25 augustus 2012
Breivik is toerekeningsvatbaar. Hiermee hebben de rechters hem veroordeeld tot 21 jaar celstraf. Maar het was wel even een interessante discussie: kan iemand zowel ‘gek’ zijn, iets waar iedereen het wel over eens is, als toerekeningsvatbaar? Dat klinkt alsof je zegt dat iemand tegelijk wel als niet verantwoordelijk is voor zijn daden. Alsof iemand schuldig is aan zijn eigen ziekte. De kille berekenende rationaliteit, waarmee hij zich excuseert nog niet genoeg mensen te hebben vermoord, beschouwen we als ‘krankzinnig’ terwijl we aan de andere kant zeggen dat hij ‘goed bij zijn verstand’ was toen hij zijn afschuwelijke daden beging. Van dat laatste is hij zelf ook overtuigd omdat hij het vernederend zou vinden als een psychopaat afgeschilderd te worden. En hij heeft zijn zin gekregen. Sommigen beweren zelfs dat hij hoogbegaafd is, wat geen reclame zou zijn voor uitmuntende denkers. Maar dat is even onzinnig als dat ik me als waterman aangesproken zou voelen omdat ook hij onder dat teken is geboren, hoezeer zijn doorgeslagen rationaliteit dan ook goed past in een dystopie van het Watermantijdperk.
De discussie over het al dan niet toerekeningsvatbaar zijn van Breivik is eigenlijk ontstaan omdat we appels met peren vergelijken. Als we in deze discussie alleen maar rationele argumenten betrekken en alleen naar zijn hersens kijken, kunnen we niet anders concluderen dan dat daar niks mis mee is. Maar met die constatering hebben we het moeilijk omdat we met ons water aanvoelen dat er toch iets niet klopt. En dat is ook zo, want ziekte is méér dan alleen iets dat zich alleen in je hersenen en je verstand afspeelt. Psychologische gezondheid is integratie van denken, voelen en handelen, heb ik geleerd. Die drie-eenheid kom je trouwens vaak in allerlei vormen tegen. Bhagwan had het over ‘head, heart and hand’. In de theosofie wordt onderscheid gemaakt tussen ons fysieke, astrale en mentale lichaam. In de astrologie herkennen we ze als Mercurius, Venus en Mars. Bij Plato kom je de deugden wijsheid, matiging en dapperheid tegen. En altijd komt het erop neer dat deze drie met elkaar in verbinding moeten blijven. Kortom: als de mens niet meer heel is heb je een probleem.
Gezondheid is dus niet iets mentaals, gevoelsmatigs of lichamelijks op zich, maar wordt bepaald door de mate waarin deze één geheel zijn. Natuurlijk kunnen lichaam, gevoel en denken zelf ook gebreken vertonen, maar als ze zich als afzonderlijke lichamen niets van elkaar aantrekken zal dat uiteindelijk toch tot problemen leiden. Als je teveel leeft vanuit je fysieke lichaam word je een materialist. Als je teveel vanuit je hart leeft word je een chaotische dromer. En als je teveel vanuit je verstand leeft kun je tot daden als die van Breivik in staat zijn. Zijn denken leidde tot afschuwelijke daden, maar dat kon alleen doordat hij, zoals hij zelf liet weten, bewust zijn gevoel uitschakelde. Dat deed hij onder andere door naar muziek te luisteren terwijl hij op Utøya 69 mensen doodschoot. Maar iemand die bang is voor zijn gevoel en daarvoor op de vlucht gaat is eigenlijk gewoon laf. En als psychologische gezondheid over méér gaat dan denken alleen – en volgens mij is dat zo – is Breivik gewoon ziek.
Ik geloof niet dat er iets als een vrije wil bestaat. Want hoe ouder ik word, hoe meer ik tot de conclusie kom dat alle dingen niet anders hadden kunnen lopen dan ze gelopen zijn. Dit betekent ook dat er eigenlijk geen verantwoordelijkheid bestaat. Maar dat wil nog niet zeggen dat we Breivik niet eenzaam zouden moeten opsluiten. Zonder contact met anderen op welke wijze dan ook, en wellicht zelfs in het donker. Want dan kan hij niet meer op de vlucht voor zichzelf. En de keuze tussen therapie en straf hoeft niet meer gemaakt te worden. Therapie is straf!
Gepost in Maatschappij en politiek, Psychologie 
1 reactie »
14 augustus 2012
Sinds vorige week heb ik een nieuwe smartphone, de Samsung Galaxy SIII, minder niet. Daar heb ik mezelf op getrakteerd. Het was moeilijk kiezen tussen deze en de Sony Xperia S, zeker omdat ik de afgelopen jaren tot al mijn tevredenheid een Sony Xperia heb gebruikt, maar daarbij heeft de website phonearena.com me geholpen. De Xperia S was wel goedkoper en had een camera met 12 megapixel, maar het grotere en meer verfijnde beeldscherm, de batterijduur, de browser en de quad-core processor van de Galaxy hebben de doorslag gegeven, samen met een nieuwere versie van het besturingssysteem Android van Google, dat naar de naam Ice Cream Sandwich luistert. Dat klinkt lekker!
