteld, dat het juist rechts is dat de vrijheid van velen aan banden legt. Van een liberale minister verwacht ik bijvoorbeeld de vrijheid om bijvoorbeeld homeopathische geneesmiddelen te mogen gebruiken, of alternatieve genezers te mogen raadplegen. Nee dus. Komt de VVD voor de kleine ondernemer op, dan is daar niks mis mee, daarvan loopt mijn hart echt warm, Maar zij komt ook voor de grote ondernemer op, die de kleintjes wegconcurreert. Daar blijkt het opportunisme van rechts: vanwege haar liefde voor de vrije markt kan rechts niet anders dan kiezen voor de macht van de slimste en de sterkste.

Met de keuze voor de vrije markt gooi je ook elk begrip voor beschaving en fatsoen overboord. Er is immers een grenzeloos vertrouwen dat alles wel goed zal komen als je de vrije markt haar werk laat doen. Want uiteindelijk is de mens goed van binnen. Dat de meesten alvorens bij hun goede kern te komen zich eerst door een boel rotzooi moeten ploegen waarbij ze veel schade aan zichzelf en hun omgeving veroorzaken, daar wordt even niet aan gedacht. Dat is dan iets waar we even doorheen moeten bijten. Net zoals de kredietcrisis, waarover je nu vaak door rechts hoort roepen dat deze niet door de vrije markt is ontstaan, maar juist door de beteugeling ervan. Door links uiteraard, want volgens rechtsen leven we in een veel te linkse wereld. Mij was dat niet zo opgevallen, in tegendeel. Als rechtsen een rechtse wereld als links ervaren laat dat zien hoe ontzettend rechts ze zijn. En hoe bang ze zijn voor links. En hoe ze nooit genoeg invloed hebben en naar politieke macht blijven graaien. Zoals Zalm, die na een verkiezingsnederlaag van de VVD in een tv-discussie de grootste bek had.

Een van de meest verziekende exponenten van de vrije markt is reclame. Het zou me zelfs niets verbazen als zij de hoofdoorzaak is van de stress, de gejaagdheid, het druk druk druk waar bijna iedereen onder lijdt. Omdat we letterlijk gek gemaakt worden door reclame. Afleiding, verleiding en misleiding zijn haar voeding en gek genoeg zijn we dat allemaal nog normaal gaan vinden ook. Zoals Vriend zegt: ´Het is toch de wereld op zijn kop dat ik een sticker op mijn brievenbus moet plakken als ik geen reclame wil?!´ En gelijk heeft hij: laten ze maar toestemming aan mij vragen om hun spul in mijn brievenbus te deponeren, dat zou van respect getuigen. Of – en dat is niet mijn eigen idee – laten ze me maar betalen voor het lezen van hun advertenties. Het is deze overbodige sensory overload aan informatie die bezig is ons allen gek te maken. En immoreel, want we zijn het nog normaal gaan vinden ook.

Afleiding. Reclame vraagt aandacht. Net zo dwingend als kleine kinderen dat kunnen vragen. Onlangs denderde er een hele trein over mijn beeldscherm toen ik mijn homepage nu.nl opende. Heb meteen een andere homepage genomen, ook omdat nu.nl zijn advertenties zo is gaan plaatsen dat je er wel doorheen moet scrollen om het nieuws te lezen. Je kunt geen straat meer op, geen boodschap meer doen zonder gestoord te worden door steeds indringender, luidruchtiger en flitsender reclames, die ons uiteindelijk mentaal en zintuiglijk murw maken. Verdeel je reclame op televisie over meerdere blokjes, dat trekt meer aandacht. Stop bij je folder zoveel mogelijk kleine foldertjes (die bij voorkeur allemaal op de grond vallen zodat je ze moet oprapen). Stoor zoveel mogelijk mensen onder het eten, maar laat hun telefoon niet meer dan drie keer overgaan. Hang op pleinen en in stations zo groot mogelijke reclameborden, gun niemand een moment rust, leid af, leid af, leid af. Zoveel respect heeft de reclamewereld voor je.

Verleiding. Laat zien hoe mooi het is wat je te bieden hebt. Zet een mooie vrouw op een auto. Zie hoe groen en rustig de wijk is waar je een huis kunt kopen. Zie hoe mooi het palmenstrand is waar je over een paar dagen kunt liggen zonnen. Laat het water uit je mond lopen als je in het winkelcentrum een slagerij met open deuren passeert. Geef mensen een gratis proefmonster of goedkope printer, en zuig hen vervolgens uit als je hen in je netten hebt gevangen, net zoals je heroïne aan de man brengt. En heb je niks om mensen te verleiden? Creëer dan een behoefte om vervolgens de markt vol te stoppen met overbodige dingen waar niemand ooit om gevraagd heeft, van prioritystickers en bonuskaarten tot afwasmachines en mobiel internet. Ja, toch wel handig als je het eenmaal hebt, maar ook niet gemist als het er nooit geweest was.