Uiteraard was ik een paar dagen bezig met het installeren van mijn geliefde apps uit de Play Store – een vreemde naam – en ik heb genoten van de snelheid waarmee dat allemaal gebeurde! Surfen op het internet, e-mailen, agenda bijhouden, twitteren, facebooken, chatten, bankieren, reizen plannen met Google Maps (ook met het openbaar vervoer), nieuws lezen, QR-codes lezen, muziek herkennen, YouTube filmpjes bekijken, het gaat allemaal even gelikt, snel en praktisch. Uiteraard heb ik er ook nog wat apps in waarmee ik rechtstreeks met Second Life in contact sta, waarmee ik horoscopen kan maken, de sterrenhemel kan bekijken en kan zien hoe laat zon, maan en planeten op- en ondergaan. Mijn agenda en contacten worden automatisch met mijn Google-account gesynchroniseerd. En dat allemaal terwijl ik nog geen handleiding had gezien!
Ik vind dit een wonder. Ga ik nu net als vele anderen de godganse dag met dat ding spelen? Want waar je ook komt, de helft van de mensen staat of zit met zijn smartphone in zijn hand van alles en nog wat te doen. Eigenlijk weet ik niet wat daar tegen is zolang het niet het sociale contact in de weg staat. De een zit in de trein een krant te lezen en de ander te internetten – wat is het verschil? Zelf hou ik het daar een beetje beperkt omdat ik het heerlijk vind te reizen, zo heerlijk dat ik laatst in de verkeerde trein stapte en een hele omweg via Den Bosch en Nijmegen naar Arnhem maakte, wat ik helemaal niet erg vond. Als je tussendoor niet uit- en incheckt maakt het voor de kosten niets uit. Lekker uit het raampje kijken: niets doen en de wereld aan je voorbij laten trekken, dat heeft bijna iets spiritueels en wellicht had het dat ook voor Albert Hammond.
Tegelijk heb ik de afgelopen weken opnieuw het boek Het Ondiepe van Nicholas Carr weer eens gelezen, waarin verteld wordt hoe het internetten onze hersenen deformeert. Het is niet alleen zo dat het internet een hulpmiddel, een instrument is waarmee wij een stuk van ons geheugen aan ‘the cloud’ uitbesteden, want onze hersenen passen zich ook fysiek aan aan de nieuwe manier waarop wij met informatie omgaan. Aandacht, diep denken, diep lezen leren we af. We worden steeds meer afgeleid door binnenkomende e-mails, nieuws en hyperlinks, en krijgen daardoor een steeds kortere aandachtsspanne. We lezen bijvoorbeeld een weblog in twaalf partjes omdat er elf verwijzingen in staan die we, nieuwsgierig als we zijn, toch willen aanklikken. Maar eeuwen geleden hebben we ook al met de boekdrukkunst ons geheugen uitbesteed, en maakten mensen zich zorgen over de conditie van het menselijk herinneringsvermogen. Maar dat neemt niet weg dat het internet de mens wel eens heel oppervlakkig zou kunnen maken, nauwelijks meer tot zelf nadenken in staat.
Zelf maak ik me daar niet zoveel zorgen over. Ik lees nog steeds boeken met meer dan honderd pagina’s en kan me nog steeds verliezen – en dus concentreren – op iets. Wat niet wegneemt dat ik bij tijd en wijle best ongeduldig ben en sommige teksten soms té diagonaal lees, omdat ik het dan niet kan opbrengen om 250 woorden te lezen wat ook in 25 woorden gezegd kan worden. Zoals met veel leeswerk voor de gemeenteraad bijvoorbeeld. Geniet, internet met mate, maar vergeet niet wat je wilde doen of waarnaar je op zoek was toen je je smartphone aanzette. En vergeet niet, net als ik deed, dat je er ook nog mee kan bellen. Desnoods met een klassieke kiesschijf met bijbehorend geratel.
Gepost in Computer en internet 2 reacties »
9 augustus 2012
Wat Blaricum zo mooi maakt is dat haar ziel wortelt in een bont verleden. Eeuwenlang deelden erfgooiers samen het gebruik van de meenten. Het landelijke dorp met eenvoudige mensen, levend en werkend in weilanden, bos en heide, trok kunstenaars aan, die achter de Utrechtse Heuvelrug in alle vrede en rust inspiratie vonden om te schilderen, te schrijven, mooie huizen te bouwen, te dichten en wat niet al meer.
Dat wil niet zeggen dat het altijd vrede was tussen de oorspronkelijke bevolking en de artistieke en spirituele nieuwkomers, zoals de christen-anarchisten die een dikke eeuw geleden een commune begonnen of de ‘artistieke bende’ die in de jaren zestig Jagtlust innam. De ziel van Blaricum is een sfeer, een gezonde sfeer van inspiratie en eigenwijsheid, waardoor het dorp dan ook vaak in de clinch lag met buurgemeenten als Laren en Huizen, en tot vandaag de dag nog wel eens rebels uit de hoek wil komen.