Misleiding. Het schijnt slechts weinigen op te vallen hoeveel leugens en misleiding we normaal zijn gaan vinden. Dat prijzen van artikelen vaak op een 9 eindigen. Dat verkopers een beroep mogen doen op kleine lettertjes (bij voorkeur 4-puntslettertjes in geel op wit papier). Dat producten lang niet zo mooi zijn als op de verpakking staat afgebeeld. Dat je wel heel goedkoop naar een bestemming kan vliegen, maar niet goedkoop weer thuis kunt komen. Dat we veel minder echte voeding tot ons nemen dan de verpakking ons wil doen geloven. Dat smaak vaak door chemische smaakmakers wordt gesuggereerd. Dat iedereen wel korting tot 80% kan geven. Dat vraagt om moeilijkheden, zoals Vriend en ik gisteren in de HEMA. Daar wilde de caissière hem € 10,- teveel laten betalen voor een trui. Jongetje erbij om in de winkel te gaan kijken. Om minuten later te melden dat de kassa toch het goede bedrag had berekend. Wij op en neer naar de bak met truien en zelf zag ik daar ook met koeieletters € 19,95 staan. Dus terug, weer discussies met de caissière die hem uiteindelijk € 19,95 liet betalen. Vriend en ik keken elkaar aan: dit moesten we toch melden bij de klantenservice! Halverwege nog een laatste blik op de bak met truien. Blijkt er boven de prijs in kleinere letters nog het woord ‘vanaf’ te staan! We hadden geen behoefte om alsnog bij te gaan betalen, om dit soort misverstanden vroegen ze zelf. Wat in kleine letters staat is toch minder belangrijk dan wat in grote letters is weergegeven?

‘Vrijheid en verantwoordelijkheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ieder mens draagt in vrijheid niet alleen de verantwoordelijkheid voor zichzelf, maar houdt ook rekening met de vrijheid van anderen en met de vrije samenleving als geheel.’ zegt de VVD in haar beginselverklaring. Helemaal mee eens. Maar hoe is die verantwoordelijkheid te rijmen met de verheerlijking van een ongebreidelde vrije markt die zij voorstaat? Hoe is verantwoordelijkheid te rijmen met de survival of the fittest, met de rat race waartegen ik haar nooit heb horen protesteren? Het zou de VVD sieren als zij inderdaad meer rekening hield met de vrijheid van anderen, maar daarvoor zou zij het vrije marktprincipe moeten loslaten of op zijn minst aan banden moeten leggen. In de eerste plaats de reclamebranche, die één van de meest ziekmakende factoren in onze samenleving is. Met veel moeite heb ik de prachtige film Soylent Green kunnen bemachtigen. Deze profetische film uit 1973 laat in mooie beelden zien wat er uiteindelijk gebeurt als je de vrije markt haar gang laat gaan: extreme verschillen tussen arm en rijk, overbevolking, voedseltekort, vernietiging van de natuur en kannibalisme.

Kerstpakket

Date 24 december 2008

Alle ambtenaren en bestuurders van de drie GONG-gemeenten (Geemland, Olde- en NieuweGeppel) hebben een mooi kerstpakket ontvangen. De GONG bestaat nu een jaar en is een uniek experiment van gemeentelijke samenwerking. In februari gaan we het nieuwe gemeenschappelijke gemeentehuis in Geemland betrekken. Het kerspakket zat in zo’n grote doos dat Fractiegenootje Rob (2,21 m) de mijne met zijn auto heeft meegenomen van het gemeentehuis van Nieuwegeppel, waar we tijdelijk onze bestuurlijke stek hebben. De inhoud:

  • Zak Crispy crackers
  • Doosje schuimzoenen
  • Bus slagroom
  • Vier cointreau-pralinés
  • Doosje roombrie
  • Blikje tonijnfilets
  • Zakje Japanse bollenmix
  • Doosje Crispy nut chocola’s
  • Doosje Crispy Profiteroles
  • Doosje thee
  • Zakje mini Marsjes
  • Flesje amaretto
  • Zakje pistachenootjes
  • Drostereep Superior 75% cacoa
  • Zakje Chocoladekoffieboontjes
  • Zak Christmas marshmellows
  • Doosje wafelbolletjes
  • Setje koffiekopjes met schoteltjes
  • Fles Schulp appel- & vlierbessap
  • Fles Prosecco del Venetio Vino Frizzante

Vriend en teddykat Waf hebben zich inmiddels over de tonijn ontfermd, en ik heb de meeste Crispy nut chocola’s en marshmellows al tot mij genomen. Ondanks dit alles hebben we toch nog boodschappen gedaan voor de Kerst. In Oldegeppel heb ik bij Albert Heijn een dakloze die ik vaker gezien heb op mijn aandringen en zijn verzoek een pakje Euroshopper Zalmfilets gegeven. Het lijkt erop dat een goed gevulde maag een voorwaarde is om tot spirituele inkeer te komen. Heeft Maslow dan toch gelijk met zijn behoeftenhiërarchie?

Sandd voor Klanten

Date 23 december 2008

Ja, ook bij mij heeft Sandd zo’n spookfactuur van Kantoor voor Klanten bezorgd. Inderdaad heel leuk nagemaakt van facturen van de Kamer van Koophandel, want de mijne lag al in mijn postbakje voor verdere verwerking. Maar grote kans dat me tijdens het inboeken wel was opgevallen dat er wel erg veel veranderd was: logo, naam, woonplaats, rekeningnummer… Als rariteit zit hij nu veilig in mijn map met privécorrespondentie. Intussen heeft Sandd postbezorger Rick Timmer ontslagen omdat hij stickers met waarschuwingen op de enveloppen plakte alvorens ze in de brievenbussen te doen. Wat heel kenmerkend is voor een verziekte bedrijfscultuur, waarin elk persoonlijk en betrokken initiatief onmiddellijk wordt afgestraft in plaats van beloond. Een schoolvoorbeeld van hoe het dus niet moet.

Toen ik dan ook vanmorgen een brief van Sandd in mijn bus vond, was mijn eerste reactie om hem onmiddellijk terug te sturen, voorzien van kort venijnig commentaar. Maar de brief bleek juist over deze affaire te handelen! Daarin verschuilt het bedrijf zich achter “de Kamer van Koophandel, politie, de verantwoordelijke officier van justitie en het Steunpunt Acquisitiefraude” volgens welke “zo lang niet vaststond dat de wet is overtreden” Sandd geen andere keus had dan met de verspreiding door te gaan. Terwijl iedereen met zijn klompen aanvoelt dat de Kamer van Klanten de zaak zit te belazeren, zitten al die hoge omes daar nog over na te denken. Of het al dan niet mag volgens de wet. Want tegenwoordig zijn teveel rechters meer geïnteresseerd in regels en jurisprudentie dan in rechtvaardigheid.

“Het is een groot goed dat postverspreiders niet naar eigen inzicht mogen bepalen welk poststuk wel of niet verspreid mag worden,” klopt Sandd zichzelf in matig Nederlands op de schouder. Wat nergens op slaat, want Timmer heeft de post keurig bezorgd. Sterker nog: als ik nujij.nl mag geloven, heeft hij zelfs zijn baas voorgesteld om klanten voor deze post te waarschuwen, wat echter is genegeerd. Hij wilde niet “medeplichtig zijn aan oplichting”, iets wat hij nu Sandd verwijt dat dank zij hem wist dat er sprake was van spooknota’s. Maar intussen zegt dit postbedrijf volgens nu.nl dat het “nog lang niet zeker is dat het om oplichtingpraktijken gaat.” En stuurt het bijna gelijktijdig een brief aan haar werknemers, met de mededeling “dat met onmiddellijke ingang de betreffende poststukken (…) niet meer bezorgd mogen worden.” Wat een chaos! Zoiets kan alleen door managers zijn bedacht! Timmer overweegt dan ook juridische stappen tegen Sandd, want hij vindt dat hij aan zijn burgerplicht heeft voldaan en wil dat zijn naam gezuiverd wordt: “Hij is immers door Sandd in de media neergezet als ‘onbetrouwbaar’ en iemand die zomaar willekeurige brieven open zou maken.”

Terug naar de brief van Sandd. Timmer kan “uiteraard gewoon weer bij ons aan het werk als hij uitspreekt dat het aanbrengen van boodschappen op poststukken door postverspreiders niet geoorloofd is en dat hij dat in de toekomst dus ook niet meer zal doen.” Ik denk dat Timmer dat niet wil, zeker nu men binnen Sandd zelf de draad kwijt lijkt te zijn. Wel of niet bezorgen? Wel of niet waarschuwingen op brieven plakken? Misschien is dat ook de reden waarom de brief die ik vanmorgen ontving er acht dagen over heeft gedaan, want hij is op 15 december gedateerd. Zou hij opengemaakt zijn? Moest de CEO – dat schijnt iets Engels te zijn dat aan de top zit – eerst nog een paar nachtjes slapen over deze brief?

Mantrazingen

Date 21 december 2008

Diana had me nieuwsgierig gemaakt. Naar het mantrazingen, waar je met een groep mensen door het herhaaldelijk zingen van dezelfde melodie en tekst min of meer in trance raakt. Die bijzondere ervaring ken ik onder andere van de Nadabrahma-meditatie van Bhagwan. Na een panne- of pannenkoek met een glas wijn in de Lage Vuursche nam Diana me vrijdag in haar auto mee naar Venwoude, een alternatief centrum te midden van de donkere bossen, waar ik niet vaak ben geweest. “Tja, we hadden misschien vaker linksaf moeten slaan in plaats van rechtsaf,” grapte vriend, daarmee aangevend dat we wellicht teveel in centrum Renova van de Rozenkruisers aan de overkant hadden vertoefd. Het verwonderde me hoe vitaal dit Venwoude is, want overleven is niet iets dat elk alternatief centrum lukt. Denk bijvoorbeeld aan de tragische ondergang van Oibibio in Amsterdam, waar we vaak in de kleinschalige sauna hebben vertoefd.

Voor het mantrazingen zaten we met zo’n vijftig mensen op de vloer van de eerste verdieping van de piramide waar het plaatsvond. Twee uur zitten op een kussentje bleek nog wel vol te houden, maar de teksten die met de mantragroep meegezongen moesten worden waren niet altijd goed leesbaar. In tegenstelling tot het zingen met de muziekgroep in Poona waren nu de teksten in het Sanskriet. Sommige waren goed te lezen vanaf het bord in de hoek, maar met andere had ik moeite, zeker als regels onverwacht een niet te voorspellen aantal keren werden herhaald. Maar dat was allemaal niet zo belangrijk, vertelde Diana me na afloop in de auto, want het ging er natuurlijk om dat ik meeging met de muziek, waarbij het niet zo erg was om hier en daar te ontsporen. Mmh. Een wat groter lettertype op het bord en wat vaker aanduidingen als “4x” hadden het toch wat makkelijker gemaakt, omdat ik juist dán minder zou hoeven nadenken. Alsof het niet al warm genoeg was.