Dat alles had nooit kunnen bestaan zonder de vrede van groen, zonder weilanden, heide en bomen. Steeds meer onderzoekers ontdekken dat groen goed is voor de gezondheid, zodat we daar niet zuinig genoeg op kunnen zijn. Natuurlijk en kleinschalig leven stond aan de wieg van Blaricum en dat is, ondanks de graai naar groei en grootschaligheid, nog steeds te proeven.
De Gooi- en Eemlander, 9 augustus 2012
Gepost in Mijn dorp Geen reacties »
31 juli 2012
Hoe het principe heet weet ik even niet, maar ik noem het nu maar solidariteit. Klinkt een beetje ouderwets in onze neoliberale tijden, dus als iemand een beter woord heeft hou ik me aanbevolen. Wat ik bedoel is dat het sterke het zwakke steunt, en dan wel binnen een bepaalde organisatie. Bijvoorbeeld dat niet-rendabele buslijnen gedeeltelijk bekostigd worden uit rendabele buslijnen. Dat we klassieke cd’s laten bestaan dankzij de verkoop van populaire cd’s. Dat de internetkabel van de boerderij midden in de polder betaald wordt uit de winst uit kabels in grote steden. Solidariteit – wat klinkt dat retro, zo niet verwerpelijk – betekent dat je niet elk bedrijfsonderdeel opheft dat geen winst maakt. Daar zijn bedrijven trouwens zelf ook niet echt consequent in, want waarom hebben ze hun afdeling Crediteuren dan niet allang verzelfstandigd?
Solidariteit is niet goed voor het bedrijfsleven en slecht voor de economie. Die hebben immers alleen oog voor groei en winst, waarbij het uitsluitend om kwantiteit gaat en de kwaliteit uit het oog verloren is. Zo heeft het College voor Zorgverzekeringen geadviseerd om medicijnen voor de ziektes van Pompe en van Fabry niet meer te vergoeden: deze zieken kosten ons gewoon teveel. Opschudding alom, zoals hier in De Volkskrant. Hoeveel is een leven waard? Wat mogen medische ingrepen kosten waardoor mensen een jaar langer leven? In Engeland is dat omgerekend € 37.000, en ons land € 80.000. Behandelingen voor de ziekte van Pompe kosten al snel een half miljoen per jaar, en na vijftien jaar behandelen is de gemiddelde levenswinst dan drie maanden, zonder dat er een betere kwaliteit van leven is gerealiseerd. Maar toch: je zal maar te horen krijgen dat je eigenlijk maar eerder dood moet omdat je te duur bent.
In ons huidige politieke en maatschappelijke klimaat zat deze discussie er uiteraard al lang aan te komen. Zo kun je je afvragen waarom medicijnen zoveel moeten kosten. Natuurlijk kan een geneesmiddel voor een kleine groep mensen zichzelf moeilijker bedruipen dan een populair medicijn dat het halve volk gebruikt. Het lijkt mij dat de opbrengst van geneesmiddelen de farmaceutische industrie geen windeieren legt. Dat de winst die zij op modemedicijnen als ritaline en antidepressiva maakt best voor een deel kan worden aangewend om minder populaire geneesmiddelen betaalbaar te houden. Dat is solidariteit. Maar de farmaceutische industrie is machtig, want zij beschikt uiteindelijk over leven en dood. Tenzij we natuurlijk minder ziek worden door een beetje gezonder te leven, en er een minder groot probleem van maken als het tijd is om dood te gaan.
Als ik zo’n zorgverzekering was zou ik het slimmer aanpakken. Ik zou mijn patiënten, eh… cliënten de mogelijkheid geven om de hun resterende levensjaren heel mooi door te brengen, dus de kwaliteit van hun leven te verbeteren. En dat kan van alles zijn. Al dan niet in een rolstoel luieren op Hawaï. In de skybox naar voetbalwedstrijden kijken. Mediteren in een Japans zenklooster. Toch nog eens naar New York. Je lekker ongezond dikvreten met patat. Vredig jointjes roken. Een wereldcruise maken. Of alleen maar naar dvd’s kijken. Allemaal van die dingen die mensen aan het eind van hun leven dolgraag nog willen doen. Geef ze die! En dan ben ik als zorgverzekeraar veel voordeliger uit ook. En leer ik de farmaceutische industrie een lesje waarin ik laat zien een veel goedkoper medicijn te hebben: kwaliteit van leven. Dat heeft zij dan aan zichzelf te danken wegens haar gebrek aan solidariteit.
Solidariteit. Misschien is het vandaag de dag toch te revolutionair om daarin te geloven en dat te verkondigen.
Gepost in Gezondheid en welzijn, Maatschappij en politiek 1 reactie »
27 juli 2012
Ook zonder Europa voel ik me een Europeaan. Daar heb ik dat hele Europa niet voor nodig. Het is een soort identiteitsgevoel waarbij de enige vage grenzen ergens rond de Balkan en Turkije liggen – misschien omdat de Islam daar meer aanbeden wordt, een godsdienst die zo radicaal afwijkt van Europese normen en waarden dat die daar eigenlijk niet thuishoort. Maar Griekenland dat daar middenin ligt hoort, als bakermat van onze beschaving, helemaal bij Europa. En ik kan me wel iets voorstellen bij de tegenstelling tussen Zuid-Europa en Noord-Europa, want dat lijkt veel op dat tussen twee andere primitieve godsdiensten: protestanten en katholieken. Strenge en sobere bezuinigers tegenover levensgenieters die het met God en ethiek niet zo nauw nemen. Calvinisten tegenover hedonisten. Maar ondanks die tegenstellingen en heel veel dat niet door de beugel kan, heeft Europa toch een van de grootste beschavingen gekend, hebben ooit kunstenaars en wetenschappers de mogelijkheid gekregen om te bloeien en onze cultuur met veel waardevols te verrijken. Dat is mijn Europa.