Waardoor het trouwens wel een intiem gebeuren was. En het ontroerde me dat ook vandaag de dag zoveel jongeren met dit soort dingen bezig zijn. Jongeren die helder uit hun ogen kijken, die vanuit hun hart durven te leven en geloven dat er meer is tussen hemel en aarde dan alleen materie en verstand. Jongeren die door geen Renckens, De Jager of Hoogervorst zijn weg te branden, hoe graag die het ook zouden willen. Dat maakt me blij. En daarom zong en deinde ik graag mee met de klanken, voelend dat het muziek was die al eeuwen en eeuwen en eeuwen lang zo gezongen werd en daardoor diep in het geheugen van hele culturen was gegrift, en waarvan de melodieën nog steeds nagezongen worden door bomen, beken en rotsen die dit allemaal hebben gehoord.

We zongen ook over Ganesh, de god met het hoofd van een olifant. Maar was het eigenlijk niet een beetje raar dat we hier voor zo’n dierlijke god zongen? Hier, als volwassen westerlingen, anno 2008? De tijd dat we dieren aanbaden ligt toch al ver achter ons? En zelfs de periode waarin we mensen aanbaden lijkt tegen zijn einde te lopen! Staan we dan niet op de drempel om weer een stapje hoger te klimmen, en het goddelijke zelfs voorbij het menselijke, voorbij het persoonlijke te zoeken en te vinden? Is het dan geen terugval om weer dieren te gaan aanbidden, zoals ook vaak de aarde verheerlijkt wordt in alternatieve kringen?

Aan dit alles moest ik denken omdat ik afgelopen week een boekbespreking van Integrale visie van Ken Wilber in De Vuurfakkel had geschreven. Dat gaat onder andere over de pre/post-denkfout, één van Wilbers grootste vondsten, waarbij alles wat niet-rationeel is op één hoop wordt gegooid. Zonder onderscheid te maken tussen enerzijds magische en mythische werkelijkheden die in de ontwikkeling aan het denken voorafgaan en anderzijds transpersoonlijke en non-dualistische werkelijkheden die het denken overstijgen. “Prerationele stadia worden eenvoudig met transrationele stadia verward omdat beide non-rationeel zijn. (…) Hetzij ze reduceren transrationele werkelijkheden tot prerationeel kinderlijk gewauwel (denk aan Freud), hetzij ze verheffen prerationele kinderlijke beelden en mythen tot transrationele glorie (denk aan Jung),” citeerde ik wat Ken Wilber op pagina 124 schreef. ‘Een prerationele mythische God of een transrationele verenigende Geest,’ luidt een kopje op dezelfde bladzijde, en in de wereld van de new age wordt vaak gepretendeerd met het laatste bezig te zijn terwijl het eerste gepraktiseerd wordt. Omdat de ratio, het denken als een grote vijand wordt beschouwd. Wat niet verwonderlijk is omdat velen zich eraan hebben vastgeklampt en/of hem niet goed weten te gebruiken. Veel mensen denken dat ze kunnen denken. En sommigen noemen zich dan nog wetenschapper ook. Ik noem geen namen. Heb ik hierboven trouwens al gedaan.

In het licht van Ken Wilber lijkt het dus helemaal niet spiritueel wat we hier aan het doen zijn. Maar dat geldt alleen als we gefixeerd raken aan magische en mythische werkelijkheden, als we echt geloven dat Ganesh het einde is, in plaats van een liefdevolle hulp op het pad naar bevrijding, als een brug die we later ook weer achter ons kunnen laten. Na hem komen trouwens ook nog Kali en Krishna langs in onze gezangen, de laatste ook als Govinda en Gopala. Ik laat me meewiegen op de muziek, kijk af en toe brutaal om me heen om te zien dat ook anderen even niet meezingen. Dan trek ik wegens de overweldigende warmte even mijn sweater uit, maar vind het toch een beetje raar dat ik dan weer de enige man ben die hier in zijn hemdje zit. Diana zit achter me en af en toe voel ik haar been tegen me aan, want ik ben niet de enige die af en toe wat schuifelt of gaat verzitten. Ik zit me gewoon lekker prettig te voelen, en alleen wat regendruppels tegen het schuine dakraam herinneren me eraan dat er een buitenwereld is.

Ja, ik voel me goed hier. Alles hoort erbij en zo voelt het ook hier. De ene weg is niet beter dan de andere, de stof in of de stof uit, van stof naar geest of van geest naar stof: “Er zijn godsdiensten voor het een en voor het ander,” schrijft mijn Wijze Tante in dezelfde Vuurfakkel. Ik zeg toch ook niet dat mijn inademing belangrijker is dan mijn uitademing? De een gaat liever de stof in en aanbidt de aarde en de natuur, terwijl de ander dat wel gezien heeft en zijn heil in de leegte tussen de sterren zoekt. Alles hoort erbij. Steeds minder geloof ik dat spiritualiteit met in- of uitademing te maken heeft, met involutie of evolutie, met verstoffelijking of vergeestelijking. Het gaat om beide, om het totale ademen. Als je jezelf daarin met klanken begeleidt heet dat zingen, en dat is wellicht één van de mooiste spirituele paden die er zijn. De kosmos is uit klank ontstaan en zo kun je ook jezelf scheppen. Met adem. Om dan te zoeken naar wie er ademt, en de yogi die dat ontdekt heeft is verlicht.

Bhagwan en Osho

Date 18 december 2008

Een paar dagen geleden zijn Marcel en Hanneke naar India gevlogen. Op Marcels weblog volg ik hun reis. Onbewust duiken Marcel en ik in elkaars leefwerelden, want hij houdt erg van Marokko en deze dagen lees ik een mooi boek over dat land dat ik van Vriend heb gekregen. Harlekino van Tessa de Loo. En nu zet hij met Hanneke de eerste schreden in een land dat mij erg lief is, doordrenkt als het is van spiritualiteit. Hoewel die niet altijd aan de oppervlakte komt, is een diep religieuze grondtoon nog altijd voelbaar achter de talrijke kleurige godsdienstige rituelen, taferelen en geuren die het land rijk is. Althans een paar decennia geleden, want ik was er voor het laatst in 1990, kort na het heengaan van Bhagwan. U kent hem wel: die van Rolls Royces en horloges, die goeroe die Jan Foudraines hoofd op hol deed slaan, die zijn sannyasins met een portret van zichzelf aan een kralenketting deed rondlopen, die een commune in Poona had waar er losbandig op los werd geleefd. Oorspronkelijk zou ik toen met Vriend samen door India hebben gereisd, op zoek naar plekken waar Bhagwan allemaal had geleefd, maar familieomstandigheden noopten hem helaas om thuis te blijven. Dus slenterde ik alleen door Bombay, de stad waar Bhagwan ook een tijdje heeft gewoond. Reisde ik alleen in oude zware overvolle treinstellen naar zijn geboorteplaats Gadarwara. En naar Jabalpur waar hij hoogleraar was en verlicht raakte onder een boom, waarvan ik de blaadjes heb opgeraapt en meegenomen. En naar Poona natuurlijk. Maar toen al was Poona Poona niet meer, vond ik. Het Poona waar ik tien jaar eerder was, was het Poona van Bhagwan en dit was het Poona van Osho, die voor mij altijd een heel andere Bhagwan is geweest.

In 1981 was na een welvarende periode Bhagwan opeens uit Poona verdwenen. Dat was het einde van wat in sannyas-kringen de periode Poona 1 wordt genoemd. Bhagwan was in een eenvoudige witte jurk gekleed, vertelde uren achtereen over zen en tao, over Boeddha en Jezus, over soefi-mystiek, tantra en yoga en nog vele andere spirituele stromingen en verlichte mensen. Dat alles in een mooie Boeddhahal zonder opsmuk, waar we ook mediteerden en dansten op de muziek van Deuter. En ´s avonds waren er bijeenkomsten voor kleinere groepen in het bescheiden Chuang Tzu-auditorium, waar tijdens mysterieuze energy-darshans het licht in de hele commune gedoofd werd. Ook zelf waren we eenvoudig gekleed, soms met alleen slip of nog minder onder een oranje jurk. Want we stonden ook bekend als het oranje volkje.

Kort daarna dook Bhagwan weer op. In Amerika, waar in Oregon uiteindelijk een nieuwe commune werd gebouwd: Rajneeshpuram, dat uiteindelijk een officiële status kreeg en nog steeds is te traceren in Google Earth. Wat er van over is dan, want die commune heeft nog geen vijf jaar bestaan. Groots was de aanpak daar, dat moet gezegd worden. De woestijn werd in een mum van tijd omgetoverd tot een dorp met veel groen en een eigen vliegveld. Daar heb ik ook nog gezwommen in het Krishnamurti Lake, ontstaan door het aanleggen van een grote stevige dam in een rivierbedding. Maar de vestiging van deze nieuwe stad was eigenlijk een coupe, want het naburige kleine plaatsje Antilope werd, inclusief haar fundamentalistisch christelijke bevolking, gewoon overgenomen. De religie van Bhagwan was intussen een godsdienst geworden, het Rajneeshisme, wat ook nodig was om Bhagwans verblijf te garanderen. Een autoritair hiërarchisch systeem met een zwijgende Bhagwan aan het hoofd, vertegenwoordigd door secretaresse Sheela die veel van de dienst uitmaakte. De omgangsvormen met omliggende gemeenten en de Amerikaanse overheid lieten een tikje te wensen over, want er werd veel gescholden en gepolariseerd. En toen Bhagwan weer ging spreken deed hij daar nog graag een schepje bovenop.

Zonder dat iemand het doorhad was de commune van fundamentalisme doordrongen. In 1985 ben ik naar het zomerfestival gegaan, net als duizenden anderen uit de hele wereld. In die dagen waren de spanningen hoog opgelopen en volgens sommige stonden de militairen al achter de heuvels klaar om de hele commune op te doeken. Door Sheela werden wij opgestookt om Bhagwan en de commune desnoods met ons leven te beschermen. Hoewel ik daartoe best in staat was, deed ik niet enthousiast mee met alle activiteiten. De enige groep die ik volgde was Astrology, waarvoor ik nog een aidstest moest overleggen ook – niemand wist waarom. En onder het excuus dat ik verkouden was bleef ik rustig op een bankje in de mall zitten toen iedereen uitwaaierde om Bhagwan te begroeten, wat een paar plaatselijke agenten toch wat verdacht vonden. Om daar uren lang gemaakt enthousiast met mijn voeten in het brandende asfalt langs de kant van de weg “Ecstasy” te gaan zingen, was niet mijn grootste hobby. Bhagwan begon meer en meer te mopperen in zijn toespraken, die ook steeds meer een politieke lading kregen. Maar ook luxe en weelde, horloges, mooie kleren en Rolls Royces werden belangrijker. Velen hebben zich afgevraagd of Bhagwan dit allemaal toeliet om ons bewust te maken, ons wakker te schudden, of om ons spiritueel bewustzijn op de proef te stellen. Zelf geloof ik dat niet zo. En mocht dat wel zo geweest zijn, dan was het resultaat teleurstellend.