Op de website Mensa for Kids kwam ik een bijzonder gedicht tegen, waarvan velen wel de eerste en de laatste regel kennen. Het is van John Donne, een Engelse anglicaanse priester die leefde van 1572 tot 1631. Ook in dit gedicht speelt Europa al een rol. Maar sterker nog: wat is eenheid, wat is heelheid?
No man is an island,
entire of itself;
every man is a piece of the continent,
a part of the main;
If a clod be washed away by the sea,
Europe is the less,
as well as if a promontory were,
as well as if a manor of thy friend’s
or of thine own were:
Any man’s death diminishes me,
because I am involved in mankind,
and therefore never send to know
for whom the bell tolls,
it tolls for thee.
Het leuke van dit gedicht is dat er ritme noch rijm in zit. Misschien is dat niet zo verwonderlijk, want het lijkt ook te komen uit Meditation XVII van Donne, zodat het geen wonder is dat het zich op het grensgebied tussen poëzie en proza bevindt. Juist door dat gebrek aan ritme en rijm is het lastig om het uit je hoofd te leren. (Maar het is me toch gelukt!) Sommige dichters maken hiervan juist gebruik om ergens de nadruk op te leggen, dan verschijnt er een woord dat helemaal niet rijmt met de rest. Zoek het maar in dit mooie satirische liedje Good company van Queen!
Europe is the less… Of de zee een kloddertje modder of een hele rotspartij verslindt maakt niets uit. Als je maar het kleinste stukje van Europa afknabbelt is Europa Europa niet meer. Maar betekent dat niet eigenlijk ook dat als er maar een paar zandkorrels teveel aanspoelen Europa ook Europa niet meer is? Roemenië en Bulgarije: horen ze er wel bij? Het is juist het megalomane idee van een groot Europa dat Europa de das om doet. Op de lagere school leerde ik over de Benelux, wat al heel wat was. Later kreeg je de EEG, en dat ging ook nog wel. Maar Europa werd groter en groter, totdat Europa Europa niet meer was. Beetje bij beetje verloren we onze soevereiniteit, werd de macht naar hogere echelons gedelegeerd en kregen we steeds minder te zeggen over onze eigen straatjes, dorpen en steden. Zo hebben wij als gemeenteraadsleden, omdat steeds meer bevoegdheden worden overgeheveld naar hogere overheden, steeds minder in de melk te brokkelen. Erger nog: wij zijn de buffers die de klappen moeten opvangen van wanbeleid van provincies, regeringen en Europa. Zo is er bijvoorbeeld geen geld meer om het gras te maaien, en krijgen wij de klagende burgers op ons dak. En dit is nog maar het begin van de crisis.
Als Waterman vind ik natuurlijk dat de wereld één grote broederschap zou moeten zijn, maar Europa is allesbehalve dat. Kennelijk zijn we nog lang niet toe aan de verwerkelijking van dit grote ideaal, zodat ik vrees dat we een stapje terug moeten doen. Laten we opnieuw beginnen of op zijn minst een en ander radicaal anders gaan aanpakken. Ben ik nou voor of tegen Europa? Ik weet het niet, en het hangt er ook van af wat je met Europa bedoelt. Wellicht voelde mijn opa zich meer Nederlander dan Europeaan. Maar ik blijf me Europeaan voelen, wat er ook gebeurt.
Gepost in Maatschappij en politiek Geen reacties »
17 juli 2012
Het boek heb ik zelf nooit willen lezen, maar ik zal er toch aan moeten geloven. Ik bedoel Wij zijn het brein van Dick Swaab. Gewoon omdat er toch wel ditjes en datjes in lijken te staan die het weten waard zijn, hoezeer ik zijn materialistische opvattingen ook verafschuw. En ik moet zeggen dat ik ook wel bewondering heb voor deze beroemde hersenonderzoeker, die zich gewoon bij de feiten hield. Zoals in 1989 toen hij het ‘homoknobbeltje’ vond dat vreemd genoeg tot veel protest, onder andere van het COC, leidde. ‘Wees blij dat je meer hersens hebt,’ gekscheerde ik toen. Niet dat alle homo’s hoogbegaafd zijn, zoals we die straks op 4 augustus op de canal parade zullen zien, want daarvoor moet je ook nog een andere hersenafwijking hebben.