Uiteindelijk werd Bhagwan opgepakt, heeft hij later met moeite Amerika kunnen verlaten, reisde hij een tijd over de hele wereld waar hij lezingen gaf in landen als Griekenland, Uruguay en Nepal, om uiteindelijk weer in Poona neer te strijken. In de periode Poona 2 werd de commune nieuw leven ingeblazen, maar haar puurheid werd overschilderd met rijkdom en luxe, mooie kleren en glossy therapie- en meditatieprogramma´s. Bhagwan ging zichzelf Osho noemen, waarop heel trouw etiketjes op al zijn boeken werden geplakt en de hele geschiedenis met deze naam werd vervalst. Historisch besef was trouwens toch al niet de sterkste kant in de sannyas-wereld, want ook de datums van Bhagwans toespraken werden weggemoffeld, en titels veranderd, wat het overzichtelijk maken van zijn toespraken zodanig bemoeilijkte dat ik er maar mee ben gestopt. Als klap op de vuurpijl liet Osho de gebouwen in de commune zwart verven, wellicht omdat hij zich voorbereidde op zijn heengaan. Ik voelde me daar niet echt thuis in 1990. Ja, ik zat ook in een witte jurk in een mooie Boeddhahal “Yahoo!!!” te roepen, maar niet lang. De commune in Poona was een Club Med geworden, waar ik weinig meer mee had. En tot vandaag de dag heb ik nauwelijks behoefte gehad om er nog eens heen te gaan. Een religie is tot een godsdienst vervallen, zoals zo vaak gebeurt rond het erfgoed van een verlichte meester.

Waarom is Bhagwan in 1981 naar Amerikaan gegaan, uitgerekend naar de door rednecks bevolkte woestenij van Oregon? Voor mij is toen de metamorfose begonnen van een flitsende, eenvoudige, alerte en vrede uitstralende Bhagwan naar een hautaine, mopperende, verongelijkte en zelfingenomen Osho. Wellicht is hij in de Amerikaanse gevangenis stiekem bestraald en is dat de oorzaak van zijn mysterieuze dood – ik zag en zie de Amerikanen daartoe in staat – maar al vóór die tijd leek Bhagwan te genieten van het enthousiasme van duizenden en nog een duizenden aanbidders die alles voor hem overhadden. Het verschil tussen Bhagwan en Osho roept bij mij veel vragen op. Kan je aan iemands daden beoordelen of hij verlicht is? Kan een verlichte weer onverlicht raken? Of is Bhagwan in 1981 van het toneel verdwenen en heeft een dubbelganger het van hem overgenomen? Het zal wellicht altijd een raadsel blijven. Mijn naam heb ik van Bhagwan gekregen, in de Poona 1-periode. Voor mij de mooiste tijd waarin het verblijf in de commune, de toespraken en aanwezigheid van Bhagwan, de meditaties en de tastbare sfeer van liefde en toewijding echt spirituele diepgang hadden. Gelukkig sijpelen uit die periode nog veel reflecties door in het huidige sannyas-leven dat nog altijd volop floreert.

Mark Rutte in het dorp!

Date 4 december 2008

Mark Rutte in het dorp! Dat moest ik meemaken, zodat ik gisteren te vinden was onder de 120 bezoekers in de Dorpszaal. Ik was niet de enige niet-VVD´er zodat het minder eng was dan ik gedacht had. Daar stond ik dus te luisteren naar Marks pleidooi voor Groen Rechts, waarover hij ook een pamflet heeft geschreven. Voor mij een contradictio in terminis, maar volgens hem heel goed mogelijk. En wel door het taboe op het gebruik van kernenergie nou eens overboord te gooien. Niet alleen gaf één kerncentrale eigenlijk heel weinig kernafval per jaar – hij wees naar de halfvolle waterkan op het tafeltje voor hem – maar ook is er een vierde generatie kerncentrales in ontwikkeling die helemaal geen kernafval geven! Vreemd dat ik daar nooit over heb gehoord, en waarvoor is dan die extreem beveiligde transport van kernafval nodig? Ik moet toegeven dat we hierdoor minder afhankelijk zouden worden van buitenlandse olie, maar gebruik van zon en wind kan het energieprobleem veiliger en schoner oplossen. Die noemt hij trouwens wel in zijn pamflet, maar gisteravond deed hij er wat laatdunkend over: hij moet niets van geitenwollen sokken hebben, milieugroeperingen en zo, want die staan ontwikkeling, groei en innovatie alleen maar in de weg. Belachelijk vindt hij het dat mensen in Maastricht de uitbreiding van Schiphol kunnen bemoeilijken – dat we met zijn allen in één wereld leven is kennelijk nog niet tot hem doorgedrongen.

Omdat stilstaan in files het milieu nog meer schijnt te vervuilen dan het scheuren over de snelwegen zelf, moet er voor een beter milieu meer asfalt worden aangelegd. Logisch toch? Die files ergeren Mark zo mateloos dat hij onlangs in Zandwijk een nieuwe radiozender heeft ingewijd, die tot doel heeft de stilstaande automobilist van informatie en ontspanning te voorzien. ´Maar kan het mobiliteitsprobleem niet beter met telewerken worden opgelost?´ vroeg ik hem vanuit de zaal. ´Het is toch raar dat mensen naar Genève vliegen om daar te vergaderen terwijl dat ook via de computer kan? Dan zijn die files toch het probleem van het bedrijfsleven? En moet je daar dan als overheid iets aan doen?´ Ik gaf toe dat het een gemene vraag was, maar volgens Mark werd de mobiliteit door telewerken en teleconferencing met maar 15% verminderd, en ik miste zijn enthousiasme om dat juist daarom te stimuleren. Ook miste ik respect voor de opvattingen van anderen, zoals maar al te vaak bleek uit de toon waarop hij sprak over mensen die anders over het milieu denken. In pauze sprak ik hem daar op aan, dat ik de VVD kende als een partij die opvattingen van anderen respecteert en dat ik dat bij hem toch miste. ´Dat is polarisatie, dat is politiek!´ gaf hij me te kennen. Zucht…

Wel leuk vond ik zijn geklaag over hoe de overheid ondernemers het leven moeilijk maakt. Dat je lid moet zijn van de Kamer van Koophandel. Dat je lastig wordt gevallen met enquêtes van het Centraal Bureau van de Statistiek. (Mijn advies uit eigen ervaring: weggooien die hap!) Dat er wel een marktmeester op de vrije markt moest zijn. Maar hij wilde niet neoliberaal genoemd worden, hoewel ik hem niet heb horen ageren tegen de privatisering die daar bijna de definitie van is. En het blijft me opvallen dat er vooral wordt opgekomen voor de vrijheid van ondernemers en dat het nergens gaat over bescherming van de consument tegen de uitwassen van de vrije markt, zoals geldslorpende misleiding en een verziekende reclamebranche. Maar ondanks dit opportunisme hééft het wat, dat liberalisme. Het enthousiasmeert om wat van je leven te maken. Het gelooft in ambitie en kansen voor hard werkende mensen. Een bijna evangeliserende bijeenkomst waarbij het moeite kost om je te blijven realiseren dat juist dit geloof in groei en de vrije markt alleen maar middelmatigheid, oppervlakkigheid en populisme stimuleert, samen met het recht en de macht van de slimste en de sterkste. Mark hield trouwens ook nog een heel betoog over het lage niveau van het universitaire onderwijs, maar besefte niet dat hij daar zelf het levende bewijs van was.

Paddo’s

Date 28 november 2008

En nu we het toch over drugs hebben: vandaag kregen we te horen dat vanaf 1 december de paddo´s verboden zijn, zodat de smartshops hun deuren wel kunnen sluiten. Wat waarschijnlijk meer ellende geeft dan het gebruik van de paddo´s zelf, want er hebben waarschijnlijk meer mensen zelfmoord gepleegd omdat ze hun baan verloren dan dat ze door het gebruik van hallucinogene middelen even vergeten waren dat ze niet konden vliegen. Zo liberaal is onze regering nu, dat ze ons het gebruik van zelfgekozen genotmiddelen ontzegt. Zeker als anderen daar geen last van hebben. Dat is niet het geval als je verstokt in cafés blijft roken, dus als minister Klink daarin streng blijft optreden geef ik hem geen ongelijk. Maar als diezelfde minister zich zo nodig moet druk maken om paddenstoelen is er meer aan de hand. Astrologisch geschoolde lezers zullen hier Pluto in Steenbok in herkennen: regeringen voelen wel aan dat hun machtsstructuren aan het wankelen zijn, en zullen dus alles in het werk stellen om te voorkomen dat enige verruiming van bewustzijn optreedt.

Gezocht? Misschien. Maar ik vind het opvallend dat bewustzijnsverruimende drugs, psychedelica, meestal verboden worden en bewustzijnsvernauwende drugs, psychotomimetica, in de winkel op de hoek vrij te verkrijgen zijn. En ik meen toch dat de paddo tot de eerste groep behoort en alcohol tot de laatste. Indertijd werd lsd al snel onder de Opiumwet gebracht, wat dus suggereert dat dit een bewustzijnsvernauwend middel zou zijn, wat het duidelijk niet is omdat het een – soms zelfs gevaarlijk sterk – bewustzijnsverruimende drug is. Zo vallen nu ook de paddo´s onder de Opiumwet. Hoe moet dat nu verder met de avonturen van met Carlos Castaneda´s Don Juan? Moet hij zijn astrale reizen, samen met menig sjamaan, maar vliegend in Second Life voortzetten? Of gaat de minister dat ook verbieden?