‘In feite kun je zeggen dat geniale mensen niet of nauwelijks beschikken over een filter in hun hersenen.’ Deze uitspraak van Dick Swaab las ik in een klein kolommetje in de Spits! van 5 juli onder het kopje Geniaal: hersenen zonder filter. En dat filter zit in de thalamus. ‘Als dat filter niet of minder werkt,’ wordt onze neurowetenschapper geciteerd, ‘ben je beter in staat om associaties te maken. Je kunt beter buiten the box denken, zoals mensen dat noemen,’ Auteur J.P. schrijft verder: ‘Werkt het filter niet, dan zou de enorme hoeveelheid aan prikkels en waarnemingen ertoe kunnen leiden dat je de informatiestroom niet aan kunt, dan word je letterlijk gek, zegt Swaab.’ Omdat dit in de Spits! staat, heb ik toch even verder gezocht. ‘De thalamus wordt meestal beschreven als het schakelstation naar de cortex. Zo treedt het dus op als filter voor de prikkels van buiten maar ook van binnen (je eigen lijf),’ lees ik in een artikel op internet.
Hoewel ik toen nog nooit van een thalamus had gehoord, wist ik dit natuurlijk al in de jaren zestig. Filters selecteren, en daarom verstoren ze de waarneming. Maken er dus eigenlijk een on-waarneming van omdat die persoonlijk gekleurd raakt. De link naar psychedelisch gedachtengoed is snel gelegd, zoals die onder andere in het beroemde boek The doors of perception van Aldous Huxley is verwoord. Let op het accent op het waarnemen van het naakte bestaan, van de gewoonheid, de ‘issigheid’ ervan, in tegenstelling tot de vaak sensationele en theatrale taferelen die met bewustzijnsverruiming worden geassocieerd, maar waarom het uiteindelijk niet gaat, iets waarvoor indertijd Timothy Leary in The psychedelic experience al waarschuwde.
Waarom noem ik gefilterde, selectieve waarneming meteen een on-waarneming? Die brokjes die nog tot je bewustzijn doordringen kunnen toch best ieder voor zich helder en onvervormd waargenomen worden? Ja en nee, en vooral nee. Want als er onderdeeltjes ontbreken zie je het geheel ook niet zoals het is, zoals iedere aanhanger van het holisme zal beamen. En dat werkt ook omgekeerd: je kijkt heel anders naar het verkeer op straat als je geen voetgangers en fietsers ziet, want dan zie je auto’s opeens als vehikels die eigenlijk veel harder kunnen en mogen rijden. Niets bestaat zonder zijn context, zonder al het andere eromheen. Om echt objectief te zijn, de wereld waar te nemen zoals hij is, moet je jezelf uitschakelen, je wensen, angsten, verwachtingen, oordelen – die denkproducten staan echte waarneming alleen maar in de weg.
Ik herken er veel in. Filteren is dan ook nooit mijn beste eigenschap geweest. Maar daardoor kan ik inderdaad makkelijker associëren. Wat trouwens ook weer zo zijn nadelen heeft. Soms ben ik snel afgeleid. Of hoor ik mezelf verkeerde woorden gebruiken, haal begrippen als vensterbank en schoorsteenmantel door elkaar. Soms droom ik weg, volg mijn eigen gedachten terwijl ik naar iemand zit te luisteren. Zeker als iemand wat langer van stof is (lees: meer dan twintig woorden nodig heeft) zit mijn hoofd al vol met vragen en conclusies die zich heel gefrustreerd voelen als ze niet ogenblikkelijk worden geuit. Soms leg ik verbanden die voor anderen vergezocht maar voor mij heel voor de hand liggend zijn. En dat speelt zich allemaal in de mind, de hersenen af. Door een thalamus. Misschien door teveel interactie tussen linker- en rechter hersenhelft. Waarbij het soms een hele kunst is om in het materiële hier en nu te blijven in deze stream of consciousness. Een rare uitdrukking, want het is niet het bewustzijn dat stroomt, maar het zijn al die gedachten die erin drijven en voorbijspoelen.
Spiritualiteit heeft toch iets met denken te maken. Maar al te vaak leerde ik dat ik dat denken moet uitschakelen. Onbegonnen werk. Het lijkt me zinniger om het denken te veranderen, om het zelf een transformatie te laten ondergaan. Waarbij het ook zichzelf relativeert en zich niet meer zo krampachtig hecht aan logica, zijn eigen gelijk, en het laatste woord wil hebben. Zoals ook dit mijn laatste woord niet is.