Een paar dagen geleden was op de radio Freek de Wolff te horen, een toxicoloog en voormalig adviseur van de minister over het drugsbeleid en vroeger lid van de gezondheidsraad. Nou zegt dat laatste me gezien haar opvattingen over elektrosmog niet zo veel, maar hij zei leuke dingen. Hij wees erop dat er totaal geen wetenschappelijke grond is voor het paddo-verbod en dat de paddestoelen geen ernstige schade aanrichten, niet slecht zijn voor de volksgezondheid. Sterker nog: in dit programma kwam ter sprake dat iedereen nu heel goed zijn tuin moet onderzoeken, want de werkzame hallucinogene stof psilocybine zit bijvoorbeeld ook in vliegenzwammen! De Wolff vreesde ook dat je nu alle tuincentra zou moeten opheffen, want als je gaat kijken wat in de planten allemaal te vinden is…

Gelukkig ben ik zelf als baby al eens in een ketel met paddo´s of zo gevallen, zodat ik eigenlijk geen psychedelica meer nodig heb. En drugs blijven natuurlijk drugs, hoewel ze wel een handig hulpmiddeltje kunnen zijn om mensen eens een koekje van een andere werkelijkheid te laten proeven. Wat bij sommige mensen bepaald geen kwaad kan.

Nederwiet

Date 24 november 2008

Op initiatief van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten staken afgelopen vrijdag in Almere 33 gemeenten de koppen bij elkaar over coffeeshops en cannabis. Op deze wiettop bleken veel gemeentes ervoor te voelen om zelf de productie van het love grass ter hand te nemen, vooral om de criminaliteit rond levering ervan aan te pakken. Lijkt me een uitstekend idee. Bovendien heb je dan invloed op de kwaliteit van de geleverde wiet, want die schijnt nog wel eens te wensen over te laten, en niet meer te vergelijken te zijn met het spul waarvan ik vroeger ook graag genoot. Bovendien maak je ook een einde aan de inconsequentie dat coffeeshops softdrugs wel mogen verkopen, maar niet mogen inkopen of produceren – een soort regeling die alleen maar door een overheid bedacht kan worden. Tenslotte laat je op deze manier zien dat cannabis geen harddrug is.

¨The dealer is a man with the love grass in his hands,¨ zong Steppenwolf al in de cultfilm Easy Rider. ¨But the pusher is a monster who don´t care if you live or if you die.¨ De dealer verkocht softdrugs, en de pusher harddrugs, dat verschil was in de jaren zestig en zeventig duidelijker dan nu. Er was indertijd dan wel een stepping stone-theorie volgens welke je al snel van relatief onschuldige softdrugs zou overstappen op desastreuze harddrugs, maar die werd niet overal serieus genomen. De werelden van de soft- en harddrugs waren veel meer van elkaar gescheiden dan nu. En last but not least werden softdrugs binnen een totaal andere sociale context gebruikt als tegenwoordig.

Het was de tijd van flowerpower, van lief en zacht zijn voor elkaar. Een liefdeswereld die vaak als te indolent en androgyn werd ervaren, maar waarin ik me eigenlijk erg thuisvoelde. Je gebruikte softdrugs niet zozeer als een vlucht, maar als een ideaal omdat het het beste in je boven bracht: creativiteit, leven in het hier en nu, relativering, acceptatie. En last but not least humor, de lachkick waarbij de diep in je cellen voelde dat alles één grote grap was. Waar je een humor deelde die geen buitenstaander, geen square ooit zou snappen, wat het nog lachwekkender maakte. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld alcohol dat je wel vrolijk maakte, maar dat je ook verdoofde en agressief maakte, en dat zorgde voor veel meer verkeersongevallen dan weed- en hasjgebruikers ooit zouden kunnen veroorzaken. Iemand onder invloed van alcohol gaat voor je het weet uit zelfoverschatting hard en agressief rijden, en dat zal een stoned iemand niet zo snel gebeuren. Die zal hooguit de weg steeds kwijt zijn omdat hij niets meer herkent en steeds rondjes blijft rijden…

De context waarbinnen vandaag de dag softdrugs worden gebruikt is een heel andere dan die van de idealistische jaren zestig. Ik zou me kunnen voorstellen dat de steeds haastiger en meer verharde wereld, de rat race van de aanbeden vrije markt, sombere toekomstperspectieven, de overinformatie en de verheerlijking van de machocultuur genoeg redenen geven om regelmatig een stikkie op te steken. Als ik kijk naar de wereld waarin en de manier waarop de jeugd wordt opgevoed, ben ik niet jaloers op de huidige jongeren. Maar het gekke is dat ik meer ontroerd ben door het stoned aandoende knulletje in zwarte kleren dat ons plaatselijke sufferdje bezorgt, dan door al die opscheppende jongens die elkaar de loef afsteken en die allemaal van alles de grootste denken te hebben. Dat soort gedrag schijnt wel echte kerels van hen te maken en goed te zijn om een plek in de samenleving te veroveren, maar de vraag is of dat de juiste plek is: misschien met veel welvaart, maar met weinig welzijn. En bovendien: alleen al het kijken en luisteren naar veel prominente leiders en zakenlui is al genoeg om aan de drugs te gaan…

Ik sluit me dus aan bij Doe Maar, de groep die in de jaren tachtig over Nederwiet zong. Ernst Jansz… wat was ik verliefd op hem, zelfs al toen hij nog in CCC Inc. zong in de sociëteit van Uilenstede waar ik hem van héél dichtbij meemaakte. Hun laatste hit was het liedje Macho, als laatste waarschuwing voor wat komen zou, en ook het laatste liedje voordat de groep zichzelf ophief. Het kan geen toeval zijn dat Doe Maar uit Tilburg kwam, de tweede stad die zich – na Eindhoven – uitspreekt voor “het experiment van de gereguleerde hennepteelt”, het zelf kweken van nederwiet. Zo is er toch nog een droom van Doe Maar werkelijkheid geworden.