Gepost in Psychologie, Spiritualiteit, Wetenschap 1 reactie »
9 juli 2012
Vanmiddag heb ik weer eens meegemaakt hoe walgelijk politiek kan zijn. Met vier andere raadsleden zat ik in het mooie provinciehuis in Haarlem op de publieke tribune te luisteren naar gelieg, gemanipuleer, verdraaien van feiten – naar al dat soort dingen waardoor politiek, dit keer onder leiding van VVD-gedeputeerde Elisabeth Post, zich zo gehaat maakt. Alle zogenaamde vooroordelen over politiek en politici werden ter plekke bevestigd. Wij, als Blaricummers, zijn voor de meesten de gebeten hond omdat we niet mee willen werken aan de uitgaven van een dikke tien miljoen voor een vrije busbaan – het zogenaamde Meenttracé – door ons dorp, die helemaal niet nodig is omdat die hooguit een minuut tijdwinst oplevert. Zo simpel is het. Maar hoe leg je politici uit dat ze nodeloos geld over de balk gooien? Nee dus. Je kan van politici niet verwachten dat ze allemaal hoogbegaafd zijn, maar dit is toch wel een ander extreem! Wat een zootje toch dat de macht in handen heeft…
Blaricum is inmiddels vaak vergeleken met dat dorpje in Gallië dat weerstand biedt tegen de Romeinen. De hele raad is massaal tegen die vrije busbaan, die een klein deel moet uitmaken van de HOV tussen Huizen en Hilversum. Maar wel vinden twee oppositiepartijen in Blaricum dat je bij overmacht toch maar het beste eruit moet zien te halen door toe te geven aan deze provinciale idiotie. Redden wat er te redden valt, heet dat, maar ik vind het ronduit laf. Je gaat niet meewerken aan iets waar je tegen bent. ‘Als je verkracht wordt, vraag je ook niet of het wat minder kan,’ zei een inspreker tijdens een rondetafelgesprek, en er werd nog een andere pijnlijke vergelijking gemaakt die meteen werd afgehamerd. Wellicht terecht, maar je zou je wel kunnen afvragen hoe mensen toch zover kunnen komen dat ze dit soort radicale associaties maken. Wellicht omdat lafheid de kiem van veel ernstiger en grotere misstanden kan zijn?
Opvallend is het dat politici besluiten nemen over zaken waar ze nauwelijks verstand van hebben. ‘Wij vertrouwen het college,’ is het enige argument van het CDA na een betoog over bestuurlijk dualisme. Omwille van de coalitie met de VVD – uit welk netwerk dit potverterende spel komt – lulden en draaiden het CDA, de PvdA en D66 zich aan alle kanten uit de kritische noten van onder andere de SP, GroenLinks, Ouderenpartij en ChristenUnie-SGP, alle oppositiepartijen uiteraard. Arme Johan, je zal toch maar Commissaris van de Koningin zijn en dan met zo’n club zitten! Eigenlijk zouden coalities afgeschaft moeten worden, dan zou de politiek een stuk interessanter worden voor de buitenstaander, want dan zou elke partij gewoon weer voor zijn eigen standpunten kunnen opkomen. Maar goed, we hebben ze vanmiddag twee uur beziggehouden, en het is een ieder inmiddels wel duidelijk dat hierover wat ons betreft het laatste woord nog niet gesproken is. Zo lieten we vorige week in Hilversum een vliegtuigje rondcirkelen. Ja, ik ben blij dat ik bij de Blaricumse rebellen hoor!
Gepost in Maatschappij en politiek, Mijn dorp Geen reacties »
2 juli 2012
Vrijdag is voor mij de zomer begonnen. Met Hein en Floor gegeten in Bellevue, lekker buiten. Omdat het sneller was dan met de bus is Vriend vanaf Tergooiziekenhuizen – een beroemde overstapplaats in het Gooi – komen lopen. Er rijden nog teveel bussen die maar eens in het uur rijden (áls ze al rijden) en dan ook nog slecht op elkaar aansluiten, en hier lijkt me dat hier een mooie taak is weggelegd voor onze provinciale mevrouw Post. Doet ze ook eens iets wat nuttigs. Maar goed, we zijn nog jonge gepensioneerden, dus even lekker lopen is best gezond. En de geitenkaassalade smaakte heerlijk. Glaasjes wijn. Sigaartjes. Ik vertelde Hein over hoe ik hem gisteren veelvuldig heb gezien op oude films uit begin jaren zeventig, die ik heb laten digitaliseren door Autofocus in Bussum. Elke maand pak ik weer een oude haspel dubbel 8-film en laat daar voor een euro of vijftig een dvd van maken. Wat waren we levendig, mooi en jong in die tijd! Na het eten wandelden we langs mooie stukjes Blaricum naar Rust Wat, waar elk jaar een zomerconcert plaatsvindt.
Want daar, onder het tentzeil boven het podium op het eiland te midden van de grote vijver gaven de broertjes Jussen een concert. Dat was één van de mooiste die ik daar heb meegemaakt! Echt twee wonderkinderen: Lucas is 19 en Arthur 15. Ze speelden Beethoven, Schumann, Rachmaninov en Chopin, en het is wonderbaarlijk hoe mooi jonge mensen dat soms kunnen. Want je zou zeggen: weinig levenservaring, dus hoe kan je gevoel en emotie in de muziek leggen? Maar wellicht is het juist dat blanco zijn van de jeugd, dat haar tot dit soort bijzondere prestaties in staat stelt. Een onbeschreven blad reflecteert het zonlicht beter dan een blad dat van ouderdom verbruind en verrimpeld is. Het meest genoot ik van drie preludes van Rachmaninov. Vaak speelde Arthur of Lucas solo, maar ze speelde ook quatre-mains. De afstand was te groot om echt hun gezichten en uitdrukkingen te kunnen zien, maar het was wel mooi hoe hun schaduwen het tentdoek achter hen tot leven bracht. Het is ontroerend te zien hoe jeugd door klassieke muziek gevangen kan zijn en op YouTube zijn mooie filmpjes van hen te vinden met muziek van bijvoorbeeld Schubert, Fauré en Beethoven.
Eenden en ganzen zwommen en kwaakten rond de waterlelies. Zwaluwen kriskrasten laag in de lucht. De wassende maan verschool zich langzaam achter de bomen. Twaalfhonderd mensen genoten in stilte. Hoewel ze wel wat teveel applaudisseerden, zoals tussen de delen van de Jachtsonate van Beethoven. Ik ook trouwens. Maar dat kwam ook omdat het programma niet echt overzichtelijk was. In de pauze met Hein een beetje rondgekeken en het viel hem om dat hier bijna geen dikke mensen waren te bekennen. We praatten over hoe gezondheid en opleidingsniveau samenhingen, zoals recentelijk bleek uit de overlevingskans van kankerpatiënten. Wethouder Gijs kwam langs met een wit wijntje waar hij geen raad mee wist, en bood het ons aan. Ik miste het gezelschap van dorpsblad hei & wei, dat hier toch had moeten zijn. Het concert was pas tegen elf uur afgelopen, na nog twee korte toegiften van de broertjes Jussen. Waarna we weer loom naar de auto slenterden en dankbaar waren voor het mooie weer op deze bijzondere dag. Kan het romantischer?
Gepost in Muziek, Uit mijn leven Geen reacties »
26 juni 2012
Gisteren hebben we als Blaricumse gemeenteraad een luid en duidelijk Nee! gezegd tegen plannen van de provincie om een vrije busbaan door ons dorpsgroen aan te leggen. Niet dat we tegen hoogwaardig openbaar vervoer, een HOV zijn, maar wel omdat we niet begrijpen wat een vrije busbaan in onze gemeente daaraan toevoegt. Als je iets voor niets kan krijgen maar er toch tien miljoen euro voor gaat betalen, ben je niet goed bij je hoofd. En dat is kennelijk het geval bij gedeputeerde Post van Noord-Holland, die coûte que coûte dat geld kwijt wil door betonnen bakken in ons groen te gaan storten, waardoor de HOV even snel door ons Blaricum komt als zónder dat beton, namelijk door gewoon mee te rijden op bestaande wegen. Dat weten we zeker, want ze waren bij de provincie zo stom om alvast een nieuwe buslijn 320 over die bestaande wegen te laten rijden, waardoor nu is gebleken dat de tijdwinst nu al even groot is als die van de HOV zou zijn na alle aanslag op groen, ruimte, herrie, veiligheid en andere overlast. Met andere woorden: er is er al een HOV, en daar zijn we blij mee ook. Er hoeft gewoon niets meer aan toegevoegd te worden! De Postkoets rijdt al!
Nu zit mevrouw Post wel met dat beton in haar maag. Want die vrije busbaan moet er komen in Blaricum. Anders stort haar hele kaartenhuis – zo heeft ze het zelf onlangs genoemd! – in elkaar. En ja, dit hele HOV-gedoe wordt inderdaad met plakband, paperclips en elastiekjes overeind gehouden. Hij moet rijden tussen Huizen, via Blaricum en de A27 naar Hilversum en ook daar zijn ze er nog lang niet uit hoe dat moet allemaal. Nee, de autoweg krijgt geen vrije busbaan, dat is onnodig. En de gemeente die het meest belang heeft bij de HOV, onze lieve christelijke buurgemeente Huizen die om de tien jaar de Bijvanck wil inpikken, wil zelf ook geen betonnen bakken, zodat ze die naar ons Blaricum doorschuiven. Ja, Huizen is een van de grotere gemeentes zonder treinstation en dat is natuurlijk zielig, maar dat is geen reden om een nieuwe Gooise moordenaar door kwetsbare gebieden in Blaricum te gaan jagen. En eigenlijk heeft Hilversum met zijn drie stations helemaal geen HOV nodig. Net als Bussum met twee stations. Maar ook bestuurders in de andere gemeenten in het Gooi sluiten zich aan bij de provincie die vindt dat de nutteloze vrije busbaan bij ons moet worden aangelegd.
Omdat totaal niet te begrijpen is waarom de provincie willens en wetens miljoenen over de balk wil gooien, rijst het vermoeden dat er heel andere belangen in het spel zijn. Zo hebben politici de neiging om een geurspoor na te willen laten, en wellicht hoopt de gedeputeerde dat de Plas van Mie tussen Blaricum en Laren ooit wordt omgedoopt tot de Plas van Post. Veel van wat rond die HOV gebeurt kan niet anders verklaard worden dan met een mix van achterkamertjes, chantage, dealen en partijbelangen. Vooral van de VVD, want die is wel opvallend vertegenwoordigd onder de volgelingen van Post. Het is dan ook heel moedig van onze coalitiegenoot VVD om met ons, Hart voor Blaricum, D66 en de PvdA een duidelijk Nee! te zeggen tegen de belachelijke plannen van de provincie. Complimenten, Ralf! Het maakte me gisteren blij dat we niet gebogen zijn voor de dreigementen van de provincie met een inpassingsplan, hoewel de lafheid van andere partijen en gemeenten om ons heen wel schrikbarend teleurstellend is en zichtbaar maakt waarom zoveel mensen geen vertrouwen meer hebben in de politiek.
Gepost in Maatschappij en politiek, Mijn dorp 1 reactie »
18 juni 2012
Het weekend doorgebracht in Baarlo, iets ten zuiden van Venlo, waar in kasteelboerderij De Berckt een Annual Gathering was van Mensa, de ‘High IQ Society’. Dat is één grote familie met meer dan 100.000 leden over de hele wereld, die geacht worden elkaar allemaal met jij en jou aan te spreken. Klinkt een beetje elitair, maar aan de andere kant: als je nu eenmaal ‘zo’ bent is het natuurlijk wel heerlijk ontspannen om je onder soortgenootjes te begeven die je zelf – hoe ongewoon ze ook zijn – weer als heel gewoon ervaart. En topsporters zullen ook wel clubs hebben waar je nooit van je leven bij kan komen als je niet met een optimaal lijf bent geboren. Vriend is meegegaan en genoot ook van de sfeer waarin je gewoon rustig jezelf kunt zijn zonder je zorgen te hoeven maken over of je haar wel goed zit, of over het al dan niet binnenstebuiten aanhebben van je T-shirt. Want het is een opvallend non-conformistische club, en ik verwonder me dan ook over het verband hiermee met hoge intelligentie.
Laat ik vooropstellen dat hoogbegaafdheid niet is wat je denkt dat het is. Dat maakt het uit de kast komen – voor zover dat zou moeten – heel lastig. Er zijn veel vooroordelen die ik het afgelopen weekend allemaal weer heb zien voorbijkomen. Zo zou een hoge intelligentie meteen voor elk probleem de meest briljante oplossing geven. Nee dus, want in je overklokte hersenen zijn talrijke oplossingen en mogelijkheden, tot het chaotische toe, waaruit je dan weer een keuze moet maken wat heel verlammend kan werken. Zelf ben ik ook wel eens Albert Heijn zonder haarshampoo uitgelopen omdat het kiezen uit 42 verschillende soorten me teveel werd. Zo zou een hoge intelligentie ertoe leiden dat je ook een hoge opleiding hebt. Nee dus, want velen van hen zitten te ‘suffen’ in de klas, omdat hun hersenen alweer vele andere paden bewandelen dan de bedoeling is, en ik ben niet de enige die na de lagere school een veel te laag advies heeft gekregen, want volgens het schoolhoofd zou ik de mulo nog niet eens gehaald hebben. Zo zouden hoogbegaafden, geholpen door hun slimheid, ook hoog op de maatschappelijke ladder staan. Nee dus, want je treft ze overal aan, en daar wordt ook expliciet rekening mee gehouden.
Maar hoe komt het dat hoge intelligentie lijkt samen te hangen met non-conformisme? Met associatief denken? Met hooggevoeligheid? Dat maakt allemaal dat het niet is wat het lijkt, en ik ben nieuwsgierig naar onderzoek hiernaar, hoewel ik wel mijn eigen ideeën hierover heb. Het zou bijvoorbeeld kunnen zijn dat de verbindingen tussen de rationele linker- en de associatieve rechterhersenhelft beter zijn, zodat het logisch verstand – wellicht na een soort kookpunt bereikt te hebben – zich aanvult met wat ik intuïtie of creativiteit noem. Je zou kunnen zeggen dat hoogbegaafden dingen bedenken die je eigenlijk niet kunt bedenken. Een slim iemand ervaart ook de beperkingen van zijn eigen slimheid, ja toch? Althans als hij op zijn minst een beetje in zijn rechter hersenhelft zit. Dat maakt ook relativerend en minder krampachtig in het boetseren van gedachtenkronkels. Alleen voel je je daarmee niet echt thuis in een wereld waarin alles door technocratisch denken en management van A tot Z in regeltjes is verpakt. ‘Gewoon stoppen met denken,’ stelde ik eens tijdens een borrel van mensalen voor om een probleem op te lossen. Lol dus, want velen vinden dat juist moeilijk, óf omdat ze het leuk vinden, óf omdat ze er maar niet vanaf kunnen komen.
We hebben de afgelopen dagen dan ook aan iets als mindfulness of zijnsoriëntatie gedaan, waarbij we ons geblinddoekt door een partner door de tuin moesten laten leiden. Er was een workshop over chaos – een toestand die zich in ons denken nog wel eens voordoet – waarin we een idee kregen wat mindmapping eigenlijk is, maar ik heb daar niet zoveel mee. We aten en praatten met vele lotgenoten om steeds opnieuw dingen van onszelf te herkennen. We lagen drie uur in een opblaasbaar planetarium, waar een Nijmeegse student ons vertelde over botsende sterrenstelsels en hoe tijdens de big bang ook de tijd werd geschapen. Met dat laatste heb ik het altijd al wat moeilijk gehad, want hoe kun je nou tijd scheppen als je daar geen tijd voor hebt? Ook door gebrek aan tijd hebben we enkele activiteiten gemist, zoals familieopstellingen, karaoke en een lezing van een officier in Afghanistan. Maar we hebben ondanks de regen nog wel bij het kampvuur gezeten! Heerlijk, dat leven met en onder buitengewoon gewone mensen. Net een grote familie, en dat is het eigenlijk ook.
Gepost in Psychologie, Uit mijn leven 2 reacties »
